Ngọc Diệp

Quý thính giả thân mến,

Cách đây gần hai năm trong một cuộc hội thảo với các bạn trẻ trong lứa tuổi teen, tức là tuổi dậy thì, có ba câu hỏi được các bạn trẻ thảo luận hết sức hăng say và sôi nổi, đó là: “Làm sao để biết mình đã yêu người ấy rồi?”, “Tại sao ta cứ nhất định chỉ yêu người này, mà lại không yêu người khác?” và “Làm thế nào để tình yêu không bay đi?”. Khi những câu hỏi này được đọc lên, cả hội trường bật lên nhiều tiếng cười bày tỏ sự thích thú và ồn ào hẳn lên. Một số bạn trẻ bắt đầu huýt sáo, vỗ tay, và bầu không khí của buổi hội thảo đột nhiên trở nên vui vẻ và sống động bội phần.

Tại sao ta cứ nhất định chỉ yêu người này, mà lại không yêu người khác? Theo nhà tâm thần học Thomas Lewis ở Viện Đại Học California, trường y khoa San Francisco, phân khoa Thôi Miên Học, thì tình yêu lãng mạn đã bắt rễ ngay từ khi ta chỉ là một đứa trẻ sơ sinh nằm trong lòng mẹ. Tình cảm ấy phát sinh từ sự gần gũi với người mẹ khi đứa trẻ bú sữa mẹ, nhìn thấy gương mặt mẹ, và có được cảm giác an toàn khi được bồng ẵm, nâng niu. Những cảm giác ấy bắt rễ vào trong não bộ của chúng ta và nằm tiềm ẩn trong ấy, để rồi khi ta lớn lên, thì một ngày nào đó tình cảm ấy sẽ phát sinh khi gặp một đối tượng gần gũi với đối tượng tiềm ẩn trong tiềm thức thuở sơ sinh.

Nói như thế, có nghĩa là người ta thường không yêu vì những gì sẽ xảy đến hay sẽ được xây đắp trong tương lai, nhưng nằm trong tiềm thức của quá khứ mà chúng ta muốn lập lại hay tìm lại một cách vô ý thức. Nhiều khoa học gia khác lại đồng ý rằng tình yêu phát xuất khi hai người có cùng một mức độ chất hóa học gọi là Dopamine chứa trong não bộ của con người. Chất Dopamine thì người nào cũng có, nhưng ở những mức độ và tần số khác nhau. Khi hai người có mức độ Dopamine gần bằng nhau, thì việc đưa đến tình yêu hầu như là điều không thể tránh khỏi. Điều này có thể giải thích được, rằng tại sao ta chỉ thấy yêu người này mà lại không thể yêu người khác.

Làm sao để biết là mình đã yêu người ấy rồi? David Levesque có một câu khá nổi tiếng về tình yêu, khi ông cho rằng: “Bạn biết mình đang yêu khi bạn nhìn thấy cả thế giới trong đôi mắt của nàng, và đồng thời bạn cũng nhìn chỉ nhìn thấy đôi mắt của nàng trong cả thế giới chung quanh.” Dr Seuss, một nhà hoạt họa và viết sách nổi tiếng người Hoa Kỳ lại tuyên bố rằng: “Bạn biết mình đang yêu khi bạn không thể ngủ được vì nhận ra rằng, rốt cuộc thì thực tế đang xảy ra lại tốt đẹp hơn những giấc mơ của mình.”

Triết gia Plato đã từng tuyên bố: “Khi được tình yêu chạm đến, thì bất cứ người nào cũng có thể trở thành thi sĩ cả.” Oliver Wendell Holmes lại khẳng định rằng: “Tình yêu là chiếc chìa khóa chính để mở những cánh cửa hạnh phúc”. Thật vậy, nói về tình yêu, thì hình như ai cũng có cảm hứng để nói và đều có ít nhiều kinh nghiệm để chia sẻ với người khác. Có thể nói, tất cả chúng ta đều đã từng yêu, ít nhất là một lần trong đời. Ở tuổi niên thiếu, chúng ta có thể đã từng rung động trước một người bạn học, một người anh trai hay em gái của bạn mình, anh chàng hàng xóm hoặc cô láng giềng, cũng rất có thể đấy là thầy giáo dạy văn, dạy toán hay sinh ngữ chẳng hạn. Những rung động ấy thường rất nhẹ nhàng, làm cho lòng chúng ta xao xuyến, hồi hộp khi nghĩ đến đối tượng, những cái rung động của tuổi mới lớn ấy chỉ thoáng qua trong một thời gian ngắn rồi tan biến đi và có thể chẳng để lại một dấu ấn nào trong ta.

Người ta thường nói rằng yêu đương thì cũng giống như chơi đàn dương cầm vậy. Lúc ban đầu bạn phải học chơi theo quy luật và nguyên tắc nhưng rồi sau đó bạn hãy quên hết những luật lệ đó đi, và chỉ chơi theo sự rung cảm của trái tim mình mà thôi. Phải chăng chính vì thế mà tình yêu có thể khiến trái tim của chúng ta rung lên những giai điệu tuyệt vời khi bắt đầu bước vào tình yêu? Có thể nói đa số chúng ta đều biết yêu và đã từng yêu, nhưng khi bảo chúng ta định nghĩa hay miêu tả tình yêu, thì hình như mỗi người lại có những khái niệm và định nghĩa khác nhau.

Vì sao? Vì thật ra, nào có ai đã từng nhìn thấy hình bóng của tình yêu ra sao đâu, và tất cả những gì chúng ta nhìn thấy, chính là đối tượng của chính mình. Đối tượng mà người này yêu say đắm, lại không giống đối tượng của người kia, và như vậy, có thể nói những gì con người nhìn thấy được khi đang yêu, đều chỉ là biểu tượng, hay biểu hiện của tình yêu mà thôi.

Kính thưa quý thính giả,

Nhiều người cho rằng tình yêu chỉ là một khái niệm trừu tượng, một cảm giác hay cảm xúc của con người, và rằng cũng giống cảm giác hay cảm xúc là điều sẽ qua đi nên tình yêu không tồn tại lâu dài. Nói đến đây, chắc sẽ có nhiều thính giả phản đối, và câu hỏi được đặt ra là: Nếu thế, thì tại sao vẫn có nhiều người nhất quyết sống chết với tình yêu của mình? Nhiều mối tình đã trở thành bất tử và được ghi vào trong lịch sử của tình yêu như Roméo và Juliette, Trương Chi và Mỵ Nương. Những mối tình thiên thu này được văn, thi sĩ, nhạc sĩ ca tụng bằng những giòng thơ trữ tình, những cung nhạc tuyệt vời để chúng ta thưởng thức đã đành, mà ngay cả những mối tình học trò, những mối tình đơn phương, những mối tình nhẹ nhàng như cơn gió thoảng cũng được nhiều văn, thi sĩ, nhạc sĩ đưa vào sáng tác của mình. Quả thật, tình yêu luôn luôn là một đề tài muôn thuở mà con người sẽ mãi mãi ca tụng và không bao giờ nhàm chán khi bàn luận đến.

Robert Anson Heinlein, một tiểu thuyết gia nổi tiếng tại Hoa Kỳ cho rằng “tình yêu là một trạng thái mà hạnh phúc của người ta yêu là điều thiết yếu cho hạnh phúc của bản thân ta”. Văn sĩ kiêm nhạc sĩ người Ái Nhĩ Lan, Samuel Lover lại mời gọi: “Em yêu, hãy đến ở trong trái tim của anh mà không phải trả tiền thuê mướn gì cả.” Frederick Saunders, lại tha thiết và lãng mạn hơn khi kêu gọi: “Trái tim anh đã trao trọn về em. Và này em yêu dấu, em cũng hay trao trái tim của em cho anh nữa. Chúng ta sẽ khóa đôi tim mình lại, và vất chìa khóa đi em nhé.” Có thể nói, tình yêu mà Frederick Saunders vừa nói đến là loại tình yêu lãng mạn. Loại tình yêu này được mục sư tiến sĩ Charles Stanley miêu tả như sau: “Tình yêu lãng mạn được bày tỏ bằng những điều rất nhẹ nhàng, cho thấy sự tập trung chú ý và lòng ngưỡng mộ đối với người mình yêu. Tình yêu lãng mạn luôn nhớ điều gì làm nàng vui lòng, điều gì làm nàng thích thú, điều gì làm nàng ngạc nhiên. Những biểu lộ nhẹ nhàng mà ta làm cho người mình yêu cũng giống như những lời thì thầm ngọt ngào, rằng em là người đặc biệt nhất trong cuộc đời của anh”.

Nghe đến đây, có lẽ quý thính giả trong lứa tuổi forty something, tức là lứa tuổi trung niên, sẽ lắc đầu quầy quậy, cho rằng tình yêu lãng mạn không tồn tại lâu dài vì nó không phải là yếu tố duy nhất để giữ cho tình yêu bền vững. Sau những giây phút lãng mạn tình tứ, tình yêu cần những chất liệu khác để tạo dựng một mối quan hệ chặt chẽ và keo sơn hơn có thể giúp cho những người đang yêu nhau gần gũi và gắn bó với nhau hơn. Mục Sư Ed Hird, chủ tọa Hội Thánh St Simon ở North Vancouver, Canada, khi nói về tình yêu đã cho rằng: “Trong đáy lòng sâu thẳm của mỗi con người chúng ta đều có một nhu cầu được người khác hiểu, thông cảm và thật lòng lo lắng cho ta. Khi được thông cảm, người ấy có thể chịu đựng được bất cứ điều gì xảy ra trên thế giới này.”

Quý thính giả thân mến,

Nói như thế, là nói đến tình yêu được biểu hiện ở một mức độ cao hơn, sâu đậm hơn, tức là loại tình yêu đã được thăng hoa để chuyển sang một dạng thức khác, tạo nên quan hệ thân mật, gắn bó và sâu đậm giữa hai kẻ đang yêu. Trong lá thư gởi cho Hội Thánh Chúa tại thành phố Corinth, sứ đồ Phao Lô, cũng là một triết gia, đã viết về tình yêu loại này như sau:

“Tình yêu hay nhẫn nhục, tình yêu hay nhân từ, không ghen ghét, không khoe khoang, không kiêu ngạo, không khiếm nhã, không tìm tư lợi, không dễ nóng giận, không ghi nhớ việc ác, không vui về việc bất chính nhưng chung vui trong sự thật. Tình yêu dung thứ mọi sự, tin tưởng mọi sự, hy vọng mọi sự, chịu đựng mọi sự.” (I Cô-rinh-tô 13:4-7)

Khi tình yêu đã thăng hoa, đạt đến mức độ trưởng thành và sâu đậm như vừa miêu tả trong những câu Kinh Thánh trên, tình yêu biến thành những giai điệu tuyệt vời đưa con người đến đỉnh cao của hạnh phúc. Trong ngày Lễ Tình Yêu năm nay, Ngọc Diệp xin kính chúc quý thính giả thân yêu của đài Phát Thanh Hy Vọng có được những giai điệu tình yêu tuyệt vời như vậy, để mãi mãi quý vị được ngập tràn hạnh phúc bên người mình thương yêu, và cũng thương yêu quý vị hết lòng cho đến cuối cuộc đời. Nguyện tình yêu, là món quà mà Thiên Chúa ban tặng cho con người, sẽ là bạn đồng hành của quý vị để giúp quý vị vượt qua được bất cứ trở ngại nào trong cuộc sống tương lai.