Mục Sư Tiến Sĩ Ngô Minh Quang

Thằn lằn là loài bò sát có bốn chân, dài độ 30cm, da có vảy ánh kim, thường ở bờ bụi, lẩn quẩn trên vách tường. Tại nước ta có một số loài thằn lằn mới vừa được tìm thấy ở các vùng núi đá tại Kiên Giang. Đó là các loại thằn lằn đá, đuôi trắng và thằn lằn đá, chân cam... Các loài thằn lằn đá có kích thước tương đối nhỏ: Chiều dài đầu mình từ 43,5-56,5 mm, chiều dài đuôi từ 60-88,6mm với màu sắc khá đẹp.

Các loài thằn lằn đá mới được tìm thấy là những loài hoạt động ban ngày, thường sống trên đá, đôi khi di chuyển trên thân cây. Vùng phân bố của các loài thằn lằn đá đặc hữu là các khu vực đồi núi, hải đảo nơi có nhiều đá. Việc phát hiện ra loài thằn lằn đặc hữu này có giá trị về mặt khoa học và ý nghĩa đối với công tác bảo tồn các loài động thực vật hoang dã ở địa bàn Kiên Giang. Không những vậy, phát hiện này còn khẳng định, tại hai khu vực núi đá Hòn Đất, đảo Hòn Tre, nơi vừa phát hiện các loài thằn lằn đá không chỉ đơn thuần có ý nghĩa về mặt lịch sử, văn hóa, du lịch mà còn là địa điểm quan trọng trong công tác bảo tồn, nghiên cứu các loài động vật đặc hữu của Việt Nam.

Theo nghiên cứu của tiến sĩ Frank Seebacher của Đại học Sydney, Úc Đại Lợi, nhóm bò sát thằn lằn thông minh hơn nhiều so với những loài máu lạnh thông thường. Thằn lằn sử dụng các hệ thống sinh lý phức tạp để kiểm soát thân nhiệt của mình dù khi ở ngoài trời, hay ở trong nhà ngay cả dinh thự, đền vua. Từ lâu, các nhà khoa học vẫn cho rằng quá trình điều chỉnh thân nhiệt của thằn lằn rất đơn giản, mang đậm dấu ấn của động vật máu lạnh: Chúng chỉ phơi mình trên đá ấm khi thấy lạnh, và chuyển vào bóng râm khi đã đủ ấm. Tuy nhiên, khi nghiên cứu đời sống của 11 con thằn lằn có ngạnh (tên khoa học là Pogona vitticeps), tiến sĩ Frank Seebacher phát hiện thằn lằn biết sử dụng một chất chưa hề được biết ở loài bò sát để điều chỉnh thân nhiệt. Đó là chất prostaglandins - là hợp chất rất phổ biến trong động vật có xương sống và một số loài lưỡng cư.

Ở người, prostaglandins đóng vai trò kiểm soát các cơn đau, mức độ sốt, cũng như trong việc sinh sản. Ngoài ra, nó còn có khả năng thay đổi đường kính mạch máu. Chính vì thế, Seebacher và cộng sự viên Craig Franklin cho rằng, prostaglandins phải có vai trò nào đó trong việc điều chỉnh nhiệt độ ở thằn lằn. Tuy chưa biết thực sự cơ chế tác động của hợp chất này, nhưng theo các nhà nghiên cứu, có thể prostaglandins cho phép thằn lằn thay đổi nhịp tim và thông qua đó kiểm soát được thân nhiệt. Dưới nắng ấm hoặc trong bóng râm, việc điều chỉnh nhịp tim và sự lưu thông máu sẽ giúp thằn lằn ấm lên hoặc lạnh đi với tốc độ vừa phải.

Mặc dù cách cân bằng nhiệt này không giống với cơ chế ở những động vật máu nóng có thân nhiệt không đổi, nhưng nó chứng tỏ thằn lằn có "đẳng cấp cao" hơn hẳn động vật máu lạnh. Bước tiếp theo trong nghiên cứu là xác định xem bằng cách nào thằn lằn đo được thân nhiệt của nó. Hầu hết động vật có xương sống sử dụng những thụ quan cảm nhận nhiệt ở trên da, và thông qua hệ thống thần kinh để kích hoạt vai trò kiểm soát của prostaglandins. Seebacher phỏng đoán có lẽ quá trình tương tự như vậy cũng xảy ra ở thằn lằn.

Thánh Kinh khen ngợi thằn lằn là loài vật tuy nhỏ bé nhưng lại khôn ngoan. Thánh Kinh chép: Thằn lằn mà người ta lấy tay bắt được, vẫn ở trong đền vua. (Châm Ngôn 10:28)

Thoạt đầu khi quan sát thằn lằn, ta thấy chúng chẳng có gì đặc biệt vì dầu có chân, nhưng đi đâu chúng đều kéo lê thân mình trên đất hoặc trên vách tường. So với những con vật khác trong loài bò sát như cắc kè, rắn mối, kỳ nhông, kỳ đà, cá sấu… thì thằn lằn vừa nhỏ, vừa kém cõi, vừa chậm chạp lại vừa xấu xí. Trẻ con có thể bắt chúng dễ dàng. Thức ăn của chúng rất tầm thường như ruồi muỗi. Nhưng dẫu yếu đuối, khó coi, Kinh Thánh cho biết thằn lằn khôn ngoan, chúng có khắp mọi nơi ngay cả trong dinh thự, đền vua là nơi sang trọng nhất, vinh dự nhất.

Ngoài sự khôn ngoan để sống thích nghi với mọi môi trường, thằn lằn còn biết chăm sóc nhau.

Có một người Nhật thuật lại rằng: Năm ấy, trước mùa hoa anh đào, anh quyết định sửa lại ngôi nhà cũ của mình đã không được bảo trì mười năm nay. Anh gỡ những tấm vách cũ trên tường ra, và giữa hai bức vách lộ ra một khoảng trống nhỏ... Phá bức vách phía ngoài, anh phát hiện một con thằn lằn đang mắc kẹt trên bức vách còn lại. Con thằn lằn không may đã bị đinh đóng vào chân. Đang định rút đinh ra, anh chợt thấy nó động đậy. Ồ! nó còn sống! Anh sửng sốt: nó đã bị đóng đinh lúc nào? làm sao nó có thể sống trong một thời gian dài trong cái hốc tối tăm ấy khi không ăn, không di chuyển nổi một bước? Vì tò mò, cứ quan sát con thằn lằn đang bị đóng đinh, anh quên dỡ nốt bức vách còn lại, và không nguôi tự hỏi “bằng cách nào…?” Một lát sau, không biết từ đâu đến, một con thằn lằn khác xuất hiện, mồm ngậm thức ăn. Thì ra trong thời gian qua, thằn lằn bị đóng đinh sống được vì có một người bạn đã không ngừng nghỉ mang thức ăn đến cho nó.

Trở lại phần Thánh Kinh cho biết thằn lằn dầu là loài bò sát không ra chi, vừa nhỏ bé vừa xấu xí, nhưng chúng lại tìm những nơi cao sang là đền vua để cư ngụ. Rất có thể chúng ta cho rằng thằn lằn không khôn bởi vì trong đền vua tánh mạng nó không được bảo đảm, không an toàn vì lính trong triều đình hay những người hầu cận của vua sẽ giết nó! Thà là sống trong kẹt bàn cũ, ngõ xó nào cho được an toàn!

Thật ra, qua loài sinh vật nhỏ khôn ngoan nầy, Thánh Kinh dạy ta bài học “một đời sống được xây dựng bằng lòng tự trọng”. Kinh Thánh ví những ai thuộc về Chúa là những hoàng tử, công chúa của thiên đàng nên chúng ta phải sống xứng đáng với địa vị cao trọng ấy. Thánh Kinh chép: Nghĩ đến những điều Đức Chúa Trời giao cho loài người, tôi tự hỏi: Người ta làm việc khó nhọc có ích gì không? Vì Đức Chúa Trời tạo ra mọi sự chỉ tốt đẹp vào đúng thời của nó. Nhưng dù Đức Chúa Trời đặt ý niệm đời đời ở nơi lòng loài người; Loài người ta vẫn không ý thức được công việc Ngài làm từ đầu đến cuối. Cho nên, tôi nghĩ rằng, điều hay nhất cho một người là cứ vui vẻ làm việc. Thứ đến, nên ăn uống và hưởng thụ công khó của mình; vì nếu Đức Chúa Trời không cho, thì lấy gì mà hưởng? Tôi biết rằng mọi quy luật Đức Chúa Trời đã định đều bất di bất dịch, không ai thêm bớt gì được. Đức Chúa Trời làm vậy để loài người thấy mà kính sợ Ngài. (Truyền Đạo 3:11-14)

Như vậy một trong những tặng phẩm Đức Chúa Trời ban cho loài người là ‘làm việc’ và cảm thấy thích thú trong công việc, cảm thấy mình có giá trị. Chúng ta là thiên tử, là con Trời cho nên dầu sống ở trần gian nầy nhưng lòng ta vẫn hướng về trời, sự sống của mình nối liền với sự sống từ trời. Mục Sư Bill Hybels có lần đã nói rằng: Mọi người đều có phẩm giá, địa vị cao trọng, cho nên dù là người làm ruộng, kéo cày cũng phải cày đường cày cho thật thẳng. Dù là kế toán viên cũng phải làm sổ sách với những con số thật chính xác. Dù mình là thầy giáo, mình cũng phải chuẩn bị thật chu đáo cho giờ giảng dạy của mình. Dù mình là người mẹ chăm sóc con nhỏ nhưng cũng dành hết thì giờ và tâm quyết dạy dỗ con mình dù con còn là một trẻ sơ sinh. Tất cả những ai nhận thấy giá trị mình thì cũng dấn thân, hoàn tất công việc mình thật tốt đẹp. Vì công việc làm của mình chẳng những chịu trách nhiệm trước lòng người nhưng cũng chịu trách nhiệm trước Đức Chúa Trời cho nên ta hãy hết lòng làm để tôn vinh Ngài. Thánh Kinh dạy chúng ta: Chúa muốn ta chính trực, công bằng, Hơn là đem tế lễ hằng dâng. (Châm Ngôn 21:3) Tôi tớ phải luôn luôn vâng phục chủ. Không phải chỉ lo làm đẹp lòng chủ khi có mặt, nhưng phục vụ với tấm lòng chân thành và tôn kính Chúa. Làm việc gì cũng nên tận tâm như làm cho Chúa chứ không phải cho người. Đừng quên Chúa sẽ tưởng thưởng anh em phần cơ nghiệp xứng đáng. Vì Chúa Cứu Thế mới thật là Chủ của anh em. Nếu anh em không tận tâm, Chúa sẽ báo trả, Ngài không hề thiên vị. (Cô-lô-se 3:22-25)

Thưa quý vị và các bạn, chúng ta là loài cao trọng hơn tất cả muôn loài muôn vật, chúng ta là loài duy nhất có linh hồn, được phép trò chuyện tiếp xúc với Chúa, được sinh ra để hưởng cơ nghiệp đời đời của Đức Chúa Trời. Tiếc rằng tổ phụ loài người phạm tội, trái mạng Chúa nên bị phân ly khỏi Đấng Tạo Hóa mình, bị xô vào chốn hình khổ. Nhưng vì thương con người, Chúa Cứu Thế Giê-xu đã giáng trần mang bản án thế ta, chịu chết nhục nhã trên cây thập tự, đến ngày thứ ba, Chúa sống lại, đem sự sống vĩnh cửu cho những ai đón Ngài vào tâm hồn. Ngày nay khắp nơi trên thế giới đã có nhiều cuộc đời được thay đổi, họ tìm thấy ý nghĩa của cuộc sống, nhìn thấy sự cao trọng của mình khi họ tiếp nhận Chúa Giê-xu vào tâm hồn, xin Ngài cai quản đời sống họ. Chúa yêu quý vị, thiên đàng đang mở ra đón quý vị. Rất mong quý vị đến với Chúa ngay giờ nầy.

Kính chào quý vị và các bạn.