Ngọc Diệp

Quý thính giả thân mến,

Đầu tháng Chín năm nay ở Úc Châu có hai dịp lễ đầy ý nghĩa và dễ thương, đó là Ngày Thân Phụ và Tết Trung Thu. Thật thích thú khi nhìn thấy các cửa hàng Á Châu tại Melbourne bày bán bánh Trung Thu. Những chiếc bánh nướng, bánh dẻo ngon lành và thơm phức được đặt trong những chiếc hộp trình bày xinh xắn và đẹp mắt.

Trung Thu tại Úc không rơi vào mùa Thu như các quốc gia nằm ở phía Bắc Bán Cầu, mà lại rơi vào mùa Xuân, là tháng của hoa Anh Đào và ngàn hoa tươi thắm khác, chứ không phải chỉ là hoa cúc trang nhã của mùa Thu như ở Việt Nam và Trung Quốc. Hầu hết các thành phố tại Úc có rất nhiều con đường trồng cây Hoa Anh Đào. Mùa Đông, đi ngang những con đường này chỉ thấy những thân cây khẳng khiu, chẳng có chiếc lá nào trên cành, nên cảnh vật trông thật là hiu quạnh. Vậy mà khi những ngọn gió cuối đông bớt lạnh và bớt khắc nghiệt một chút, thì trên những cây cành khẳng khiu trơ trụi ấy, hoa Anh Đào lại đơm bông kết nụ dầy đặc từ gốc đến ngọn cây, đem lại cho thành phố một vẻ đẹp tươi mát và rạng rỡ. Mỗi lần hoa anh đào nở rộ trên khắp các đường phố của nước Úc là báo hiệu mùa xuân đang đến.

Khác với các quốc gia trên thế giới hay tại Hoa Kỳ tổ chức Ngày Của Cha vào tháng sáu, người Úc thì tổ chức ngày này vào Chúa Nhật đầu tiên của tháng 9, đầu mùa Xuân, với ý nghĩa rằng cha là người đem lại nguồn sống cho con. Trong Ngày Thân Phụ, những người con trong gia đình có dịp thăm viếng và tỏ lòng biết ơn người cha thân yêu của mình. Người Việt Nam mình có câu: “Công Cha như núi Thái Sơn”, cho thấy công sức và trách nhiệm của người cha trên đời sống con cái to lớn biết là dường bao. Quý vị ở Úc và nhất là những ai ở Melbourne đã có một ngày Father's Day thật vui chứ ạ? Thời tiết tuyệt vời quá phải không quý vị? Chắc là nhiều người Việt chúng ta có ra ngoài trời hôm Chúa nhật vừa qua hẳn đã cảm xúc được cảm giác như mô tả trong bài hát Xuân Thì:

Đường đi êm quá!
Có phải giấc mơ đã thành tiếng thơ
Trời không mưa gió
Mẹ bế con thơ, con bú say sưa...

Và rồi tối thứ hai chúng ta đã lại có 'đêm Trung Thu'. Tết Trung Thu năm nay, quý thính giả có thưởng trăng với gia đình và bạn bè bằng một tiệc trà thân mật ở vườn sau nhà mình không? Trung Thu, tức ngày Rằm tháng Tám Âm Lịch, có khi rơi vào cuối tháng Chín Dương Lịch, cũng có khi rơi vào giữa tháng Mười Dương Lịch. Hiện giờ mùa Xuân đang ngự trị trên nước Úc với ngàn hoa tươi thắm, nhưng tiết trời vào buổi tối vẫn còn khá lạnh, vì thế, việc ngồi ngoài sân để thưởng trăng vào Tết Trung Thu như ở Việt Nam, nghe có vẻ không thực tế chút nào. Tuy nhiên đêm 08 và 09 tháng 9, tức là tối thứ Hai và tối thứ B vừa qua nhiều nơi trên thế giới đã trông thấy một mặt trăng đầy tròn, sáng đẹp.

The Harvest Moon, hay Trăng Mùa Gặt, được biết đến như là mở đầu cho một cuộc diễu hành của nhiều đêm trăng sáng tiếp sau. Harvest Moon không phải là luôn luôn lớn hơn, sáng hơn hoặc có nhiều màu vàng của bí ngô hơn so với trăng tròn khác. Nó đặc biệt bởi vì, tại thời điểm này của năm ở Bắc bán cầu, thời gian giữa các bình minh kế tiếp nhau - từ một đêm này tới đêm kế tiếp - thì ngắn hơn so với bình thường. Nhưng năm 2014 này, Harvest Moon lại lớn hơn một chút so với bình thường... bởi vì vậy năm nay nó được xem là một supermoon, tạm dịch là 'siêu trăng'. Đó là những gì được tiên đoán. Thế nhưng tiếc cho cư dân Melbourne vì đêm trung thu vừa qua bầu trời lại bỗng vần vũ mây đen gió cuốn che khuất hẳn ánh trăng rằm!

Kính thưa quý thính giả,

Tết Trung Thu có từ khi nào? Và tại sao người Việt Nam lại có Tết Trung Thu? Nguồn gốc của ngày Tết Trung Thu thì có nhiều truyền thuyết khác nhau, và vài truyền thuyết lại dường như có xuất xứ từ Trung Quốc như chuyện Vua Đường Minh Hoàng du nguyệt điện, Hằng Nga-Hậu Nghệ và 10 mặt trời v.v. Riêng người Việt Nam mình còn gọi Tết Trung Thu là Tết Nhi Đồng, cho thấy người Việt Nam có truyền thống rất yêu quý trẻ con. Trẻ em có một ngày trong năm dành riêng cho các em, là dịp cho các em vui chơi, làm lồng đèn, rước đèn và tham dự nhiều trò chơi với bạn bè đồng lứa tuổi.

Ở hải ngoại, một số gia đình Việt Nam vẫn còn ăn Tết Trung Thu nhưng chỉ thu gọn trong việc cả gia đình quây quần lại để ăn bánh nướng, bánh dẻo, các thứ xôi chè. Một số nhóm cộng đồng và đoàn thể lại tổ chức Tết Trung Thu với quy mô rầm rộ hơn nhằm thu hút trẻ em đến tham dự một ngày lễ hội vui tươi, lành mạnh dành riêng cho các em với những cuộc thi làm lồng đèn, các trò chơi tập thể vui nhộn và hào hứng. Những loại sinh hoạt cộng đồng lành mạnh như thế, nếu điều kiện cho phép, thì cần được tổ chức thường xuyên hơn để trẻ em có dịp gặp gỡ bạn bè đồng trang lứa và cùng vui chơi với nhau.

Quý thính giả thân mến,

Trẻ em cần được chăm sóc mỗi ngày chứ không phải chỉ trong một ngày Tết Nhi Đồng mỗi năm một lần mà thôi. Trẻ em cũng cần được nuôi dưỡng trong một gia đình có mối liên hệ tốt đẹp để giúp các em phát triển nhân cách và trí tuệ. Vậy mà xã hội chúng ta đang sống đây, ngày càng có nhiều gia đình tan vỡ, và trẻ em bị rơi vào tình trạng khủng hoảng tinh thần đưa đến việc có nhiều em bỏ học, chán sống vì không thấy niềm vui và hạnh phúc trong gia đình.

Một số em khác lại than vãn rằng mình đã bị bắt buộc theo một lịch trình học tập quá nặng nề, không còn thì giờ để giải trí và làm những gì mình yêu thích. Ngoài việc học suốt ngày tại trường, các em còn học thêm âm nhạc, học chơi các nhạc cụ như đàn dương cầm, vĩ cầm, guitar, trống, các môn thể thao, bơi lội, toán và Anh Ngữ. Lịch trình học tập căng thẳng cũng khiến các em ít có thì giờ gần gũi cha mẹ vì luôn phải chú tâm vào bài vở.

Cha mẹ của các em cũng phải gánh chịu nhiều áp lực trong cuộc sống. Ngoài việc đi làm vất vả để kiếm tiền, cha mẹ còn phải thay phiên nhau để đưa rước con đi học thêm, cộng thêm việc chăm sóc gia đình, nhà cửa, vườn tược, việc chợ búa, bếp núc, và các loại “việc không tên” khác trong nhà mà bậc phụ huynh nào cũng kinh nghiệm qua.

Thưa quý thính giả,

Thời đại chúng ta đang sống là một thời đại đầy những áp lực nặng nề, và hình như nhịp sống trong cách sinh hoạt của chúng ta trở nên nhanh hơn, đến nỗi nhiều khi chúng ta chạy theo thời gian và công việc với một tốc độ chóng mặt. Nhà cửa của chúng ta lớn hơn, khang trang hơn nhà của cha mẹ chúng ta cách đây 30, 40 năm. Các vật dụng trong nhà của chúng ta cũng đẹp hơn, hiện đại và đầy đủ tiện nghi hơn. Điều đáng tiếc, là để trả những món nợ mua sắm nhà cửa và vật dụng ấy, chúng ta đã phải làm nhiều giờ hơn, và ít khi có mặt ở nhà lâu để có thể tận hưởng những gì mình mua sắm.

Nhiều người trong chúng ta ít khi nào có thì giờ để chơi đùa và gần gũi với con. Phụ huynh đôi khi lại quan niệm rằng miễn mình có đủ tiền để cho con đi học ở những trường tư thục nổi tiếng là con cái sẽ thành công về mặt học vấn và thành nhân về mặt đạo đức. Vì thế, nhiều người nỗ lực làm việc để kiếm tiền hầu cung cấp cho con một nền học vấn mà chúng ta cho là tốt nhất. Con cái cũng bị nhiều áp lực trong việc học, và có thể nói rằng, những câu nói chúng nghe nhiều nhất từ nơi cha mẹ, không phải là những lời yêu thương, khích lệ, mà là những lời nhắc nhở, thúc giục chúng học bài, làm bài, hoặc la rầy khi thấy học bạ không đạt thành tích xuất sắc như ý cha mẹ mong muốn. Rồi ngày qua ngày, những thành viên trong gia đình chúng ta chỉ còn chú tâm vào những lo lắng của riêng mình, dần dần khiến cho mối liên hệ gia đình ngày càng trở nên lạnh nhạt.

Chúng tôi đã làm một cuộc thăm dò ý kiến với khoảng 60 em cả nam lẫn nữ, trong lứa tuổi từ 10 đến 16 tuổi, để xem các em muốn thay đổi điều gì nhất về gia đình của chính mình. Điểm lý thú, là có đến 70% đã trả lời rằng các em muốn thấy gia đình gần gũi nhau hơn, “more together!” Một vài em lại còn nhấn mạnh đến việc cha mẹ và con cái cần phải trò chuyện với nhau nhiều hơn, gần gũi nhau hơn như một gia đình thật sự! Nguyên văn Anh Ngữ mà các em viết là “my family could be closer, more talk, more together as a real family!”

Quý thính giả thân mến,

Nhìn những câu trả lời của các em, thú thật là chúng tôi thấy mình muốn khóc vì đau lòng. Mẹ Teresa, một nữ tu suốt đời tận hiến cho những người bất hạnh và nghèo khổ trong xã hội, đã từng tuyên bố rằng: “Hãy rải tình thương yêu của bạn trên bất cứ nơi nào mà bạn đi qua: Trước hết, hãy bắt đầu từ trong tổ ấm của bạn. Những ai đã đến với bạn, thì đừng để họ rời khỏi bạn mà không cảm thấy vui vẻ hơn, hạnh phúc hơn. Bạn hãy là sự thể hiện sống động về lòng nhân ái của Thiên Chúa. Hãy thể hiện nó trên mặt bạn, trên đôi mắt, trong nụ cười, và trong những lời chào hỏi ân cần.”

Thật vậy, nếu tình thương yêu của chúng ta không bắt đầu từ trong tổ ấm của chính mình, thì những định nghĩa về tình thương yêu mà chúng ta nói đến đều trở thành những sáo ngữ rỗng tuếch, chẳng có ý nghĩa gì cả. John Drescher, tác giả của quyển Nếu Bắt Đầu Lại Gia Đình cũng đồng ý rằng: “Nếu bắt đầu lại gia đình, tôi sẽ cố gắng tạo nên sự gần gũi nhau hơn.” Đây là lời khuyên quý báu của một tác giả nổi tiếng đã viết bài cho hơn 100 tạp chí và tập san tại Hoa Kỳ, tác giả của 32 quyển sách, trong đó một số đã được dịch ra 10 ngôn ngữ khác nhau. Ông cũng là diễn giả trong nhiều hội nghị, đặc biệt trong lãnh vực đời sống gia đình.

Kính thưa quý thính giả,

Cũng trong quyển sách mà chúng tôi vừa đề cập đến ở trên, trong một đoạn khác, John Drescher lại nói rõ ràng hơn khi cho rằng: “Nếu được làm lại từ đầu, tôi sẽ dành nhiều thì giờ hơn cho con cái.” Ông khẳng định:

“Những thì giờ bên nhau, chứ không phải những công việc làm riêng rẽ, mới là những điều chúng ta ghi nhớ nhất. Cảm giác an toàn, yêu thương, hiểu biết và thông cảm tùy thuộc vào cảm giác gần gũi với nhau. Khi thiếu vắng sự chia sẻ và gần gũi nhau thì tự nhiên con người cảm thấy cô đơn, xa lạ và thiếu yêu thương.”

“Vậy thì sự gần gũi là gì? Đó là dành thì giờ cho nhau. Đó là tán gẫu thân mật trong bữa ăn. Đó là đi dạo chạy nhảy trong rừng hoặc công viên. Đó là gia tăng giúp đỡ nhau. Gần gũi là cùng bắt tay nhau phụ giúp làm một công việc. Đó là cùng vui đùa trong một môn chơi. Gần gũi là nói chuyện hoặc cầu nguyện về một vấn đề chung. Đó là bất cứ lời nói cùng hành động nào có thể tạo cảm giác là chúng ta đang sống chung với nhau. Gần gũi là sau một ngày, mọi người có thể nói: "Hôm nay, mình chơi vui quá, phải không?” Nếu bắt đầu lại gia đình, tôi sẽ tìm cách cho gia đình gần gũi nhau hơn.”

Quý thính giả thân mến,

Riêng đối với quý thính giả, thì quý vị muốn nhìn thấy điều thay đổi gì nhất trong gia đình của mình? Và nếu bắt đầu lại gia đình, quý vị quyết định sẽ làm gì cho tổ ấm của chính mình?

Nữ Tiến sĩ Dorothy Law Nolte, đã là một giáo viên suốt đời và giảng viên về giáo dục đời sống gia đình, và là tác giả của bài thơ "Children Learn What They Live", "Trẻ em học hỏi qua đời sống của chính mình", đã được dịch sang 20 ngôn ngữ, được nhiều phụ huynh và các nhà giáo dục sử dụng trên toàn thế giới.

Chúng tôi xin tạm dịch bài thơ ấy như thế này:

Nếu sống trong sự chỉ trích,
Em sẽ học cách lên án mọi người.

Nếu sống trong sự thù địch,
Em sẽ học cách tranh chiến với người khác.

Nếu sống trong sự chế giễu,
Em sẽ lớn lên trong sự xấu hổ.

Nếu sống với sự ghen tương,
Em học được lòng tỵ hiềm.

Nếu sống với sỉ nhục,
Em sẽ lớn lên trong mặc cảm tội lỗi.

Nếu được bao bọc bởi lòng bao dung,
Em sẽ học biết kiên nhẫn.

Nếu sống với sự khuyến khích,
Em sẽ có lòng tự tin.

Nếu sống trong sự động viên cổ vũ,
Em sẽ học cách thực hiện bằng hành động.

Nếu sống với sự trung thực,
Em học được lòng thật thà,

Nếu được sống với sự công bằng,
Em học hiểu thế nào là công lý.

Nếu được sống với sự an ninh,
Em học sự tự tin vào chính bản thân mình và người khác nữa.

Nếu được sống với sự tử tế và lòng quan tâm,
Em sẽ học cách tôn trọng người khác.

Nếu được sống trong sự chấp nhận và thân thiện,
Em sẽ học biết thế giới là nơi tốt đẹp để sống yêu thương và chia sẻ.
(Dorothy Law Nolte)

Hoặc là

Nếu bạn lắng nghe một đứa trẻ,
Em sẽ hiểu rằng em xứng đáng được lắng nghe.

Nếu bạn xem xét quan điểm của một đứa trẻ,
Em hiểu rằng những gì em nghĩ là có giá trị.

Nếu ta tin rằng đứa trẻ có thể cống hiến một đóng góp to lớn,
Em sẽ tìm mọi cách để giúp đỡ.

Nếu bạn cung cấp một môi trường ấm áp cho một đứa trẻ,
Em sẽ học thế nào là lòng tự trọng.

Nếu bạn theo một sau một đứa trẻ
Em cảm thấy mình lớn hơn một chút.

Kính thưa quý thính giả,

Là người tin Chúa, chúng tôi tin rằng mỗi chúng ta đều có hai người cha đáng kính, đó là cha về phần xác và cha trên trời là Đấng Tạo Hóa của mình. Chúa Cứu Thế Jesus đã giải thích rằng: "Đức Chúa Trời đã sai Con Ngài xuống đời không phải để kết tội nhưng để cứu vớt loài người. Ai tin Ngài thì chẳng bị kết tội; ai không tin thì đã bị kết tội rồi vì không tin nhận Con một Đức Chúa Trời. Vì Đức Chúa Trời yêu thương thế nhân, đến nỗi đã ban Con một của Ngài, hầu cho hễ ai tin Con ấy không bị hư mất mà được sự sống đời đời." (Giăng 3:16-18). Rất mong quý thính giả sẽ là những người cha, người mẹ tốt nhất cho con mình, hết lòng thương con, đào luyện con, thấy trước tương lai của con, dành thì giờ cho con, dạy con biết có lòng kính mến Đấng Tạo Hóa và luôn tri ân Ngài.

Xin thân chào quý vị và các bạn.