Quý thính giả thân mến,

Khi ngồi viết những giòng chữ này để tâm sự cùng quý thính giả của đài Phát Thanh Hy Vọng tại Úc Châu, thì chúng tôi thấy màu hồng xinh xắn của những bông hoa anh đào chung quanh nhà đã nhường chỗ cho những bông hồng tươi thắm và rực rỡ. Mùa xuân trên lục địa Úc Châu đã qua rồi, và nước Úc đang đắm mình trong một mùa hè rực nắng. Chiều nay, ngồi trong khu vườn tĩnh mịch phía sau nhà để viết những giòng tâm sự cùng quý thinh giả về cái Tết Mậu Tý sắp đến, lòng chợt rộn rã lên khi những kỷ niệm ăn Tết ở quê nhà yêu dấu lại quay về. Tiếng nước chảy róc rách từ hòn non bộ trong vườn, cộng thêm tiếng chim hót trên những cây táo, cây đào, cây nectarine đang sai oằn trái chín, tiếng gù gù của những con chim bồ câu làm tổ trong vườn hàng xóm đưa sang… tất cả những âm thanh ấy hòa nhau trở thành một bản nhạc êm đềm của một buổi chiều hè tại Úc. Tâm thức tôi lại chấp cánh bay về những ngày Tết xa xưa. Ôi, những cái Tết của tuổi thơ, là những cái Tết tuyệt vời đã in sâu trong tâm thức chúng ta như những hạt trân châu quý báu, dù có bị vùi lấp bởi những hạt bụi của thời gian, của những lo lắng, bận rộn vì trách nhiệm gia đình và công ăn việc làm, cũng không hề bị xóa nhòa. Mỗi lần Tết đến, cái tâm thức ấy trong ta lại quay về những cái Tết thời thơ ấu, và chỉ cần một thoáng nhớ, là bao nhiêu hạt bụi thời gian đọng trên những hạt ngọc trai kỷ niệm ấy lại tan biến đi, và lòng chúng ta lại tràn ngập sự háo hức, chờ đón được ăn Tết như những ngày còn thơ dại.

Quý thính giả thân mến,

Quý vị nghĩ gì về cái Tết Mậu Tý sắp đến này? Chúng ta sẽ chuẩn bị gì để ăn Tết đây? Chúng ta sẽ ăn một cái Tết như mọi năm theo thông lệ? Hay đang háo hức mong chờ những điều tốt đẹp sẽ đến trong ngày Tết năm nay và ăn Tết thật lớn? Nói đến Tết, là nói đến sự sum họp của toàn thể gia tộc trong 3 ngày Tết, là nói đến những thức ăn đặc biệt trong ngày Tết, là nói đến cái không khí tưng bừng vui vẻ, nhưng cũng hết sức đầm ấm, thiêng liêng trong những bữa ăn Tết cùng gia đình, họ hàng quyến thuộc và bạn bè.

Riêng phần người viết, xin thú thật là vì không giỏi việc nội trợ, nên thỉnh thoảng lại lên internet để xem thêm về các chỉ dẫn trong việc nấu ăn. Tết năm nay, với ý nghĩ muốn nấu một món ăn thuần túy, nhưng lạ miệng, để đãi gia đình và bạn bè, nên chúng tôi đã vào một trang web để tìm một món ăn cho ngày Tết. Cũng vì truyền thống dân chủ trong gia đình, nên chúng tôi đã kêu gọi mấy đứa con trong nhà xúm lại để chọn món ăn cùng với mẹ. Vì suy cho cùng, nấu nướng món gì, cũng chủ yếu là nấu cho cả gia đình cùng thưởng thức chung, chứ có phải chỉ nhằm thỏa mãn khẩu vị của riêng người đúng bếp đâu? Sau vài chọn lựa đắn đo, chúng tôi đã đồng ý chọn nấu món thịt đông để ăn trong ngày Tết năm nay.

Nguyên liệu gồm có nửa kilo thịt chân giò rút xương, 150g da heo, một nhúm nấm mèo, tiêu xay, tiêu hột và dĩ nhiên, nhất định phải có 3 thứ gia vị không thể thiếu được trong cách nấu ăn của người Việt chúng ta, nhưng đồng thời cũng là "kẻ thù số 1" của sức khỏe con người. Quý thính giả đã đoán ra 3 thứ gia vị này chưa?

Vâng, chúng tôi chắc chắn rằng quý thính giả đã đoán ra được 3 thứ gia vị không bao giờ thiếu vắng trong thức ăn của người Việt mình, đó là muối, đường và bột ngọt, hay bột nêm gà. Chúng tôi xin tùy tiện chú thích thêm, rằng bột nêm gà, rất có thể chỉ là một cách nói văn hóa bóng bẩy của nhà sản xuất, để nghe cho có vẻ xuôi tai và trấn an người tiêu thụ về tính cách an toàn của thứ bột nêm hóa thân từ bột ngọt mà thôi.

Nhiều bà nội trợ đâu biết rằng, trong khi chúng ta quyết tâm sống lành mạnh, tẩy chay bột ngọt để chỉ dùng bột nêm gà khi nấu ăn cho gia đình, thì các nhà sản xuất kỹ nghệ cứ đều đều bỏ vào mỗi tấn cheese một số lượng bột ngọt sơ sơ khoảng 10 kilo, rồi thay đổi cách dùng từ trong nguyên liệu, để cứ nhất định gọi nó là một hợp chất làm tăng hương vị của thức ăn, tức flavour enhancer.

Tuy nhiên, phạm vi câu chuyện tâm tình về việc ăn Tết hôm nay không nhằm mục đích tìm hiểu sự khác biệt của bột nêm gà và bột ngọt, lại càng không có ý gây tranh luận với các nhà sản xuất thức ăn theo lối công nghiệp hóa, nên chúng ta sẽ trở lại với món thịt đông trong ngày Tết.

Sau khi đọc phần nguyên liệu cần có để nấu, chúng tôi thấy các nguyên liệu này rất dễ mua, và dường như mua ở đâu cũng có, nên hăng hái đọc tiếp đến phần giới thiệu món ăn trước khi đi vào việc nấu nướng. Xin mời quý thính giả cùng nghe đọc phần giới thiệu món thịt đông như sau:

“Món thịt đông là món khoái khẩu của không ít người Việt Nam và cũng là món ăn rất ngon, rất ý nghĩa vào ngày Tết; vì lớp mỡ và da heo trong suốt bao quanh lấy miếng thịt gợi lên một điềm lành cho một năm mới tình duyên tốt đẹp.”

Đọc đến đây, mấy đứa nhỏ trong nhà đột nhiên thắc mắc, không hiểu vì sao mỡ và da heo, thịt heo lại có khả năng gợi lên một điềm lành cho tình duyên tốt đẹp? Tụi nó nhao nhao tranh nhau nêu câu hỏi, rằng mỡ heo và da heo trong món ăn này thì có liên quan gì đến tình duyên của con người.

Kính thưa quý thính giả

Ở xã hội chúng ta đang sống đây, thì mỡ và da động vật trong thức ăn hàng ngày đã trở thành kẻ thù của sức khỏe. Vậy tại sao mỡ và da heo, thịt heo trong món thịt đông lại là biểu tượng cho một điềm lành trong tình duyên tốt đẹp của lứa đôi? Đây có phải là một nghịch lý không?

Trước những thắc mắc của các con, chúng tôi thấy mừng vì có cơ hội để giảng giải thêm cho các con về đời sống trước đây của người Việt tại quê nhà, và mối liên hệ của thức ăn với đời sống lứa đôi. Giáo Sư Toan Ánh - một nhà nghiên cứu lão thành về phong tục Việt Nam - trong quyển “Phong Tục Việt Nam”, đã ghi chép khá toàn diện và công phu về những phong tục tập quán, sinh hoạt của người Việt Nam trước đây trên hai bình diện chính, là Đời Sống Cá Nhân và Đời Sống Gia Đình. Quyển Phong Tục Việt Nam đã cho thấy cách ăn uống của người Việt Nam trước đây, đặc biệt là người dân ở nông thôn, rất bình dị và đơn giản, chủ yếu chỉ gồm toàn ngũ cốc như gạo, bắp, khoai, rau, đậu. Các bữa ăn trong gia đình trung bình có thêm chút cá, tôm tép hay cua đồng và mắm. Bữa ăn trong gia đình khá giả có thêm chút thịt heo, thỉnh thoảng mới có thịt bò. Chỉ những khi tiệc tùng lớn, mới có thịt gà, thịt vịt trên mâm cơm.

Cụ Phan Kế Bính, tác giả quyển Việt Nam Phong Tục, cũng viết : “Nhà nghèo thì quanh năm chỉ ăn tương, cà, dưa, khoai, dưa cải, rau muống luộc, đậu hũ kho, v.v”. Trong quyển Việt Nam Văn Học Sử Cương, cụ Đào Duy Anh cũng xác định: “Thực ra thì người nhà quê ít ăn thịt cầm thú, có người suốt năm chỉ những ngày tế tự ở nhà, hay những ngày việc làng ở đình thì mới được ăn một chút thịt.”

Xem vậy thì chúng ta có thể hiểu tại sao lớp mỡ, lớp da bao quanh miếng thịt giò heo trong món thịt đông cổ truyền của ngày Tết lại có thể trở thành biểu tượng của điềm lành cho một tình duyên tốt đẹp. Trong một xã hội sống chủ yếu về ngành nông nghiệp và tiểu công nghệ như Việt Nam trước kia, thì một trong những hạnh phúc căn bản hàng ngày là có đủ ăn, và hơn nữa, được ăn ngon và có thịt thà. Sự hiện diện của miếng thịt trên mâm cơm gia đình chứng minh sự sung túc về mặt tài chánh.

Nhưng ở một xã hội thừa mứa vật chất như tại Úc, thức ăn thặng dư calori nhiều đến nỗi người ta đã phải tiêu tốn rất nhiều tiền để uống thuốc giảm cân, thuốc tiêu mỡ, mua máy tập thể dục, hoặc tham gia các câu lạc bộ thể dục thể thao để tập thể dục. Vì vậy, nghe đến mỡ và da động vật là mọi người đều lè lưỡi, lắc đầu mà chạy dài không dám đụng đũa.

Phần lớn chúng ta đều dư thừa calori đến độ béo phì. Nhiều người còn khổ sở, không biết mình phải làm sao để tiêu thụ hết số calorie nạp vào thân thể qua cái miệng ưa ăn ngọt, vì chỉ 1 cái bánh doughnut có ngào đường cũng sẽ cho chúng ta đến 235 calori. Thậm chí, nếu chúng ta liếm một con tem trước khi dán vào phong bì để gởi thư, là chúng ta cũng đã tiêu thụ hết … nửa calori rồi đấy.

Theo bác sĩ Lê Châu Thủy, trong bài viết dành cho đài Phát Thanh Hy Vọng hồi đầu tháng 10, năm 2007, nói về căn bệnh mập phì, thì “theo cách tính số lượng calorie, sau khi ăn một trái táo chúng ta phải đi bộ 15 phút để tiêu thụ được số calorie của nó, ăn một đùi gà thì phải chạy bộ hai tiếng đồng hồ…”.

Vậy mà vào khoảng tháng 3 năm 2007 vừa qua, một vận động trường ở tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ, lại còn sáng chế ra loại burger có thịt heo muối bacon kẹp trong loại bánh doughnut có tráng một lớp kem đường đặc biệt gọi là Krispy Kreme, thay vì kẹp trong bánh mì burger bình thường, rồi đem nướng dòn lên. Cái khéo léo, là làm sao để lớp kem đường trên mặt bánh không bị tan chẩy đi trong lò nướng. Loại thức ăn này, không cần đi sâu vào chi tiết, cũng biết số lượng calorie nạp vào cơ thể cao đến mức nào.

Mặc kệ sự phản đối của các nhà dinh dưỡng học, loại thức ăn mới này đang được giới thiệu dần đến các tiểu bang khác tại Hoa Kỳ, và biết đâu, sang năm mới này sẽ nhập cảng sang nước Úc cho chúng ta cũng thưởng thức.

Quý thính giả thân mến

Nhiều người trong chúng ta không biết rằng có tiền để mua thức ăn, và có được sức khỏe để thưởng thức món ăn, để ăn ngon miệng, lại là một phước hạnh đến từ Thượng Đế, là Thiên Chúa. Cách đây nhiều ngàn năm, vua Salomon, một vị vua Do Thái rất giàu có và khôn ngoan đã khẳng định điều ấy khi viết trong Sách Giảng Viên, còn gọi là Sách Truyền Đạo rằng:

“Chính tôi đã thấy rằng: điều tốt lành và thích hợp cho con người là ăn uống và hưởng những thành quả do công lao khó nhọc mình làm ra dưới ánh mặt trời trong suốt cuộc sống Thiên Chúa ban cho mình. Quả thế, đó là phần con người được hưởng.” (Giảng Viên 5 :17)

“… vì có ai ăn uống, có ai cảm thấy vui mừng phấn khởi mà không nhờ Thiên Chúa ban cho?” (Giảng Viên 2:25 )

“Ngay cả chuyện ăn uống và hưởng những thành quả do công lao khó nhọc mình làm ra, thì đó đã là một món quà Thiên Chúa ban tặng rồi.” (Giảng Viên 3:13 )

Tết Mậu Tý năm nay, chúng tôi xin cầu nguyện Thượng Đế là Thiên Chúa Từ Ái ban nhiều phước lành đến cho từng thành viên trong gia đình của quý thính giả. Ăn một cái Tết tha hương, chúng ta không quên rằng chính mình cũng chỉ là một người lữ hành đi ngang qua đời sống này trong vài chục năm ngắn ngủi. Tất cả những thành quả chúng ta đạt được ở những ngày tháng sống trên hành tinh trái đất này, khả năng vui hưởng cuộc sống, và ngay cả việc ăn uống biết ngon miệng, cũng đều là phước hạnh đến từ Thiên Chúa. Mỗi ngày, Ngài nâng niu, yêu thương và chăm sóc chúng ta như người mẹ hiền âu yếm chăm sóc con thơ.

Ước mong quý thính giả nhận biết Đấng đã tạo dựng nên mình và sẵn sàng trở về suối nguồn tình yêu ấy, để cuộc sống chúng ta ngày càng trở nên tốt đẹp hơn, và tâm linh chúng ta sẽ luôn tươi mới trong một mùa xuân bất tận.