Christmas Day in the Morning – Pearl S. Buck – Tùng Tri phỏng dịch

Quốc chợt thức giấc và tỉnh ngủ hẳn luôn. Lúc đó là bốn giờ sáng, cái giờ mà cha Quốc vẫn thường đánh thức anh ấy dậy để phụ giúp ông trong việc vắt sữa. Thật lạ lùng, cái thói quen từ nhỏ vẫn cứ bám chặt trong cuộc đời của Quốc. Đã năm mươi năm trôi qua và cha của Quốc đã qua đời ba mươi năm rồi, vậy mà anh ấy vẫn thức giấc vào bốn giờ sáng. Quốc đã tập cho mình thói quen dỗ lại giấc ngủ, nhưng buổi sáng hôm nay, là buổi sáng Giáng Sinh, nên anh ấy cố tình không ráng ngủ thêm.

Quốc nằm hồi tưởng lại thời niên thiếu, là chuyện anh ấy vẫn thường làm trong những ngày này. Lúc đó, Quốc chỉ mới có mười lăm tuổi và còn sống dưới mái nhà trong nông trại với cha mẹ. Quốc thương cha lắm. Thực ra anh cũng không biết mình thương cha, cho đến một hôm, chỉ trước ngày lễ Giáng Sinh một vài ngày, khi Quốc nghe lỏm câu chuyện cha Quốc nói với mẹ của anh.

“Em à, anh thực không muốn kêu thằng Quốc dậy mỗi sáng. Nó lớn nhanh như thổi, nó cần giấc ngủ. Giá mà em thấy nó ngủ ngon như thế nào, lúc anh vô đánh thức nó dậy. Ước gì anh tự làm lấy một mình được.”

“Thôi anh ơi, không được đâu” giọng nói trong sáng của mẹ Quốc đáp lại “Hơn nữa, nó đâu còn là con nít. Đã đến lúc nó phải tập tành lo cho gia đình chứ”.

“Thì đúng rồi”, giọng cha Quốc chậm rãi tiếp theo “Nhưng sao anh vẫn không nỡ đánh thức nó dậy sớm quá”.

Khi nghe những lời đối thoại này, bỗng như có một cái gì chợt thức tỉnh trong con người của Quốc: cha anh thương anh! Quốc chưa bao giờ suy nghĩ về điều này, hồi nào đến giờ anh chỉ xem sợi dây máu mủ là điều tất nhiên, chỉ vậy thôi. Mà hồi nào đến giờ, Quốc có bao giờ nghe cha mẹ anh tâm tình với con cái trong nhà đâu, vì họ bận rộn quá đỗi, đâu lúc nào có thời giờ mà tâm sự hay tỏ bày. Công việc ở nông trại lúc nào cũng tất bật.

Giờ đây, thì Quốc khám phá cha Quốc thương anh lắm. Anh không còn muốn ngủ nướng, đợi cha gọi đi, gọi lại hai ba chặp như mọi khi nữa. Quốc vùng thức dậy, bước ra khỏi giường, quờ quạng vì chưa tỉnh ngủ hẳn, mặc vội áo quần vào với mắt nhắm, mắt mở.

Và cứ như thế, cho đến một đêm kia, trước ngày lễ Giáng Sinh, vào cái năm mà Quốc vừa tròn mười lăm tuổi, Quốc nằm suy nghĩ miên man về cái ngày lễ sắp tới. Nhà thì nghèo và niềm vui chỉ gói ghém trong con gà tây mà gia đình Quốc nuôi ở nông trại, cộng với một ít bánh nướng nhân thịt xay mẹ Quốc tự làm lấy. Các em gái của Quốc thêu thùa những món quà và cha mẹ Quốc lúc nào cũng mua cho Quốc những gì anh cần, không chỉ là những thứ cần thiết như một cái áo choàng giữ ấm chẳng hạn, nhưng đôi khi một vài món đặc biệt hơn, như một quyển sách mà Quốc ưa thích. Còn Quốc thì bỏ ống tiết kiệm để mua cho cha mẹ và các em, mỗi người một món quà.

Quốc ao ước, vào dịp Giáng Sinh năm nay, cái năm mà Quốc được mười lăm tuổi, anh ấy sẽ tặng cho cha mình một món quà khá hơn mọi năm. Từ nào đến giờ, Quốc thường đến tiệm “mười xu” để mua cho cha một cái cà-vạt. Nhưng trong đêm nay, trong lúc suy nghĩ miên man về ngày Giáng Sinh sắp tới, Quốc thấy món quà cà vạt như thường lệ không chất chứa hết tâm tình của Quốc. Anh ước gì anh nghe lỏm mẫu đối thoại giữa cha và mẹ anh sớm hơn, để anh có đủ thời giờ bỏ ống, mua tặng cho cha một món quà tốt hơn mọi năm.

Quốc xoay người qua một bên, đầu đặt trên khuỷu tay, mắt nhìn ra khung cửa sổ của căn phòng trên gác mái. Những ánh sao lấp lánh trong đêm, hình như rực rỡ hơn mọi lần khác, và có một ngôi sao chiếu thật sáng, làm Quốc chợt thắc mắc đó có phải là ngôi sao Giáng Sinh năm nào khi Chúa Cứu Thế chào đời.

“Cha ơi” Quốc có lần hỏi cha khi anh còn bé lắm “Chuồng chiên là gì hả cha?”

“Là như một nhà chuồng để nuôi bò, nuôi ngựa” cha anh đáp “Cũng giống như cái nhà chuồng của mình vậy”.

Như vậy là Chúa Cứu Thế Giê-xu được hạ sinh ra trong một cái nhà chuồng, rồi các anh chăn chiên và ba nhà thông thái đã đến cái nhà chuồng này, mang những món quà Giáng Sinh đến dâng lên cho Chúa!

Một suy nghĩ chợt rọi vào tâm trí của Quốc, bén như một mũi dao bạc. Sao mình không tặng cha một món quà thật đặc biệt, làm ngay từ cái nhà chuồng này nhỉ? Quốc có thể dậy thật sớm, trước bốn giờ sáng, rón rén đi ra nhà chuồng, rồi hoàn tất việc vắt sữa. Quốc sẽ tự làm lấy một mình, từ việc vắt sữa cho đến dọn dẹp, rồi khi cha anh thức dậy, đi ra vắt sữa, ông ấy sẽ khám phá là mọi sự đã làm xong. Cha Quốc chắc sẽ biết là ai đã làm việc này.

Còn mười lăm phút nữa mới tới ba giờ sáng, Quốc đã thức dậy và mặc quần áo vào. Quốc rón rét đi xuống cầu thang, cẩn thận với cái thang gỗ cũ cọt kẹt, và chuồn mình ra ngoài. Một ngôi sao thật lớn, nằm thật thấp, vắt ngang mái hiên nhà chuồng, lấp lánh ánh vàng pha sắc đỏ. Những con bò nhìn Quốc, còn ngái ngủ nhưng không dấu được vẻ ngạc nhiên.

“Tao đây, bọn bây”, Quốc nói nhỏ giọng. Đàn bò điềm tỉnh đón nhận Quốc. Anh mang mớ rơm khô cho mỗi con bò, rồi với tay lấy cái xô vắt sữa và những thùng lớn để đựng sữa.

Quốc chưa bao giờ vắt sữa một mình, dầu vậy hôm nay Quốc làm một mình tương đối dễ dàng. Anh luôn suy nghĩ về nỗi ngạc nhiên của cha. Cha Quốc sẽ đi vào phòng anh như thường lệ, đánh thức anh dậy, rồi nói rằng ông phải chuẩn bị một số việc trong lúc chờ Quốc mặc áo quần. Rồi sau đó, cha anh sẽ đi ra nhà chuồng, mở cửa chuồng, rồi sẽ đi lấy hai thùng đựng sữa thật lớn còn trống trơn. Nhưng lần này, hai thùng đựng sữa sẽ còn không trống trơn; hai thùng sữa sẽ được đặt ngay giữa nhà chuồng, đầy ắp sữa tươi.

Công việc tiến hành trơn tru hơn cả dự liệu của Quốc trước đó. Tự vắt sữa lấy một mình và hoàn tất mọi sự không phải là công chuyện vặt vãnh trong nhà đâu. Đây là công việc đặc biệt, thật xứng đáng là món quà gởi lên người cha thương yêu Quốc. Quốc làm xong việc, anh đập nắp hai thùng sữa đầy ắp, rồi đóng cửa gian nhà đựng sữa một cách cẩn thận, xem cho chắc là cái then cửa đã được gài lại chưa. Quốc đặt chiếc ghế đẩu vào vị trí thường lệ ngay gần cửa, rồi treo lên cái xô vắt sữa đã được rửa sạch. Quốc ra khỏi nhà chuồng và đóng cửa lại.

Quốc trở vào phòng ngủ của mình, có chỉ độ vài phút để kịp cởi bộ đồ vắt sữa, rồi vội vã nhảy ngay vào giường, vì anh nghe tiếng chân cha anh bước lên cầu thang. Quốc lấy mền trùm đầu lại để làm êm lại hơi thở thật dồn dập của anh. Cánh cửa phòng ngủ mở ra.

“Quốc” cha anh gọi “Con trai ơi, mình phải dậy thôi, mặc dầu hôm nay là ngày Giáng Sinh”.

“Dạ … được rồi” Quốc trả lời với giọng như còn ngái ngủ.

“Cha ra trước đây” cha anh nói “Cha chuẩn bị trước một số việc”

Cánh cửa đóng lại và Quốc vẫn còn nằm trên giường, đang mỉm cười với chính mình. Chỉ vài phút nữa thôi là cha Quốc sẽ biết ngay mọi sự. Trái tim Quốc rộn rã như muốn nhảy vọt ra ngoài.

Những giây phút chờ đợi kéo dài đến vô tận - mười phút, mười lăm phút, Quốc cũng biết là bao nhiêu phút nữa - rồi anh nghe tiếng chân cha anh trở lại cầu thang. Cánh cửa mở ra trong khi Quốc vẫn còn nằm trên giường.

“Quốc”

“Dạ”

Cha Quốc chợt cười vang lên, cái tiếng cười hơi lạ lùng, dường như có pha vẻ thổn thức và xúc động “Con nghĩ là con qua mặt cha được hả?” Cha Quốc tới gần giường rồi kéo mền ra.

“Cha ơi, đây là món quà Giáng Sinh của con cho cha đó”.

Quốc tìm lấy cha rồi ôm ông thật chặt. Anh cũng cảm thấy cánh tay cha mình ôm choàng ngang thân anh. Trời lúc đó còn tối nên hai cha con không nhìn thấy rõ mặt nhau.

“Quốc, cha cảm ơn con. Chưa ai làm điều gì quý như vậy cho cha”

“Cha ơi, con muốn cha biết rằng, con muốn trở nên một người tốt!”. Những lời này cứ tự nhiên tuôn tràn từ tấm lòng của Quốc. Chính Quốc cũng không biết nói gì. Trái tim Quốc tràn ngập tình thương mến.

“Thôi, bây giờ con có thể ngủ tiếp đi”, nhưng sau một vài giây, ông lại nói “Mà không, mấy em con đã thức dậy rồi. Cha không bao giờ được thấy các con khi các con vừa thức dậy để ra xem cây thông Giáng Sinh cả. Vào giờ này, lúc nào cha cũng bận vắt sữa trong nhà chuồng. Bây giờ hãy ra đây với cha”.

Quốc ra khỏi giường và mặc áo quần vào, theo cha xuống cầu thang để ra đến nơi trưng bày cây thông Giáng Sinh trong phòng khách, lúc đó mặt trời bên ngoài vừa nhô lên, thế chỗ cho ngôi sao rực rỡ hồi sáng sớm. Ôi, thật là một ngày Giáng Sinh tuyệt vời, và trái tim Quốc như muốn vỡ tung ra vì vừa thẹn thùng, vừa hãnh diện trong lòng, khi cha Quốc kể cho mẹ anh ấy và bắt các em phải yên lặng lắng nghe, rằng sáng nay anh Quốc đã dậy sớm như thế nào để tự hoàn tất công việc vắt sữa.

“Đây là món quà Giáng Sinh tuyệt vời nhất trong đời cha. Quốc ơi, cha sẽ nhớ mãi món quà này, hàng năm vào mỗi sáng Giáng Sinh trong suốt cuộc đời cha.”

Cả hai cha con đều nhớ kỷ niệm này, và giờ đây cha Quốc đã qua đời, chỉ còn một mình Quốc ôm ấp mãi ký ức tuyệt vời này: đó là một bình minh Giáng Sinh tràn đầy phước hạnh, khi chỉ có một mình Quốc với những con bò trong chuồng, lặng lẽ làm một món quà để bộc bạch tình thương chân thành, sâu thẳm tận từ đáy lòng của Quốc.