Kính thưa quý thính giả,
Thái độ biết ơn là một điều tốt, một mỹ đức được tất cả mọi tôn giáo, mọi nền văn hóa, mọi dân tộc đều đề cao và khuyến khích mọi người nên làm.
Tục ngữ Việt có nhắc nhở: “Uống nước nhớ nguồn” hay “Ăn trái nhớ kẻ trồng cây” để nhắc nhở chúng ta phải nhớ ơn ông bà, cha mẹ là những người đi trước, hy sinh xây đắp tương lai tốt đẹp cho con cháu về sau.
Dân tộc Yoruba ở Phi Châu có câu ngạn ngữ: “Dầu cho dòng nước trôi đi xa đến đâu, nó vẫn không quên cội nguồn của nó”.
Nhà triết học La-mã Cicero có nói: “Một tấm lòng biết ơn không những chỉ là một đức hạnh tốt nhất, nhưng là mẹ sản sinh ra mọi đức hạnh khác”.
Phật Thích Ca có nhận định: “Một người cao quý thì để ý đến và biết ơn về những đặc ân mà người đó đã nhận từ người khác”.
Nhà xã hội học người Đức Georg Simmel khẳng định: “Lòng biết ơn là một điều đã ghi vào tâm khảm đạo đức của loài người.”
Không những các tôn giáo, các nhà đạo đức cùng đồng ý về sự cần có của thái độ biết ơn, mà gần đây các nhà khoa học cũng khám phá rằng, một người sống với thái độ biết ơn, sẽ gặt hái được nhiều thuận lợi và có nhiều hy vọng hơn để thành công trong cuộc sống. Theo nghiên cứu của phân khoa tâm lý, thuộc trường đại học Miami, Hoa Kỳ, thì thái độ biết ơn là một yếu tố cần thiết dẫn đến đời sống hạnh phúc, tiếc thay, thái độ biết ơn đã bị xã hội ngày nay lãng quên từ lâu lắm rồi. Bản tường trình nghiên cứu về “Lòng Biết Ơn” của trường đại học Miami được bắt đầu như sau:
“Thái độ biết ơn là “một yếu tố” bị lãng quên trong công trình nghiên cứu về bí quyết cách nào để sống hạnh phúc. Chúng tôi đang tiến hành một đồ án nghiên cứu dài hạn nhằm thâu thập thật nhiều những dữ kiện thật đáng kinh ngạc về đặc tính của lòng biết ơn, nguồn gốc của nó cũng như những ảnh hưởng to lớn của thái độ này trên đời sống sức khỏe và tinh thần của con người. Các nhà khoa học là những người đến muộn trong lãnh vực về thái độ biết ơn. Đã từ lâu, các tôn giáo và các triết gia đã thấu hiểu rằng lòng biết ơn là một điều hiển nhiên, không thể thiếu vắng được trong đạo đức của một cá nhân và thái độ biết ơn ảnh hưởng tích cực trên sức khỏe, tinh thần và tình trạng hạnh phúc của người đó. Với phương cách tập trung cao độ và đường lối nghiên cứu sắc bén về bản chất của lòng biết ơn, nguyên nhân và ảnh hưởng của nó, chúng tôi hy vọng sẽ rọi một tia ánh sáng khoa học vào trong lãnh vực này…”
Kính thưa quý thính giả,
Công trình nghiên cứu của trường đại học Miami về lòng biết ơn, cũng như những công trình tương tự như vậy, đã đưa ra những khám phá sau đây:
- Những người có thói quen mỗi tuần ghi xuống một quyển sổ, những điều người đó biết ơn hay cảm kích, thường ít có triệu chứng đau nhức hơn, nhìn cuộc đời vui vẻ hơn, có suy nghĩ lạc quan về những tuần lễ sắp tới, khi so với những người chỉ ghi xuống những khó khăn hay những sự kiện chung chung trong đời sống mỗi ngày.
- Những người có thói quen viết nhật ký về những điều mình biết ơn hay cảm kích, có khả năng tiến triển tốt hơn, dễ đạt tới những mục tiêu cá nhân trong học vấn, các mối giao tiếp hay trong lãnh vực sức khỏe.
- Những người có thói quen ghi xuống mỗi ngày những điều mình biết ơn, sẽ nâng cao ý thức tích cực, trở nên nhiệt thành, giàu nghị lực, tập trung được suy nghĩ và đầy năng động, khi so với những người chỉ suy nghĩ về những khó khăn hay cứ mãi so đo tình trạng của mình và của người khác.
- Những người có thói quen về lòng biết ơn, mặc dầu cũng không tránh khỏi hoàn toàn một đôi lần thất vọng về một vài điều trong cuộc sống mỗi ngày, thường có khuynh hướng quan tâm, thông cảm, rộng rãi, tốt bụng, nâng đỡ, đặt nhẹ vấn đề sở hữu vật chất, sẵn lòng nhường cơm sẻ áo với những người chung quanh. Những người này có đời sống tâm linh, cảm thấy thỏa lòng, ít căng thẳng và thường ngủ ngon.
Trong tạp chí Reader’s Digest, nhà tâm lý Martin Seligman có so sánh niềm hạnh phúc như một viên thần dược như sau: “Hãy tưởng tượng có một viên thuốc khiến bạn sống lâu hơn bảy đến tám năm, giúp bạn làm ra thật nhiều tiền và giúp bạn giảm thiểu nguy cơ bị ly dị… Niềm hạnh phúc chính là viên thuốc đó.” Tiến sĩ tâm lý Sonja Lyubomirsky công bố công thức của viên thuốc hạnh phúc trong quyển sách “The How of Happiness: A Scientific Approach to Getting The Life You Want” (xin tạm dịch là “Cách Nào Đạt Được Hạnh Phúc: Một Phương Pháp Khoa Học Để Đạt Tới Cuộc Đời Bạn Mong Ước”). Theo tiến sĩ Sonja thì viên thuốc hạnh phúc có mười thành phần, mà một thành phần không thể thiếu được trong đó là thói quen biết ơn hay cảm kích. Quyển sách cẩm nang hạnh phúc này đưa ra lời đề nghị rèn tập một thói quen như sau: “Viết xuống những điều bạn biết ơn hay cảm kích, mới nghe qua, dường như một điều ngớ ngẩn, thế nhưng bao công trình nghiên cứu đã chứng minh điều này thật là hữu hiệu. Hãy đếm các phước lành của bạn sẽ là điều hữu ích duy nhất bạn nên làm để vun tròn chỉ số hạnh phúc của bạn”.
Kính thưa quý thính giả,
Mục sư Johnson Oatman đã sáng tác ra bài thánh ca bất hủ “Count Your Blessings” vào năm 1897 và sau này được dịch ra tiếng Việt với tựa đề “Đếm Phước Chúa Ban”. Bài thánh ca được mọi người ưa chuộng đến nỗi, theo như lời tường trình của tờ nhật báo Luân-Đôn (The London Daily) thì “Quý ông khắp Luân-đôn hát bài này, các cậu con trai mới lớn thì huýt gió theo điệu nhạc và quý bà ru con ngủ bằng nhịp điệu của nó”. Bài thánh ca có một sức cuốn hút thật đặc biệt này, được mô tả như “một tia nắng soi vào những nơi tăm tối của trần gian”, đã vượt qua nhiều biên giới và mau chóng trở thành một bài hát quen thuộc của nhiều dân tộc. Lời của bài hát “Đếm Phước Chúa Ban” được bắt đầu như sau:
Khi bao phen sóng gió bủa khắp chung quanh bạn đây,
Hoặc khi anh cảm thấy mất cả mọi điều đời này,
Xin anh mau mau đếm các phước lành Thiên Phụ ban,
Rồi anh ngạc nhiên thấy phước ơn Chúa luôn tuôn tràn…
Quý thính giả thân mến,
Không khí mà chúng ta hít thở, trái đất với điều kiện tối ưu bảo tồn đời sống, với bao cảnh trí xinh đẹp, hoa nở, chim bay, sông uốn khúc, đại dương bao la, ánh nắng ấm áp của tia mặt trời mỗi ngày, vầng trăng tròn lơ lửng với muôn vì sao lấp lánh ban đêm. Đồ ăn thì đủ loại ngon miệng, thân thể hoạt động với tài khéo léo để làm việc, thời giờ và các mối liên hệ, có cha mẹ, người thân, bạn bè, gia đình và vô số những ơn phước tương tự là những điều chúng ta thường cho rằng tự nhiên mà có và chúng ta đã quên không cảm ơn Đấng đã ban cho những ơn phước cần thiết này để chúng ta sống còn mà có thể tận hưởng đời sống. Thật ra mọi sự tốt lành mà bạn đang có, kể cả những hơi thở và nhịp đập của con tim trong từng giây phút, không tự nhiên mà có, nhưng đến từ Đấng Tạo Hóa, như Thánh Kinh khẳng định: “Quả đất và mọi vật trên đất, thế giới và những người sống trên nó, đều thuộc về Chúa” (Thi Thiên 24:1) và “Mọi ân điển tốt lành cùng sự ban cho trọn vẹn đều đến từ nơi cao và bởi Cha sáng láng mà xuống, trong Ngài chẳng có một sự thay đổi, cũng chẳng có bóng của sự biến cải nào” (Gia-cơ 1:17)
Quý vị và tôi đang bị trói buộc trong những nghịch cảnh, cảm thấy mình nghèo khó, thiếu thốn, thua thiệt khi so với người khác chăng? Sức khỏe chúng ta đang yếu kém, đời sống đầy dẫy những nan đề, tương lai sao mù mịt và dường như không có ơn phước gì trong đời sống để cảm tạ ơn Thượng Đế chăng?
Có thể chúng ta đang cảm thấy mình thiếu thốn vì quá so đo với người khác rồi đâm ra ganh tị và không thỏa lòng. Điều này chỉ dẫn đến căng thẳng, phiền muộn và bệnh tật, như các nhà tâm lý đã quan sát nhiều người, thay vì học đếm ơn phước, lại chỉ tập trung vào những khó khăn, trở ngại. Ngạn ngữ Ba-tư có câu: “Tôi than phiền mình không có giày mang, cho đến khi tôi gặp người cụt chân” hay có người cầu nguyện như sau: “Thật là khó chịu khi phải tung mình ra khỏi mền ấm khi nghe chuông đồng hồ báo thức mỗi sáng, nhưng cảm ơn Thượng Đế, vì lỗ tai con còn nghe được. Có nhiều người khác đã bị điếc”.
Có thể chúng ta không đạt tới những điều mình mơ ước, vì những ước mơ này không phải là điều tốt đẹp trước mặt Thiên Chúa và Ngài muốn dẫn dắt quý vị vào một chương trình tốt đẹp trọn vẹn, như chính Ngài đã từng khẳng định: “Vì chính Ta biết rõ chương trình Ta hoạch định cho các ngươi. Ta có chương trình bình an thịnh vượng cho các ngươi, chứ không phải tai họa. Ta sẽ ban cho các ngươi một tương lai đầy hy vọng” (Giê-rê-mi 29:11).
Có thể chúng ta không đón nhận những điều tốt đẹp vì đã không tin cậy và cầu xin nơi Đấng có lòng nhân từ, như chính lời Ngài có nhắc nhở: “Hãy xin, sẽ được; hãy tìm, sẽ gặp; hãy gõ cửa, sẽ mở cho. Bởi vì, hễ ai xin thì được; ai tìm thì gặp; ai gõ cửa thì được mở. Trong các ngươi có ai, khi con mình xin bánh, mà cho đá chăng? Hay là con mình xin cá, mà cho rắn chăng? Vậy nếu các ngươi vốn là xấu, còn biết cho con cái mình các vật tốt thay, huống chi Cha các ngươi ở trên trời lại chẳng ban các vật tốt cho những người xin Ngài sao?” (Ma-thi-ơ 7:7-11)
Nhưng trên hết, có thể chúng ta thực sự đang nghèo nàn ơn phước, vì chúng ta đã từng vô ơn và không biết nhìn nhận những ơn phước đến từ trời. Theo các nhà tâm lý, biết ơn là một thói quen mang đến thành công và hạnh phúc cho một cá nhân. Nhưng Kinh Thánh bày tỏ, biết ơn phải là một thái độ cần có trước mặt Đấng Tạo Hóa, là của lễ làm đẹp lòng Ngài, như sách Thi Thiên có ghi: “Hãy dâng sự cảm tạ làm của lễ cho Đức Chúa Trời” (Thi Thiên 50:14)
Thái độ biết ơn bày tỏ lòng tôn kính Đấng Tạo Hóa, như Kinh Thánh khẳng định: “Ai dâng tế lễ cảm tạ là tôn kính Chúa” (Thi Thiên 50:23)
Những ai biết cảm tạ tri ân Thiên Chúa thì cứ tiếp tục nhận lãnh thêm nhiều ơn phước trong cuộc sống. Ngược với lòng biết ơn là thái độ vô ơn, là điều làm tổn thương đến Thiên Chúa và chính bản thân người đó, như sứ đồ Phao-lô có giải thích: “Dù biết Thượng Đế nhưng họ chẳng tôn vinh hay tri ân Ngài. Họ suy tư trong vòng lẩn quẩn, tâm hồn bị sa lầy trong bóng tối. Họ tự nhận là khôn ngoan nhưng hóa ra mê muội.” (Rô-ma 1:21-22).
Quý thính giả thân mến,
Trong khi đa số chúng ta sống trong thái độ vô ơn, bất kính và lẽ ra xứng đáng với sự diệt vong đời đời, nhưng vì yêu thương quý vị và tôi, nên Thiên Chúa Ngôi Hai đã tự nguyện giáng sinh trong thân xác một con người mang tên Giê-xu cách đây hơn hai ngàn năm. Chúa Cứu Thế Giê-xu chính là Thiên Chúa trong một con người, với đời sống yêu thương và tâm hồn trọn vẹn thánh khiết, nhưng Ngài đã bị người ta xử tử bằng cách đóng đinh trên cây thập tự. Thật ra, chính Ngài đã tự nguyện lãnh bản án này, hầu chết thế, đền nợ tội thay cho cả nhân loại, trong đó có quý vị và tôi. Những ai ăn năn về những vi phạm của mình với Đấng Tạo Hóa, bằng lòng tin nhận vào sự chết thế của Con Một của Ngài là Cứu Chúa Giê-xu, thì người đó được tha thứ mọi tội lỗi và được hưởng hạnh phúc đời đời nơi thiên đàng vĩnh phúc sau khi bước qua cuộc đời này.
Vì Đấng Tạo Hóa đã hy sinh chính Con Một của Ngài, thì Ngài còn tiếc điều gì nữa với quý vị và tôi? Vì Thiên Chúa đã ban cho chúng ta món quà thiên đàng phước hạnh là ơn phước quý báu nhất, qua sự cứu chuộc của Con Ngài, thì Ngài tiếc rẻ gì những phước hạnh khác nữa? Lời Kinh Thánh có nhắc nhở: “Đừng lo lắng chi cả, nhưng trong mọi việc hãy cầu nguyện, nài xin và cảm tạ trong khi trình bày các nhu cầu của mình cho Thượng Đế” (Phi-líp 4:6)
Dầu bạn đang trong hoàn cảnh nào, đừng lo lắng, nhưng hãy đến với Thiên Chúa bằng tấm lòng biết ơn sâu xa tận đáy lòng, hãy tin cậy và cầu xin, cũng như học đếm các phước lành, rồi bạn sẽ thấy ơn phước cứ tiếp tục tuôn tràn trên đời sống của quý vị và các bạn. Chúc quý vị và các bạn một ngày thật hạnh phúc khi đếm các phước lành trong cuộc sống, để rồi biết ơn nhau và biết ơn Thượng Đế. Thân chào quý vị và các bạn.