Giận là một trong bảy tình cảm của con người: Hỷ, Nộ, Ái, Ố, Ai, Lạc, và Dục; nghĩa là vui mừng, hờn giận, thương yêu, ghen ghét, vui vẻ, và tham muốn. Theo tự điển, giận có nghĩa là bực bội, hay bực tức với ai vì có việc xảy ra trái với ý mình hoặc quyền lợi của mình. Ca dao nước ta có câu:

Chồng giận thì vợ làm lành.
Chồng giận thì vợ bớt lời.
Cơm sôi nhỏ lửa một đời không khê.
Chồng giận thì vợ làm lành.
Miệng cười chúm chím: Thưa anh giận gì!

Người giận nhiều thường lớn tiếng, quát tháo. Nếu không cầm được cơn giận, họ có thể chửi rủa, đập phá, nổi loạn, có khi đi đến giết người nữa! Cơn giận cũng được biểu lộ tùy theo bản tính con người. Có người khi giận mặt mày tái xanh, cả người run lên. Người khác giận mặt đỏ gay, đôi mắt đỏ ngầu, khuôn mặt trông thật đáng sợ!

Giận là một trong phản ứng tự nhiên của con người. Sống trong đời ai mà không giận. Nhưng lắm khi chúng ta đã không kềm chế cơn giận, dẫn đến hậu quả tai hại. Tục ngữ nước ta có câu:

No mất ngon,
Giận mất khôn.

Nếu không kiềm chế được cơn giận, chúng ta có thể "mất khôn", thốt ra những lời gay gắt, hay có hành động nông nổi dẫn đến hậu quả tệ hại, chúng ta sẽ nuối tiếc hoặc ân hận suốt đời. Nhà văn Thạch Lam đã nói lên hậu quả nầy qua câu chuyện ‘Một Cơn Giận’. Nhân vật trong câu chuyện kể lại như sau: một buổi chiều mùa đông, đang khi tôi rảo bước trên đường phố vắng người, tôi chợt thấy người phu kéo xe co ro vì rét, hai tay giấu dưới manh áo tơi tàn. Theo thường lệ, tôi mặc cả.

Tôi hỏi: "Xe đi không?"

Ông trả lời: "Bốn xu về gần nhà bò Yên Phụ. Thầy cho sáu xu."

"Không, bốn xu là đúng giá rồi" Tôi vừa nói vừa bước đi.

Người phu xe đã có tuổi, cứ kéo cái xe theo sau tôi mà lẩm bẩm: "Bốn đồng xu từ đây về nhà bò".

Cái tiếng nhà bò ông ta nhắc đi nhắc lại làm cho tôi khó chịu. Tôi biết đó là một cách của các phu xe cứ đi theo sau khách để làm cho người ta bực tức, tôi lại càng thấy ghét, quay lại gắt: "Có đi hay không thì thôi! Đừng có theo sau người ta mà lải nhải!"

Thấy tôi gắt, người phu xe đứng lại, không dám theo nữa. Nhưng để tôi đi một quãng xa, ông ta mới gọi: "Lại đây đi mà."

Rồi ông hạ càng xe xuống, cứ đứng yên chỗ ấy đợi chứ không kéo lại phía tôi. Cái cử chỉ ấy làm tôi sinh ghét thêm, đã không muốn đi vì không có cái xe nào khác. Tôi giận dữ bước mạnh lên xe, tôi mắng: "Anh thật là lắm chuyện, không đi ngay lai còn vẽ về."

Ông ta cãi lại: "Từ đây về đấy thầy cho được bốn đồng xu thật rẻ quá!"

"Thì ai bảo anh đi? Không có tôi đã gọi xe khác".

Người phu xe khẽ thở dài, yên lặng nhấc xe lên. Khi ngã lưng vào thành xe tôi nhìn thấy bản hiệu xe nơi tay cầm. Lúc ấy tội khám phá ra rằng người phu kéo xe nầy đã vào thành phố nầy để kéo trộm, vì xe ngoại ô không được phép vào đây đón khách, nếu vi phạm sẽ bị phạt từ ba đến bốn đồng bạc. Sự tồi tàn của chiếc xe làm tôi càng căm giận hơn! Khi xe đi khỏi nhà máy nước thì gặp một người đội xếp tây đi xe đạp lại, theo sau là đội xếp ta. Tôi nhận thấy người phu xe nầy có ý luống cuống và sợ hãi. Có lẽ vì thế mà đội tây để ý, ông quát lớn: "Ê! Đứng lại!"

Người kéo xe dừng lại, quay lại tôi hớt hải van xin: "Lạy thầy... thầy nói giúp con... thầy làm ơn..."

Dưới ánh đèn tôi thấy mặt anh xe tái mét. Những vết nhăn in sâu xuống trên mặt già nua hốc hác, chân tay người khốn nạn ấy run bật lên. Xếp tây đến, nói bằng tiếng ta hơi sõi: "Mày chết nhé! Mày sẽ bị phạt!"

Người phu xe ấp úng nói thì ông ta khoát tay bảo im, rồi quay lại tôi hỏi bằng tiếng Pháp "Người này kéo ông từ trong phố ra hay đi khứ hồi?"

Tôi liếc mắt nhìn anh kéo xe. Trong bóng tối của vành nón qua ngang mặt, tôi thấy đôi mắt ông ta rưng rưng nhìn tôi, như khẩn cầu van xin trong yên lặng. Tôi biết lời nói của tôi trong lúc nầy sẽ quyết định số phận của anh, sẽ bị bắt hay không. Nhưng lúc ấy vì trong lòng căm giận nên lời van xin của ông ta không làm cho tôi động lòng. Tôi đáp: "Tôi đi từ phố hàng Bún".

Đội tây bảo tôi: "Vậy phiền ông xuống xe".

Rồi quay về phía người phu kéo xe rằng: "Allez! Đi về bót!"

Sau khi người phu xe bị bắt, ông ta và hai viên cảnh binh khuất dạng đầu phố, tôi mới quay đi thong thả trên vỉa hè. Cơn giận của tôi lắng xuống nhưng rồi cơn hối hận lại dâng lên! Cái chán nản bức rức trong lòng. Tôi run lên khi nghĩ đến số phận khốn nạn của người phu kéo xe. Ba đồng bạc phạt! Ông ta phải vay cai xe để nộp phạt; nhưng ba đồng bạc nợ ấy, bao giờ ông ta mới trả xong, sau những ngày nhịn đói, bị cai xe hành hạ, đánh đập vì thù hằn? Những ngày hôm sau thực là những ngày khổ cho tôi. Lòng hối hận đã không để tôi yên. Tôi nhất định đem tiền đến cho người xe kia để chuộc lại lỗi lầm mình. Nhưng đã quá muộn! Người phu kéo xe đã bị một trận đòn nhừ tử vì không đủ tiền trả tiền phạt. Ngày hôm sau vì sợ bị bắt vì chưa nộp tiền phạt. Người phu kéo xe đã bỏ đi mấy ngày. Con của ông ta ngã bệnh, không tiền chi cho than thuốc nên đã chết. Trước cảnh đau thương ấy làm tôi rơm rướm nước mắt. Một cảm giác nghẹn ngào đưa lên chẹn lấy cổ. Tôi lấy tờ giấy bạc năm đồng đưa cho người mẹ, rồi vội vàng bước đi. Cái kỷ niệm đau thương ấy cứ theo đuổi tôi mãi đến bây giờ, rõ rệt như các việc mới xảy ra hôm qua. Hành động đó nhắc tôi nhớ rằng con người dễ dàng trở nên kẻ tàn ác! Mỗi lần nghĩ đến người phu xe ngoại ô kia, nhớ lại cơn thạnh nộ của mình trong lúc đó, tôi cảm thấy đau đớn trong lòng, như có một vết thương chưa khỏi!

Thưa quý vị và các bạn,

Vì cơn giận đem nhiều tai hại như thế nên muốn kiểm soát cơn giận chúng ta phải làm như thế nào? Có người đề nghị rằng: Khi gặp những tình huống có thể gây ra sự tức giận, chúng ta phải nhận diện chúng một cách khôn ngoan để sẵn sàng kiểm soát cảm xúc. Sau đây là một số giải pháp giúp chúng ta kiểm soát được những cảm xúc tiêu cực từ những cơn tức giận:

1. Hít thở thật sâu rồi tìm nơi thoáng khí để hít thở không khí trong lành khi cảm thấy có cơn giận sắp bùng lên trong đầu.
2. Tự nói với bản thân mình nhiều lần câu nói: “Hãy bình tĩnh, mọi chuyện sẽ ổn thôi...” Sử dụng những câu nói tự kỷ luôn có tác dụng tốt khi đầu óc chúng ta đang ở trạng thái khó kiểm soát.
3. Sử dụng trí tưởng tượng, nghĩ tới người mà chúng ta tin tưởng và yêu thương nhất. Nhất là nghĩ đến Chúa Cứu Thế Jesus, Ngài sẽ ở cùng và bênh vực ta trong lúc này! Hành động này sẽ giúp tâm trí bạn bình an hơn.
4. Học cách mỉm cười trong mọi tình huống. Mọi chuyện sẽ dễ dàng hơn cho tất cả mọi người và cho chính bạn.
5. Thường xuyên tập thể dục, hay đi bộ vì “Một tinh thần minh mẫn trong thân thể tráng kiện”. Nhờ những sự chịu khó đó để có thể giúp các cơ trên cơ thể được thư giãn và đầu óc trở nên điềm tĩnh hơn.

Kinh Thánh dạy chúng ta cách chế ngự cơn giận:

Chớ vội giận, vì sự giận ở trong lòng kẻ ngu muội (Truyền Đạo 7:9);

Người chậm giận tỏ mình thông sáng,
Kẻ nhạy giận lộ bản chất điên cuồng (Châm ngôn 14:29);

Người chậm nóng giận thắng hơn người dõng sĩ (Châm ngôn 16:32);

Kẻ dại để cơn giận mình bùng nổ,
Nhưng người khôn chế ngự nó. (Châm ngôn 29:11).

Thánh Kinh cũng dạy rằng: Hãy mau nghe, chậm nói, chậm giận (Gia cơ 1:19) và Chớ căm giận đến khi mặt trời lặn (Ê-phê-sô 4:26).

Kính thưa quý vị,

Ngoài những cơn giận vô lý, hay cơn giận quá đáng dẫn đến hậu quả không tốt, Thánh Kinh cho biết có cơn giận hợp lý mà người xưa thường gọi là ‘Hữu Lý Chi Nộ’. Thánh Kinh ký thuật lại rằng: Lần khác, Chúa Giê-xu đến hội trường, gặp một người bị teo bàn tay. Hôm ấy nhằm ngày thứ bảy, người ta chăm chú theo dõi xem Chúa có chữa bệnh cho người ấy không, để lấy cớ tố cáo Ngài. Chúa Giê-xu bảo người teo tay đứng dậy trước mặt mọi người, rồi quay sang hỏi họ: “Trong ngày thứ bảy, làm điều thiện là hợp pháp, hay làm điều ác? Ngày ấy nên cứu người hay hại người?” Nhưng không ai dám trả lời. Chúa đưa mắt nhìn họ, vừa giận vừa buồn vì họ dửng dưng trước khổ đau của đồng loại. Ngài bảo người teo tay: “Con xòe bàn tay ra!” Anh vâng lời, bàn tay liền được lành. (Mác 3:1-5)

Lý do Chúa vừa giận vừa buồn bởi vì có những người thay vì vui mừng khi thấy Chúa sắp chữa lành bệnh cho bệnh nhân tật nguyền khốn khổ thì họ tìm cách theo dõi, soi mói Chúa và đã dửng dưng trước nỗi khổ đau của đồng loại. Lòng Chúa càng quặng thắt hơn khi biết loài người đã khước từ Chúa là Đấng Tạo Hóa mình. Ngài đã đến để cứu họ khỏi tội lỗi, bệnh tật và sự chết, nhưng họ cứng cõi, không đáp ứng. Chính sự cứng cõi và vô tín của con người đã đẩy họ vào địa ngục!

Thánh sử cũng cho biết dầu bị những tên lính khạc nhổ vào mặt, dầu bị gậy đập lên đầu, dầu bị chế giễu, bị lăng nhục, bị đóng đinh trên cây thập tự, Chúa vẫn không căm giận, trái lại Ngài đầy lòng thương. Trên thập tự giá Chúa đã cầu xin với Cha Ngài rằng: “Thưa Cha, xin tha tội cho họ, vì họ không biết mình làm điều gì.” (Lu-ca 23:34)

Thánh Kinh cũng cho biết Ngài chịu đau buồn và thương tích theo đúng chương trình Đấng Tạo Hóa đã hoạch định. Sau khi hy sinh tính mạng làm tế lễ chuộc tội, Ngài sẽ sinh ra một dòng dõi mới. Ngài sống và thực hiện chương trình của Đấng Tạo Hóa đến mức tuyệt hảo. Ngài sẽ hài lòng khi thấy kết quả tốt đẹp của những ngày quặn thắt, đau thương. Nhờ sự hy sinh của Chúa, Ngài gánh tội cho con người, nên nhiều người được tha tội và được kể là công chính. Chúa yêu quý vị, Chúa đã khóc vì quý vị, Ngài đã chết vì quý vị. Rất mong quý vị mời Chúa vào đời sống ngay giờ nầy để không phụ lòng Chúa.

Kính chào quý vị và các bạn.