David B. Biebel, DMin & Harrold G. Koenig, MD

Kính thưa quý thính giả,

Tuần trước chúng ta đã được biết rằng lo chăm sóc răng miệng là điều rất quan trọng. Nghiên cứu khoa học cho thấy bịnh viêm nha chu có liên quan với những bịnh khác. Vi khuẩn nha chu có thể xâm nhập đường máu, đi tới những chi thể quan trọng, và lây nhiễm. Những lây nhiễm này có thể làm hại hệ miễn nhiễm và làm suy yếu khả năng loại trừ độc tố và chữa lành của cơ thể chúng ta. Ngoài ra, chúng ta phải biết tự lo chăm sóc y tế và hiểu tình trạng sức khỏe của mình, cũng như quá trình sức khỏe của gia đình mình. Hãy đọc kỹ mọi thông tin về chăm sóc sức khỏe và khi cần phải đi bác sĩ thì, để nâng cao sự truyền thông hai chiều với bác sĩ, bạn cần nhớ bốn nguyên tắc sau đây khi đến khám bịnh:

1. Biết mối lo chính của mình trước khi đến khám.
2. Hãy nói ra với bác sĩ vì nhằm giúp bạn, bác sĩ cần hiểu hoàn cảnh của bạn.
3. Hãy đặt câu hỏi với bác sĩ của bạn.
4. Hãy cho bác sĩ biết khi bạn không hiểu một điều gì đó.

Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau tiếp tục theo dõi việc ‘Hiểu rõ thuốc’ và ‘Xử lý bịnh mãn tính’.

Hiểu Rõ Thuốc

Bác sĩ hoặc nha sĩ có thể kê toa thuốc để trị bịnh hoặc làm dịu cơn đau cho bạn. Điều quan trọng là phải biết thuốc và công dụng của thuốc, cũng như bất kỳ phản ứng phụ và khả năng kỵ thuốc đối với bất kỳ thứ gì khác bạn đang dùng, hoặc có trong đơn hoặc ngoài chỉ định, cũng như bất kỳ sinh tố, khoáng chất hoặc dược thảo nào. Luôn nhớ những điểm sau:

• Nhớ từng tên thuốc của bạn. Nếu có thể, luôn mang trong người mọi chi tiết ghi trên tấm thẻ chú dẫn khổ 3x5. Ghi tên cùng số điện thoại để liên lạc khẩn cấp, bác sĩ và thuốc đang sử dụng với lý do sử dụng. Ghi tên thuốc và liều dùng. Giữ tấm thẻ này nơi dễ tìm khi cần đến.
• Phải nhất quán. Khi mua theo toa, hãy tới cùng một dược sĩ để họ quen biết tình trạng sức khỏe cùng thuốc bạn dùng hầu cảnh giác bạn về khả năng phản ứng thuốc.
• Dọn sạch tủ thuốc thường xuyên, ít nhất mỗi năm một lần, những thuốc có kê toa cũng như không chỉ định. Vứt hết thuốc không sử dụng. Cho thuốc vào lọ riêng của từng thứ để bạn biết tên cùng liều lượng khi có cần.
• Đọc và nhớ những phản ứng phụ thông thường của bất kỳ thuốc nào bạn đang dùng. Phản ứng phụ nghiêm trọng có thể khiến phải nhập viện hoặc gây tử vong. Những người có nguy cơ bị phản ứng phụ nghiêm trọng hơn, chính là những người dùng nhiều thuốc, mới đổi thuốc gần đây, có nhiều bác sĩ kê toa, gặp trở ngại về ngôn ngữ hoặc mù chữ, bị nhầm lẫn hoặc mất trí nhớ, khiến họ không thể nhớ mình đã uống thuốc.
• Đối với những người mất trí nhớ, nên dùng một hộp gồm bảy hộc, ghi ngày cụ thể trên mỗi hộc để thuốc dùng mỗi ngày. Không chấp hành dùng thuốc có thể dẫn tới việc dùng thuốc hoặc quá hoặc thiếu liều.
• Hãy trao đổi với chuyên viên chăm sóc y tế về thuốc kê cho bạn. Hãy hỏi xem bạn phải làm gì khi quên liều lượng và nên tránh làm gì khi dùng thuốc, như tránh lái xe hoặc tránh ra nắng chẳng hạn.

Xử Lý Bịnh Mãn Tính

Dù có làm gì thì bạn hoặc người bạn yêu mến cũng vẫn có thể mắc bịnh mãn tính. Đối với đa số, nắm bắt được thực tế này là một tiến trình rất khó khăn và lâu dài. Một trong số bạn thân của chúng tôi, Tiến sĩ Curtis Harris, endocrinologist, mô tả tiến trình này khi ông chứng kiến nhiều bịnh nhân tiểu đường:

Lần đầu khi tôi cho bịnh nhân biết đã bị tiểu đường, anh ta muốn biết hết mọi thứ về bịnh, các cách điều trị, đặc biệt là điều trị không cần thuốc. Anh ta tránh hẳn từ tiểu đường và dùng cụm từ ‘đường của tôi bị cao’ để mô tả. Anh ta bắt đầu tập thể dục và giảm cân, tìm kiếm và thường mua cũng như sử dụng những cách điều trị xen kẽ mà anh gặp trên mạng. Nói cách khác, anh làm mọi việc trong khả năng để tránh điều mà anh cho là nỗi nhục bị tiểu đường, như thể anh có cách nào đó để quay ngược kim đồng hồ. Tiến trình này kéo dài một năm hoặc lâu hơn, nhưng sau đó anh dần dần quay về lối sống cũ, rồi số cân cùng triệu chứng trở lại như xưa, đôi khi còn tệ hơn trước nếu anh vượt mức chịu đựng mà anh cho là mình không thể tự kềm chế được. Lúc đó, anh có thể chỉ trích tổ chức y tế kể cả tôi là đại diện, vì anh nghĩ là đã tùy chúng tôi định đoạt và chúng tôi đã thất bại. Cuối cùng anh thường kiếm cách điều trị ở nơi khác, thường là một bác sĩ chuyên khoa hoặc người hành nghề chữa trị xen kẽ hoặc cả hai.

Những bịnh nhân duy nhất thực sự thành công là những người chấp nhận hoặc ‘sở hữu’ bịnh của mình, như người nghiện rượu thì phải nói, trong các buổi họp để giúp đỡ những người nghiện rượu gọi là AA, “Tôi là Joe, và tôi nghiện rượu.” Nói cách khác, để thành công, bịnh nhân tiểu đường phải nhìn nhận bịnh tiểu đường không phải ở ngoài kia như kẻ thù, mà nay là một phần trong chính nhân thân anh ta, giống như phái tính hoặc màu mắt hay sắc da của anh ta vậy.

Trên một mức độ, điều này có thể giống như từ bỏ, vì chẳng ai muốn bị tiểu đường hay bất kỳ bịnh mãn tính nào khác. Nhưng đây chính là chỗ đức tin có thể giúp, vì Kinh Thánh cho chúng ta biết rằng tất cả chúng ta đều có phần trong tạo vật bị chìm trong tội lỗi và đang ‘rên siết’ vì cuộc đấu tranh dường như vô nghĩa của chúng ta để sống còn. Thỉnh thoảng sự vô nghĩa này đập vào vai chúng ta, tát vào mặt chúng ta. Những ai học được nhiều nhất từ những kinh nghiệm như vậy, nhận ra rằng họ thực sự là bụi đất, và họ đang trở về bụi đất. Đối với một số tín nhân, một phần của ‘bụi đất’ chính là bị tiểu đường hoặc một bịnh mãn tính nào đó, và kèm theo đó là cơ hội để học hỏi, lớn lên và thay đổi. Nói cách khác, con đường để lo cho chứng bịnh mãn tính là trao nó cho Đấng Christ, là Đấng có thẩm quyền trên toàn thể vũ trụ, cầu xin Ngài bằng cách nào đó, dùng toàn bộ kinh nghiệm để đẩy mạnh mục đích của Ngài cho cuộc đời bạn.

Sau đây là những tóm tắt gợi ý bạn cần nhớ khi tìm cách thực hành chăm sóc sức khỏe để ngăn ngừa hoặc khi bạn ngã bịnh:

MỘT LẦN NGỪA

1. Thường xuyên kiểm tra y tế và răng miệng. Dùng một ngày tháng nào đó giúp bạn nhớ, thí dụ Ngày Đầu Năm, năm khác thì mừng sức khỏe tốt bằng cách lưu ý gọi các phòng mạch bác sĩ vào ngày mai.
2. Cập nhật thông tin về các sản phẩm và việc làm nâng cao sức khỏe.
3. Thực hành thói quen lành mạnh bạn học được qua sách này, và tránh bất kỳ điều gì có thể đe dọa sức khỏe bạn.
4. Theo dõi cân nặng cùng huyết áp của bạn; tự kiểm tra thường xuyên.
5. Giữ nhà bạn không bị ô nhiễm, độc tố, dị ứng và vi khuẩn lây nhiễm.
6. Chịu trách nhiệm về sức khỏe của bản thân và sức khỏe của những người bạn quan tâm.

NGÀN LẦN TRỊ

1. Chăm sóc càng sớm càng tốt bất kỳ vấn đề nào về răng miệng đang diễn tiến.
2. Biết rõ phạm vi và giới hạn bảo hiểm của bạn.
3. Biết quyền lợi và trách nhiệm của mình là bịnh nhân.
4. Tự biến mình thành phần tử trong đội điều trị của riêng mình.
5. Biết các thuốc mình đang dùng và lý do dùng; biết phản ứng phụ cùng những đề kháng với đơn thuốc khác hoặc thuốc ngoài chỉ định hoặc thuốc bổ sung bạn đang dùng.
6. Có trách nhiệm đối với bịnh mãn tính của mình bằng cách học hỏi theo khả năng, toàn bộ cách quản lý, và theo kinh nghiệm mình có được.

Những Ưu tiên của Tôi

Liệt kê ba ưu tiên hàng đầu trong kế hoạch thực hành ngăn ngừa của bạn:

1. ____________________________________________________________
2. ____________________________________________________________
3. ____________________________________________________________

Liệt kê ba ưu tiên hàng đầu trong kế hoạch điều trị tình trạng hoặc bịnh tình hiện có của bạn:

1. ____________________________________________________________
2. ____________________________________________________________
3. ____________________________________________________________

Kính thưa quý thính giả,

Chúng ta vừa chấm dứt chương thứ 6 của sách Sức Khỏe Đơn Giản mang chương đề ‘Lo Cho Sức Khỏe’. Tuần tới xin kính mời quý thính giả cùng chúng tôi tiếp tục theo dõi chương thứ 7 nói về "Nuôi Dưỡng và Bảo Vệ các Mối Quan Hệ". Xin chào tạm biệt và kính hẹn gặp lại quý vị.