Tiến sĩ David Stoop

(Mời bạn bắt đầu cuốn sách Nghĩ Sao, Thành Vậy tại đây)

Kính thưa quý thính giả,

Hôm nay chúng ta sẽ tiếp tục chương thứ nhất của quyển sách NGHĨ SAO, THÀNH VẬY của Tiến sĩ David Stoop với Chương Đề “Tìm Kiếm Sự Tự Chủ”.

Câu Kinh Thánh ở Châm ngôn 25:28 cho chúng ta biết rằng “một người thiếu tự chủ cũng như một cái thành không có thành lũy bảo vệ”. Trong suốt lịch sử, sự sống còn của một cái thành thường tùy thuộc vào sức mạnh của các bức tường thành. Dân Y-sơ-ra-ên biết thực tế đó khi họ nhìn thấy Giê-ri-cô. Họ nhìn vào các bức tường khổng lồ đó và nghĩ rằng thành đó sẽ an toàn trước các nỗ lực của họ. Nhưng Đức Chúa Trời đã làm cho các bức tường đổ xuống, và không có các bức tường thành, Giê-ri-cô không còn phòng thủ được.

Khi đến thăm thành phố Quebec của Canada, tôi bị mê hoặc bởi khu phố cổ của thành nằm phía sau một bức tường đồ sộ. Quebec là thành phố duy nhất có tường bao bọc tại Bắc Mỹ. Khi tôi đứng trên bờ tường nhìn xuống dòng sông Saint Lawrence, tôi nhớ đến một phần lịch sử của nơi ấy.

Trong Cuộc Cách Mạng Mỹ, các toán quân Hoa Kỳ rượt đuổi theo quân đội Anh. Họ hành quân lên tận phía bắc New York và tiến vào Canada nhưng gặp sự phòng thủ của quân đội Anh ẩn sau bức tường kiên cố của thành phố Quebec quân Hoa Kỳ đã thất bại thảm hại và buộc phải quay trở về quê hương.

Quyển sách này nói về cách để kiểm soát đời sống bạn. Rõ ràng là bạn không thể thay đổi mọi thứ trong thế giới của mình. Điều bạn có thể làm là tìm kiếm những chỗ yếu trong “bức tường” của mình và rồi xây dựng một chiến lược cho sự tự chủ. Bạn sử dụng kiểu đối đầu nào khi áp lực gia tăng và bạn cảm thấy sự kiểm soát trượt ra khỏi các ngón tay của mình? Bạn có khuynh hướng kiểm soát quá mức hay bị choáng ngộp bởi áp lực?

Kính thưa quý thính giả,

Để giúp bạn nhận ra kiểu đối đầu của mình, hãy để bảng câu hỏi ngắn này hướng dẫn bạn trong việc khám phá cách bạn đáp ứng với những cảm xúc không kiểm soát được. Giờ đây nó không chỉ nhận diện các điểm yếu; nó nhận diện những điều tích cực về kiểu đối đầu của bạn nữa. Chín mục dưới đây được phỏng theo một bài trắc nghiệm về tính cách tổng quát, và không có đáp án đúng hay sai. Hãy trả lời mỗi mục càng nhanh càng tốt. Hãy đánh dấu câu trả lời tiêu biểu cho cách bạn cảm thấy hầu hết mọi lúc hoặc câu trả lời tiêu biểu cho điều bạn cảm thấy thoải mái nhất đối với mình.

Kính thưa quý thính giả,

Tôi sẽ đọc cho quý thính giả nghe 9 câu trắc nghiệm, mỗi câu có hai chọn lựa A và B. Sau khi tôi đọc xong từng câu, quý thính giả hãy viết xuống xem mình chọn câu A hay câu B. Sau cùng, chúng ta sẽ tổng kết điểm ở mỗi cột A và B.

Bảng Câu Hỏi Kiểu-Đối Đầu

1. Thường thì tôi thích
(A) dành thời gian để liệt kê những việc cần làm.
(B) bắt tay ngay vào việc.

2. Tôi thường
(A) thấy việc chờ đến giờ phút chót mới làm sẽ khiến tôi căng thẳng thần kinh.
(B) ưa thích việc nước đến chân mới nhảy hơn.

3. Từ tôi ưa thích nhất là
(A) thứ tự ngăn nắp.
(B) dễ tính thoải mái.

4. Tôi thấy phiền lòng nhiều hơn bởi
(A) sự thay đổi thường xuyên.
(B) công việc thường làm hàng ngày.

5. Tôi thoải mái hơn khi
(A) các ngày tháng, tiệc tùng, sự kiện được hoạch định trước từ xa.
(B) tôi được tự do làm bất cứ việc gì tới gần.

6. Với tôi, việc tuân theo một thời gian biểu
(A) sẽ thu hút tôi.
(B) sẽ bó buộc phong cách của tôi.

7. Tôi được thách thức nhiều hơn bởi
(A) việc đối diện với một điều gì đó bất ngờ, và nhanh chóng nhìn thấy những gì cần phải làm.
(B) việc đi theo một kế hoạch kỹ lưỡng cho đến khi kết thúc.

8. Thường thì tôi là mẫu người làm việc
(A) có hệ thống hơn.
(B) cẩu thả, tùy tiện hơn.

9. Tôi là người thường
(A) đúng giờ hơn.
(B) ung dung, thong thả hơn.

Kính thưa quý thính giả,

Giờ thì hãy tính số câu trả lời xem quý thính giả có bao nhiêu câu trả lời A và bao nhiêu câu trả lời B. Mỗi câu trả lời A hay B đều được 1 điểm. Để giúp bạn thấy khuynh hướng của bạn mạnh như thế nào theo cách này hoặc cách khác, hãy đếm xem số điểm A hay B của bạn.

Nếu bạn có số điểm A càng nhiều thì bạn càng có khuynh hướng giữ các sự chọn lựa của mình mở rộng. Bạn là người thoải mái khi đưa ra một quyết định, đôi khi thậm chí còn trì hoãn lại việc thực hiện một quyết định. Bạn dường như có một đạo lý vui chơi về cuộc sống. Bạn có thể hoãn công việc lại để tận hưởng một hoạt động nào khác hoặc chỉ để nghỉ ngơi. Bạn là một người săn tìm kho báu, luôn tìm kiếm điều có thể xảy ra. Khi đối diện với những thời hạn cuối cùng, bạn có thể đề ra một vài thời hạn cuối cùng giả tạo sớm hơn để tạo thêm một áp lực nào đó, nhưng thường thì bạn chờ cho đến giây phút chót và rồi làm việc như điên cuồng. Bạn lấy làm thích thú trong quá trình đưa tới một kết quả hơn là trong bản thân kết quả đó.

Nếu bạn có số điểm khá cân bằng giữa A và B, không chênh lệch quá nhiều thì bạn là người thoải mái hơn sau khi đưa ra một quyết định. Bạn thích mọi việc được ổn định và chắc chắn. Bạn phải làm việc trước khi bạn có thể chơi. Vì thế bạn vô cùng chú trọng đến việc làm xong một nhiệm vụ được giao. Bạn thích mọi thứ được hoạch định, được hoàn tất. Bạn muốn công trình mình thực hiện được mọi người biết đến. Các thời hạn cuối cùng là quan trọng đối với tuýp người của bạn, vì thế bạn thường hoạch định công việc của mình để nó được hoàn tất sớm hơn dự định.

Nếu bạn có thật nhiều điểm B và ít điểm A, thì bạn lả loại người nào? Bạn sẽ nhìn những người có nhiều điểm A và phê bình họ rằng: “Quý vị không dứt khoát, là người hay trì hoãn, và quý vị không có mục đích nào trong đời sống trừ ra mất thì giờ làm việc linh tinh!” Ngược lại, những người có nhiều câu trả lời A sẽ nhìn những người có nhiều điểm B rồi phản đối: “Các anh bị dồn ép vào công việc và bị chúng cuốn trôi đi. Các anh cũng bị định hướng vào quá nhiều công việc, và các anh đưa ra các quyết định quá nhanh chóng!”

Thế nhưng việc thuộc thành phần nhiều điểm A hay điểm B, hoặc thuộc dạng người có tỉ số AB khá cân bằng cũng đều TỐT cả! Bởi đó là cách mà bạn được tạo dựng. Đó là vùng thoải mái của bạn. Dĩ nhiên, với mọi điểm mạnh thì thường có một điểm yếu tương ứng. Và cả hai phía A hay B đều có những điểm yếu.

Những người Tự phát/Linh hoạt như Marge và Donna là những người có khuynh hướng trở nên bị áp đảo và bị chôn vùi bởi các áp lực của cuộc sống. Bởi vì có thật nhiều thứ họ muốn làm vào bất cứ thời điểm nào được giao cho họ, họ sẽ thường hoãn lại việc cắt cỏ. Kế đó khi họ thấy cỏ đã mọc nhiều quá mức, họ trải nghiệm cảm giác bị choáng ngộp đó. Bởi vì họ thường chờ đợi quá lâu, họ bị áp đảo bởi phạm vi của công việc và thời gian có được. Donna và Marge có lẽ là đạt nhiều điểm ở phía bên cột B. Số điểm của Marge có lẽ là tám câu trả lời cho cột B và một câu trả lời cho cột A. Số điểm của Donna có thể là khá cân bằng giữa cột A và B, nhưng nghiêng về cột B nhiều hơn.

Những người Kiên quyết/Thứ tự như Peggy và Arnie dễ có khuynh hướng kiểm soát quá mức, trở nên bị thúc ép và bị quấy rầy về cuộc sống. Họ luôn tìm kiếm kết quả đúng đắn, hợp lý đối với mọi sự kiện xảy ra. Khi họ có một ngày nghỉ, họ phải làm việc cật lực để hoàn tất mọi việc lặt vặt trước khi họ có thể thư giãn và tận hưởng ngày nghỉ ấy. Họ thường quan tâm rằng mọi người khác trong gia đình cũng hoàn tất công việc của họ nữa. Sự khẩn cấp là khẩu hiệu của họ, và việc kiểm soát quá mức là yếu điểm của họ. Peggy và Arnie cả hai đều là ví dụ của những người ở phía bên A của thước đo. Arnie có thể đạt được số điểm là khoảng chín câu trả lời cho cột A và không có câu nào cho cột B. Còn số điểm của Peggy sẽ không được như vậy; có lẽ cô sẽ trả lời bảy câu cho cột A và hai câu cho cột B.

Kính thưa quý thính giả,

Hôm nay chúng ta sẽ tạm dừng tiết mục đọc sách tại đây. Chúng tôi ước mong quý thính giả sẽ tiếp tục lắng nghe tiết mục đọc sách hàng tuần để chúng ta cùng nhau sánh bước trên hành trình tìm hiểu bản thân, học cách chuyển đổi tư duy theo chiều hướng tích cực nhằm xây dựng một cuộc sống hạnh phúc cho mình và gia đình. Phát Thanh Hy vọng xin kính chúc quý thính giả một cuối tuần thật nhiều niềm vui và bình an bên gia đình cùng bạn bè. Hẹn gặp lại quý thính giả trong chương trình phát thanh lần tới.

Tìm Kiếm