Dr. Ross Campbell

Kính thưa quý thính giả,

Tại sao trẻ em lại gặp phải những vấn đề như: tiểu đường, khó tiếp thu bài học, khiếm thính, hiếu động thái quá, hoặc chậm phát triển trí não? Lời đáp cho câu hỏi trên thật không đơn giản chút nào. Để có thể lý giải nguyên nhân vì sao trẻ em lại mắc phải một trong những vấn đề nói trên, nguyên nhân khiến chúng bị xáo trộn về mặt tình cảm và hành vi là một đề tài vượt quá nội dung của quyển sách này.

Tuy nhiên, một vài thông tin thích hợp dưới đây có thể cũng rất hữu ích cho những bậc phụ huynh có con mắc phải những chứng bệnh nói trên. Trong đó, một số nguyên nhân có liên hệ chặt chẽ đến vấn đề tình thương mà cha mẹ dành cho con cái.

Trước hết, chúng ta cần nhìn vào khía cạnh tổng quát của vấn đề nhận thức. Chúng ta hãy thử định nghĩa từ ngữ “nhận thức” dù đó không phải là một việc dễ dàng. Từ ngữ đó chỉ về khả năng nắm bắt hay sự đón nhận thông tin của trí óc thông qua các giác quan. Nếu trẻ có vấn đề về mặt nhận thức, chúng sẽ rất khó khăn trong việc tiếp nhận thông tin từ môi trường bên ngoài cũng như khó có thể thu nhận những điều đó vào tâm trí. Vì thế, khi những thông tin như hình ảnh, âm thanh và giao tiếp bằng xúc giác được xử lý trong tâm trí, trẻ có vấn đề về nhận thức sẽ thấy khó hiểu được rõ ràng những thông tin này. Sự thấu hiểu của những trẻ nói trên về môi trường xung quanh sẽ bị lệch lạc với những thông tin chứa đựng nhận thức sai lệch.

Với cách định nghĩa rõ ràng và đơn giản như trên về vấn đề nhận thức, chúng ta thấy có thể kể đến nhiều vấn đề đặc biệt khác ở trẻ. Những chứng bệnh về thị giác, thính giác, thần kinh, những dạng của chứng khó học vv., đều có một điểm chung, đó là: trẻ mắc phải một trong những chứng bệnh nói trên đều có một nhận thức sai lệch về môi trường xung quanh. Từ một hay nhiều cách, những tác động hay thông tin đến với trẻ từ bên ngoài đều bị biến dạng.

Bạn có nhận thấy tầm quan trọng của điều này đối với những trẻ kém nhận thức không? Mọi phương cách chúng ta áp dụng để bày tỏ tình thương với con mình đều đòi hỏi phải dùng đến một hay nhiều giác quan. Giao tiếp bằng mắt đòi hỏi sự nhận thức về hình ảnh. Cử chỉ tiếp xúc cần đến việc sử dụng xúc giác, vốn tự thân nó đã mang tính phức tạp. Sự quan tâm chú ý đòi hỏi phải vận dụng mọi giác quan. Vì vậy, nếu đã có nhận thức sai lệch trong bất kỳ lĩnh vực nào, nhận thức của trẻ về việc cha mẹ nghĩ gì về chúng sẽ có thể bị lệch lạc. Điều này khiến cha mẹ gặp nhiều khó khăn hơn để có thể đem lại tình thương cho những đứa con cá biệt của mình.

Khó khăn nêu trên là một trong những nguyên nhân chính khiến những trẻ có khiếm khuyết về mặt nhận thức thường có nhận thức yếu kém về bản thân. Đó là một lý do khiến các em khi lớn lên thường ở trong tâm trạng buồn chán. Nghiêm trọng hơn, các em thường bị những rối loạn về tình cảm và hành vi, đặc biệt là trong những năm đầu của tuổi thiếu niên.

Tình trạng thường gặp của những em bị khiếm khuyết về mặt nhận thức sẽ thể hiện rõ trong việc học tập của chúng. Những đứa trẻ kém may mắn này không thể theo kịp bạn bè trong việc học cũng như trong nhiều phương diện khác. Các em luôn bị điểm kém và phải chịu nhiều thiệt thòi. Thậm chí khi ra khỏi lớp học, những trẻ nói trên cũng luôn thấy mình thua kém hơn người khác. Khi bước vào độ tuổi tiền thiếu niên hoặc giai đoạn đầu của độ tuổi thiếu niên, trẻ sẽ càng lúc càng trở nên chán nản. Sự chán nản của trẻ trong độ tuổi này không giống với bất kỳ độ tuổi nào khác. Bình thường, trẻ sẽ không tỏ vẻ hoặc hành động để thể hiện sự buồn chán của mình trừ khi tình trạng này đạt đến cực độ. Điển hình, những em mới bước vào tuổi thiếu niên sẽ biểu lộ tâm trạng buồn chán của mình qua việc thiếu tập trung trong lớp (giảm sút thời lượng chú ý và khả năng tập trung) và từ đó dẫn đến việc sa sút điểm số. Kế tiếp, sự chán nản kéo dài sẽ khiến trẻ mất dần sự quan tâm đối với những hoạt động lành mạnh. Những em mới bước vào tuổi thiếu niên thật sự rất đáng thương nếu gặp phải tình trạng này.

Nếu sự chán nản đó vẫn cứ tiếp diễn, trẻ trong độ tuổi thiếu niên tất yếu sẽ bày tỏ ra ngoài sự chán nản và bất mãn của chúng. Những bé gái với sự u sầu và buồn chán như tình trạng nói trên thường sẽ dễ sa vào việc quan hệ tình dục bừa bãi, sử dụng ma túy, bỏ nhà đi hoặc làm những việc mà xã hội lên án. Những em trai trong hoàn cảnh tương tự cũng dễ có hành động như trên nhưng xu hướng thường xuyên của chúng là trộm cắp và đánh nhau.

Nếu chúng ta đã biết rằng những trẻ có khiếm khuyết về mặt nhận thức hầu như luôn có khái niệm rất thấp về bản thân, luôn cảm thấy mình không được người khác yêu thương, và luôn ở trong sự chán nản, vậy thì chúng ta phải làm gì để giúp các em? Tôi tin chắc rằng lĩnh vực mà chúng cần nhiều sự giúp đỡ nhất lại là lĩnh vực thường bị bỏ qua nhất. Có lẽ, bạn cũng đã đoán ra đó là gì rồi. Điều mà hầu hết những trẻ nói trên đều cần là được yêu thương một cách chân thật bằng một tình yêu vô điều kiện. Chỉ có điều đó mới giúp chúng mạnh mẽ hơn để vượt qua khiếm khuyết của bản thân.

Chúng ta phải thực hiện điều đó như thế nào? Chúng ta cũng áp dụng cùng những cách bày tỏ tình thương như với những trẻ khác. Tuy nhiên, chúng ta cần phải nhớ rằng dù nhận thức của những trẻ này bị lệch lạc ở một số mặt nào đó nhưng hiếm khi tất cả các giác quan đều bị lệch lạc. Cha mẹ luôn phải dùng nhiều tình thương hơn và nhiều phương cách hơn bình thường để đem đến tình thương cho trẻ và giúp các em luôn thấy mình được yêu thương. Bên cạnh đó, chúng cũng cần cha mẹ bày tỏ tình thương theo cách trực tiếp, dễ hiểu, thẳng thắn và mạnh mẽ. Cách biểu lộ tình thương mà chúng ta dành cho trẻ cũng phải có gì đó rõ hơn bình thường. Tất cả những việc làm này nhằm giúp trẻ không hiểu sai về những điều cha mẹ nghĩ về chúng. Tình thương dành cho dạng trẻ này phải thật rõ ràng và mạnh mẽ.

Quý thính giả thân mến,

Bây giờ, chúng ta hãy cùng nhau bàn về vấn đề sức khỏe của trẻ em. Trẻ em có những bệnh mãn tính (trong nhiều năm) cũng sẽ có khuynh hướng gặp những vấn đề về mặt tình cảm và hành vi. Điều này đặc biệt đúng đối với những chứng bệnh đòi hỏi cha mẹ phải giám sát chặt chẽ và không ngừng để ý, chẳng hạn như bệnh tiểu đường dưới tuổi vị thành niên. Chăm sóc cho những trẻ nhỏ mắc căn bệnh này đòi hỏi nhiều thời gian và công sức của cha mẹ. Vì nhu cầu của chúng quá lớn nên rất khó để cha mẹ có thể quan tâm đến chúng một cách đúng mức nhằm giúp chữa trị căn bệnh này cũng như tìm hiểu những nhu cầu khác của trẻ. Đây chính là điều có liên quan đến mặt tình cảm mà chúng thường gặp phải. Cha mẹ chúng phải miệt mài ngày đêm, chẳng hạn như tiêm cho trẻ đủ lượng insulin, chăm sóc chế độ ăn uống hằng ngày, kiểm tra lượng đường và làm những công việc đại loại như thế. Những công việc đó đương nhiên sẽ thay thế cho việc dành tình thương cho trẻ.

Đem lại tình thương cho trẻ cũng là điều không kém quan trọng. Những công tác chăm sóc sức khỏe không thể thay thế cho một tình yêu vô điều kiện, qua những ánh mắt, những cử chỉ tiếp xúc và sự quan tâm chú ý của cha mẹ. Khi lớn hơn một chút, đặc biệt là trong giai đoạn thiếu niên, trẻ sẽ càng lúc càng trở nên giận dữ, bực bội và cay đắng về bệnh tật của mình. Vì như đã đề cập ở trên, những công việc chăm sóc sức khỏe đã chiếm mất vị trí của tình thương vô điều kiện, nên trẻ chẳng những sẽ cay đắng về bệnh tật của bản thân mà còn cay đắng với chính cha mẹ mình. Trẻ sẽ trở nên thù địch và bướng bỉnh không chỉ với cha mẹ mà còn với cả những người có thẩm quyền trên chúng. Chúng có khuynh hướng sống trong sự buồn chán và có những thái độ tương tự như thế. Tệ hại nhất, chúng thường dùng bệnh tật của bản thân để gây khó khăn cho cha mẹ cũng như bày tỏ thái độ giận dữ và bất mãn. Tình trạng này có thể xảy ra nếu trẻ chích quá nhiều insulin, ăn nhiều chất canxi, v.v… Một số em còn tự tử để thể hiện sự giận dữ và ngang bướng của mình.

Dĩ nhiên, còn có những nguyên nhân khác khiến các bệnh nhân nhỏ tuổi này có thái độ cay đắng và tiêu cực trong hoàn cảnh bệnh tật phức tạp của mình. Theo kinh nghiệm của tôi, còn có hai nguyên nhân chính khiến các trẻ em nói trên trở nên cay đắng và bướng bỉnh như thế. Chúng ta vừa mới đề cập đến nguyên nhân thứ nhất ở trên, đó là do những công việc chăm sóc sức khỏe đã chiếm chỗ của tình thương mà lẽ ra cha mẹ phải dành cho trẻ. Nguyên nhân thứ hai là do nhận thức giới hạn và việc cha mẹ không giúp con biết kềm chế những hành vi của chúng. Nguyên nhân là vì cha mẹ thường xót xa trước bệnh tật của con cái và đôi khi họ cũng thấy mình có lỗi, thấy lo sợ và buồn rầu. Nhưng nếu họ không dạy dỗ thái độ của con mình như đối với những đứa trẻ bình thường, cụ thể là bằng sự cương quyết, thì chính con họ sẽ điều khiển họ. Đây là điều thường gặp ở những em mắc bệnh mãn tính. Các em này sẽ lợi dụng mặc cảm tội lỗi và sự thương cảm của cha mẹ để điều khiển họ. Chúng sẽ cố làm cho cha mẹ phải lo sợ rằng tình trạng của con mình sẽ càng lúc càng tệ hơn, hay thậm chí sử dụng những biện pháp đe dọa với mục đích bắt cha mẹ phải đầu hàng trước bệnh tật của chúng.

Đây là những động cơ xảy ra ở một chừng mực nào đó đối với những trẻ em mắc phải những khiếm khuyết, bệnh tật và những vấn đề khác, chẳng hạn như: hen suyễn, viêm phổi mãn tính, suy tim, cơ thể dị dạng, đần độn, những rối loạn bất chợt, những bệnh về thần kinh, bệnh về cơ bắp, bệnh về răng miệng và cả chứng khó học. Ngoài ra còn vô số những bệnh khác.

Nếu con bạn không may là một trong những trẻ bị khuyết tật như đã nói trên, bất kể là dạng nào, thì xin cũng đừng ngừng tại đó và bỏ mặc chúng. Con bạn cần tình thương vô điều kiện của cha mẹ chúng hơn bất cứ thứ gì khác. Chúng cần tình thương của bạn hơn những phương pháp chăm sóc sức khỏe cho dù những phương pháp chăm sóc sức khỏe này không hẳn là không cần thiết. Chúng cần tình thương của bạn hơn những dụng cụ để kiềng răng, hơn việc học thêm tại nhà hay những biện pháp giúp cải thiện khả năng học tập. Chúng cần bạn hơn cả những bài tập trị liệu và thuốc men. Điều quan trọng nhất không thể thiếu trong đời sống của trẻ chính là bạn và tình thương vô điều kiện mà bạn dành cho chúng. Với tình thương đó, trẻ có thể tìm thấy sức mạnh để vượt qua bệnh tật và lớn lên.

Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu một số vấn đề đặc biệt khác của trẻ em trong tuần tới. Xin hẹn gặp lại quý vị.

Tìm Kiếm