Mục sư Tiến sĩ Ngô Minh Quang

Giấc mơ hay chiêm bao là những trải nghiệm trong khối óc hay tâm tư của con người đang khi ngủ. Mỗi khi nói đến giấc mơ, chúng ta thường nghĩ đến những hình ảnh sống động trong lúc ngủ say giống như cảnh thật đang xảy ra trong sinh hoạt hàng ngày của mình. Những cảnh tượng trong giấc mơ hiếm khi trở thành hiện thực! Thường là những giấc mơ ấy nằm ngoài tầm kiểm soát của người nằm mơ, ngoại trừ có những trường hợp người nằm mơ nhận ra rằng mình đang mơ! Lúc nằm mơ có khi chúng ta trải qua những cảm xúc mãnh liệt hay những niềm vui khôn tả!

Giấc mơ của chúng ta thường bao gồm mọi tri giác, chúng ta mơ về các hình ảnh, các âm thanh, các màu sắc, mùi vị, các đồ vật và mọi thứ mà chúng ta có thể cảm nhận. Thỉnh thoảng chúng ta lặp đi lặp lại cùng một giấc mơ. Các giấc mơ này thường khó chịu, đôi khi khủng khiếp. Thánh Kinh cho biết giấc mơ cũng đến từ sự lo lắng: "Hễ nhiều sự lo lắng ắt sanh ra chiêm bao." (Truyền Đạo 5:3a)

Mục sư Tiến sĩ Ngô Minh Quang

Khỉ là một những trong những loài động vật có xương sống, có máu đỏ, sinh con và cho con bú giống như loài người, mỗi bàn tay và mỗi bàn chân của khỉ đều có 5 ngón. Khỉ dùng chân để đi, dùng tay để đu bay trên các cành cây, cầm sào để hái trái cây. Có trên 200 loài khỉ khác nhau trên thế giới, chúng sống từng vùng khác nhau, khỉ có đời sống tập tính riêng. Khỉ có loài ăn thịt, loài ăn mối cũng như ăn trái cây v.v…

Khỉ có loài rất khôn được gọi là vượn tinh tinh, loài vượn nầy biết dùng đá, cầm cây như vũ khí tự vệ, chống lại kẻ thù, chúng cũng biết dùng đá để đập những loại hạt có vỏ cứng như hạt dẻ để ăn, biết dùng lông chim để ráy tai, dùng cây nhỏ để xỉa răng và dùng cành cây làm cần câu để móc mồi từ những ổ mối lớn để ăn. Đười ươi cũng thuộc họ khỉ, chúng thường bện các cành lại làm nơi ở trên cây cao rất an toàn, chúng ăn trái cây rừng, lá, vỏ cây, mối, kiến. Điều đặc biệt là khỉ bao giờ cũng nếm thử vật thực trước khi ăn.

Mục sư Tiến sĩ Ngô Minh Quang

Kính thưa quý vị,

Có bao giờ quý vị nghĩ là có sự nhịp nhàng trong thế giới quanh ta hay không? Theo như các nhà khoa học cho biết trong thế giới nầy có sự nhịp nhàng và sự nhịp nhàng ấy nằm trong những nguyên tử nhỏ nhất để cấu tạo nên thế giới. Sự nhịp nhàng đó cũng hiện hữu trong mỗi chúng ta. Sự nhịp nhàng nầy được kết hợp chặt chẽ với qua ngày, tháng và thời mùa mà Đấng Sáng Tạo là Đức Chúa Trời đã thiết lập.

Đức Chúa Trời đã ban cho mỗi chúng ta một chiếc đồng hồ vô hình để giúp chúng ta sắp xếp, tổ chức mỗi ngày của đời sống mình. Chiếc đồng hồ nầy dầu không có kim chỉ giờ, phút, giây, cũng không có số giống đồng hồ điện tử. Chiếc đồng hồ nầy âm thầm xuất hiện trong mỗi chúng ta. Toàn thể những mảnh thời gian đến với mỗi thể xác và cả con người chúng ta. Chiếc đồng hồ ấy báo cho chúng ta biết mấy giờ rồi và báo cho chúng ta biết những gì sắp xảy ra trong trong đời sống chúng ta để chúng ta tiên liệu.

Mục sư Tiến sĩ Ngô Minh Quang

Kính thưa quý vị,

Bình an là ước mơ của tất cả mọi người trên thế giới nầy, đặc biệt là người Việt chúng ta, đồng bào Việt Nam ta lúc nào cũng mong sao cho đời sống mình được an bình. Sự mơ ước nầy được thể hiện qua tên của các tỉnh thành từ bắc chí nam. Chằng hạn như:

Bắc Ninh, Bình Thuận, Hưng Yên,
Ninh Bình, Yên Bái, Phú Yên, Hòa Bình.
Long An, Bình Định, An Giang,
Nghệ An, Ninh Thuận, Bình Dương, Quảng Bình.

Mục sư Tiến sĩ Ngô Minh Quang

Quý vị có bao giờ cảm thấy buồn chán, bi quan, dễ mệt mỏi, không quan tâm đến bất cứ điều gì, hay không? Có thể đó là những biểu hiện của bệnh trầm cảm. Những triệu chứng của bệnh trầm cảm là (1) Sụt cân hoặc lên cân. (2) Mất ngủ, mất năng lực, thấy mình yếu hẳn. (3) Mất đi sự hào hứng, suy sụp tinh thần, không muốn tham gia vào những hoạt động thường ngày hay tham gia những cuộc giải trí mà trước kia mình rất ưa thích, rút lui khỏi gia đình và bạn hữu. (4) Giảm khả năng tập trung và (5) Với nỗi tư tưởng tuyệt vọng và yếm thế, thấy mình sao vô dụng quá! Khi sự trầm cảm kéo dài, người bệnh rất dễ dẫn đến hành vi tiêu cực, thậm chí muốn kết liễu mạng sống mình. Sở dĩ người trầm cảm có ý định tự tử vì cảm thấy buồn tủi cô đơn.

Mục sư Tiến sĩ Ngô Minh Quang

Theo cách tính của các kỹ sư, một thanh sắt nặng 5 kg có thể làm ra nhiều vật dụng khác nhau: nếu làm ra những cây đinh sẽ bán được 10 Mỹ kim; nếu làm ra những kim may sẽ bán được 300 Mỹ kim; và nếu chế tạo thành những chiếc lò xo đồng hồ thì sẽ bán được 25.000 Mỹ kim.

Mỗi ngày Đấng Tạo Hóa ban tặng cho chúng ta 24 tiếng đồng hồ bằng nhau, chúng ta sử dụng tặng phẩm đó như thế nào? Thời gian là một trong những báu vật hiếm hoi duy nhất mà khi đã mất rồi chúng ta không thể nào tìm lại được! Tiền bạc mất đi có thể tìm lại được, ngay cả sức khỏe nếu mất đi cũng có khả năng phục hồi. Nhưng thời gian một khi đã qua thì sẽ không bao giờ quay bước trở lại!

Mục sư Tiến sĩ Ngô Minh Quang

Hầu hết cha mẹ làm mọi cách để cho con cái mình sống khỏe, sống vui, sống tri thức, cho con học trường tốt nhất, tốt nghiệp vào những ngành nghề danh tiếng nhất. Nhưng lại ít cha mẹ nào đặt trong lòng con mình khát vọng sống khôn ngoan.

Khôn ngoan không giống như thông minh, tài năng, sự hiểu biết. Khôn ngoan cũng không đến từ di truyền. Khôn ngoan đến từ Đức Chúa Trời. Cho nên muốn được khôn ngoan, chúng ta phải cầu xin Đức Chúa Trời như Thánh Kinh dạy: "Ví bằng trong anh em có kẻ kém khôn ngoan, hãy cầu xin Đức Chúa Trời, là Đấng ban cho mọi người cách rộng rãi, không quở trách những người cầu xin, nhưng luôn luôn sẵn sàng ban khôn ngoan dồi dào cho họ." (Gia-cơ 1:5)

Mục sư Tiến sĩ Ngô Minh Quang

Một ngày kia có một cậu bé trên đường về nhà với sự lo lắng trong lòng, vì cậu đã đánh lộn trong lớp, bị nhà trường báo tin về nhà. Khi về đến nhà, cậu nghĩ đến hình phạt nặng nề của cha sắp giáng trên mình. Nhưng khi gặp cha, cha cậu nhỏ nhẹ nói: "Vào đi con, cha chỉ cho con thấy điều bí ẩn của tình thương mà cha dành con. Thôi con cất cặp rồi đi nghỉ." Lời nói cha tiếp tục văng vẳng bên tai suốt buổi chiều hôm đó, khiến cậu ta không biết bí ẩn của tình yêu là gì? Sau khi ăn cơm chiều đến lúc lên giường ngủ, cậu vẫn suy nghĩ đến điều nầy. Đến một đêm kia, cậu nằm mơ, thấy mình chết, được lên thiên đàng, lòng lo lắng không ít vì sợ rằng Chúa sẽ quở trách, đoán phạt về những tội lỗi mình đã vi phạm. Nhưng cậu vô cùng ngạc nhiên vì thấy Chúa yêu thương Chúa chào đón mình. Tình yêu Chúa không đến với mình một lúc nào đó rồi đi, chỉ đến với mình trong một thời gian ngắn, mà tiếp tục tuôn đổ trên đời sống mình. Tình yêu của Chúa là tình yêu đời đời. Khi giựt mình thức dậy, cậu cảm nhận tình Chúa đối với mình thật bao la, dầu cậu thấy mình không xứng đáng. Ngay lúc đó cậu vô cùng biết ơn Chúa, lòng ngập tràn hạnh phúc! Chúa là người Cha Toàn Hảo, đầy yêu thương, chậm giận và tha thứ. Trong ngày của Cha năm nay ước mong mỗi chúng ta có tình yêu giống như Chúa, đặc biệt là những người cha có tấm lòng như Chúa.

Mục sư Tiến sĩ Ngô Minh Quang

Cày ruộng là làm vỡ đất, xáo trộn lớp đất ở trên mặt với độ sâu từ 20–30 cm; cái cày là nông cụ canh tác giúp cho nhà nông dọn đất, chuẩn bị cho việc gieo trồng. Mục đích chính của cày là lật trở lớp đất bên dưới lên bên trên, để mang chất dinh dưỡng mới lên mặt đất, đồng thời chôn lấp số cỏ dại, rơm rạ hoặc những gì còn sót lại từ mùa lúa trước để chúng bị phân hủy trong đất. Cày cũng làm thông khí đất, giúp đất giữ ẩm tốt hơn. Thông thường cánh đồng sau khi cày, được để khô rồi bừa trước khi gieo trồng.

Cày được kéo bởi trâu, bò, ngựa hay máy cày. Vật liệu để làm chiếc cày là gỗ, sắt, thép… Cấu trúc của chiếc cày là khung thép với các lưỡi cắt hoặc các que cắt. Người xưa đã biết chế tạo ra cày, nhưng mãi đến năm 1100 lịch sử Anh Quốc mới đề cập đến những chiếc cày nầy. Nhờ cải tiến trong việc chế biến những chiếc cày trở nên nông cụ hữu dụng hơn, tiêu biểu cho sự tiến bộ quan trọng trong nông nghiệp.

Mục sư Tiến sĩ Ngô Minh Quang

Một trong những bài ca vừa có âm điệu dễ thương, vừa sống động là bài ca “Bàn Tay Năm Ngón” của Xuân Mai, với những lời hát như sau:

Bàn tay năm ngón xinh thật là xinh.
Cái anh mập lùn tên anh là ngón cái.
Thứ hai ngón trỏ anh này để làm duyên.
Ai hỏi chỉ liền làm ơn làm phước.
Còn anh kế tiếp ngón giữa đứng thứ ba.
Tính vô, tính ra thì là anh cao nhất.
Thứ tư áp út anh này trông dễ thương.
Đeo nhẫn kim cương óng a óng ánh.
Bàn tay xinh xắn là ngón út đây.
Bé thương út lắm vì nhỏ nhoi giống mình.

Mục sư Tiến sĩ Ngô Minh Quang

Eric Hill bị bịnh tâm thần. Vào tháng Hai năm 1982, lúc 28 tuổi, Eric mở cửa sau căn nhà êm ấm ở Florida ra khỏi nhà, ra đi và đi mãi! Eric đã không bao giờ trở lại mái nhà xưa, nơi bao tình thương dành cho anh. Cả nhà tìm kiếm khắp nơi nhưng không thấy bóng dáng anh đâu!

Đối với những ai đã từng đi trên xa lộ số 10 xuyên tiểu bang, vùng San Antonia thuộc bang Texas, đều quen thuộc một người ốm cao lỏng thỏng, râu tóc bù xù, khòm xuống lượm rác bên vệ đường. Người đó chính là Eric Hill. Sau khi rời nhà mình, anh đến ở trong một căn nhà bỏ hoang. Khi mùa đông đến, anh đi đâu cũng dùng miếng plastic phủ lên vai. Da rám nắng, lưng cong, vì lúc nào cũng khòm xuống, khiến Eric già đi, anh già gấp đôi số tuổi của mình. Anh đã sống như thế suốt 16 năm trường.

Mục sư Tiến sĩ Ngô Minh Quang

Trong tủ trưng bày của một tiệm bán đồ cũ kia, có một đồng hồ để bàn rất đẹp, phía ngoài được bao bằng lớp mi-ca trong suốt, mặt trước hình tròn vành khăn, với kim chỉ giờ, chỉ phút, chỉ giây, phía trong và ở đằng sau là những bánh xe răng cưa, lớn nhỏ, nối kết với nhau trông thật ngoạn mục. Chiếc đồng hồ nầy được làm tại Tây Đức. Giá của đồng hồ mới cả trăm đô-la, nhưng vì đã cũ nên chỉ bán với giá 30 đô-la. Người mua trước khi mua xin nhân viên cửa hàng thử lại, xem chiếc đồng hồ nầy có chạy tốt không. Nhưng khi đã lắp đặt pin vào đúng vị trí, chiếc đồng hồ vẫn không chạy, tất cả guồng máy của nó cứ nằm im lìm, không một chút động tịnh dầu nhân viên nầy đã dùng pin mới và đã thử đi thử lại nhiều lần! Người khách mỉm cười lên tiếng: "Công dụng của chiếc đồng hồ là chỉ giờ, chớ không phải để trang trí, cho nên dù nó đẹp mắt thế nào, cấu trúc nó ngộ nghĩnh ra sao thì cũng trở thành món hàng vô dụng." Nhân viên bán hàng đồng ý hạ giá xuống 5 đô-la để ông khách nếu thích mua thì mua rồi đem đến thợ đồng hồ sửa lại hoặc thích sưu tầm đồ cổ thì mang về nhà.

Mục sư Tiến sĩ Ngô Minh Quang

Một trong những loài vật trung thành và đáng yêu mà Đấng Tạo Hóa ban tặng cho con người chúng ta là loài chó nhà. Ba bản tin dưới đây nói lên lòng dũng cảm và khôn ngoan của loài vật nầy.

Bản tin thứ nhất: Tại thị trấn Caulfield North, thành phố Melbourne, lúc 4 giờ sáng, khi Victoria Paterman và Isaac Ferrar đang say ngủ, đã bị đánh thức vì tiếng sủa điên dại và tiếng cào cấu cửa phòng của chú chó Vizsla Hungarian suốt hơn 1 tiếng đồng hồ. Thoạt đầu đôi bạn nầy tưởng con chó của họ nổi chứng nên chỉ bảo nó im, rồi ngủ tiếp. Nhưng chú chó Vizsla không chịu im tiếng, khiến Isaac Ferrar buộc lòng phải rời khỏi chăn êm nệm ấm, bước ra khỏi phòng xem điều gì đã xảy ra. Sau khi mở cửa phòng ra anh giựt mình vì ngửi được mùi khói và ngọn lửa đã cháy đến ngưỡng cửa sổ, vừa lúc đó chuông báo động khói nổi lên, anh liền lấy bình chữa lửa xịt vào đám cháy và tiếp tục giập tắt cho đến khi đội cứu hỏa thành phố đến. Nhân viên cứu hỏa cho biết nguyên nhân ngọn lứa bốc lên là do tàn thuốc trong đồ gạt tàn đã cháy âm ỉ và sau một thời gian dài, đã bùng cháy, đốt cháy sàn gỗ nằm dưới mái hiên, cháy lan đến hàng rào bên ngoài rồi lan đến cửa sổ bên trong, nếu không nhờ chó Vizsla anh hùng, kiên trì báo động thì căn nhà đã cháy rụi và cướp đi sinh mạnh của chủ nó.

Mục sư Tiến sĩ Ngô Minh Quang

Trung bình một người trưởng thành có diện tích lớp da bao bọc cả cơ thể từ 1,5 đến 2 m2, dày từ 2 đến 3 mm, cân nặng 4 kg rưỡi (9 pounds), chứa đựng nhiều mạch máu, nếu nối chúng lại sẽ dài đến 11 dặm. Như vậy da được coi là bộ phận lớn nhất và cũng là một trong những bộ phận quan trọng nhất của cơ thể con người. Giả như một người mà không được làn da bao bọc thì trông đáng sợ làm sao! Vì da kết chặt các bộ phận trong cơ thể con người chúng ta lại với nhau, đồng thời da cũng bảo vệ chúng ta khỏi những vi trùng và vi khuẩn nguy hiểm. Khi gặp nhiệt độ nóng da toát ra nhiều mồ hôi để giúp thân nhiệt chúng ta được điều hòa. Chúng ta thường xuyên nên tắm rửa để giúp cho làn da được sạch sẽ và tươi mát bởi vì mỗi phút cơ thể chúng ta thải ra 50,000 tế bào da đã chết. Nếu tính số lượng tế bào da đã chết của con người cả thế giới đưa vào bầu khí không khí thì lên đến một tỉ tấn.

Mục sư Tiến sĩ Ngô Minh Quang

Quý vị thử tưởng tượng, giả như chúng ta sống trên một thế giới hoàn toàn yên ổn, không bao giờ có cảnh bạo hành, trộm cướp, giết chóc, khủng bố, chiến tranh v.v… Mọi người đều thương yêu, chăm sóc nhau, không có cảnh tranh giành hay chiếm đoạt, thù hằn hay chém giết… Thì thật là thiên đàng nơi hạ giới!

Thật trên trần thế nầy không bao giờ có cảnh hòa bình an vui như thế. Nhìn lại lịch sử nhân loại, không lúc nào thế giới nầy thật sự an ninh. Các sử gia cho biết rằng thế giới nầy chỉ có được 268 năm hòa bình yên ổn, các nước không đánh nhau trong 4000 năm gần đây. Cũng trong cùng thời gian 4000 năm nầy, có tất cả 8.000 hòa ước bị vị phạm, hay bị phá vỡ.

Mục sư Tiến sĩ Ngô Minh Quang

Một trong những hôn quân bạo chúa tàn bạo nhất trong lịch sử nhân loại là Tần Thủy Hoàng. Tần Thủy Hoàng có hai tên: Doanh Chính và Triệu Chính, cha của Tần Thủy Hoàng là Trang Tương Vương Tử Sở, mẹ là Triệu Cơ. Nhưng theo sử gia Tư Mã Thiên thì một mực cho rằng Tần Thủy Hoàng là con của Lã Bất Vi, vì mẹ của Tần Thủy Hoàng là Triệu Cơ vốn là một người thiếp của Lã Bất Vi, khi bà được gả cho Tử Sở thì đã mang thai hoàng đế nầy rồi. Ngay từ khi còn nhỏ, Tần Thủy Hoàng luôn phải chịu đựng những sự gièm pha của hàng xóm, láng giềng và ông cũng đã phải gánh chịu những sự chế giễu và chửi rủa của đám trẻ con cùng trang lứa, chính vì thế mà trong lòng Tần Thủy Hoàng lúc nào cũng căm hận Lã Bất Vi, trong khi Lã Quốc Vi thì lại bỏ ra tất cả tiền bạc, của cải và tài sản của mình có để đưa Tần Thủy Hoàng lên ngôi vua. Người đã tạo một trong những bước đệm vững chắc cho việc thống nhất thiên hạ sau này của Tần Thủy hoàng. Tần Thủy Hoàng đăng cơ khi 13 tuổi, tại vị 37 năm, với 25 năm xưng vương và 12 năm xưng đế.

Mục sư Tiến sĩ Ngô Minh Quang

Chúng ta thường thích xem những cuốn phim chiếu lại cảnh vượt ngục của các tù binh bị giam dưới thời Đức Quốc Xã hay những tù nhân bị giam trong nhà tù thật nghiêm nhặt. Chúng ta mong sao cho họ thoát được cảnh ngục tù đó! Nhưng chúng ta lại không thích cảnh vượt ngục thành công của những tù nhân nguy hiểm! Chúng ta cầu mong sao chúng bị bắt trở lại để xã hội nầy được yên ổn như trường hợp hai tên tù vượt ngục gần đây là Richard Matt và David Sweat.

Lịch sử nước Mỹ ký thuật lại những cuộc vượt ngục thật ly kỳ: (1) Vào mùa hè năm 1903, một tù nhân đang thụ án chung thân tại nhà tù Clinton, New York, đổ đi lớp đất cuối cùng của con đường hầm dẫn ra thế giới tự do mà hắn cùng ba bạn tù phải mất 4 năm để hoàn thành.

Mục sư Tiến sĩ Ngô Minh Quang

Có bao giờ quý vị thấy người chạy nhanh hơn xe lửa, có năng lực bay nhanh hơn viên đạn, có thể nhảy từ tòa nhà cao tầng nầy đến nhà tòa nhà cao tầng khác, bay cao hơn cả chim đại bàng và nắm bắt phi cơ đang bay tận trời xanh? Đó là siêu nhân (superman) mà chúng ta thường thấy trong phim ảnh. Nhân vật mạnh thứ nhì cũng được tìm thấy trong phim ảnh và trong câu chuyện thần thoại La Mã, là Hercules có cả sức mạnh phi thường, lập nhiều chiến công hiển hách.

Cả hai nhân vật nầy chỉ là những nhân vật tưởng tượng, nhưng có một nhân vật có thật, được thánh sử ký thuật lại và được cách nhà khảo cổ Do Thái gần đây đã minh chứng là có thật. Giáo sư Shlomo Bunimovitz và Tiến sĩ Zvi Lederman của Đại Học Tel Aviv tìm được một con dấu tròn nhỏ ở ngoại thành Jerusalem, tại Beit Shemesh. Con dấu nầy khắc hình một lực sĩ tóc dài. Các nhà khảo cổ cũng tính con dấu đó được làm vào thế kỷ thức 11 trước Chúa Giáng Sinh, đúng vào thời điểm Thánh Kinh ký ghi lại câu chuyện của Sam-sôn, người mạnh nhất trần gian, là một trong những thẩm phán của dân tộc Do Thái thời ấy:

Mục sư Tiến sĩ Ngô Minh Quang

Kính thưa quý vị,

Gia đình kia có hai con trai nhỏ đã nhiều lần phạm lỗi, dầu được cha đã nhiều lần cảnh cáo, nhưng hai em vẫn ngoan cố, tiếp tục tái phạm. Đến một đêm kia, người cha quyết định hành phạt hai em. Lòng cha vô cùng đớn đau khi phải trừng phạt hai con yêu quý của mình. Ông bảo chúng vào phòng, rút sợi dây nịt lưng ra, quỳ cạnh giường của con. Ông nói: "Bobby, Bettie đã nhiều lần ba đã cảnh cáo hai con là không được cãi lời ba, không được làm những điều ba ngăn cấm! Nhưng hai con vẫn không chịu nghe, tiếp tục vi phạm. Tội hai con nặng lắm đáng bị hành phạt. Giờ đây hai con hãy nhận hình phạt nầy! Hãy cầm sợi dây nịt nầy quất vào lưng ba, mỗi đứa quất 10 roi, mà phải quất cho thật mạnh!"

Mục sư Tiến sĩ Ngô Minh Quang

Trong vũ trụ có những định luật, chẳng hạn như luật hút của quả đất, còn gọi là trọng lực; luật của toán học gọi là định lý, chẳng hạn như “Hai đường thẳng song song không bao giờ gặp nhau” (Đường rầy xe lửa có hai đường thẳng không bao giờ gặp nhau); luật gieo gặt, hễ có gieo thì có gặt, gieo gì gặt nấy v.v…

Nhìn xem cấu trúc và trật tự của mọi vật quanh ta, chúng ta sẽ khám phá rằng mọi vật đều bị chi phối bởi những định luật nào đó, là những định luật được Đức Chúa Trời thiết lập khi Ngài sáng tạo trời đất, vũ trụ nầy. Có những định luật vận hành trong vật chất, và có những định luật vận hành trong thế giới vô hình. Chằng hạn như bác nông phu chịu khó gieo mạ, để chờ mùa gặt thật tốt đến với mình. Khi cha mẹ gieo vào đầu con nhỏ những lời hay ý đẹp, những tư tưởng hướng thượng, lối sống thanh cao, những nguyên tắc đạo đức đúng đắn; sau một thời gian họ có được những đứa con ngoan, là những người đức độ, trưởng thượng… Thánh Kinh dạy rằng: "Đừng tự lừa dối, tưởng mình có thể qua mặt Chúa, vì ai gieo giống chi, lại gặt giống ấy." (Ga-la-ti 6:7)