Tùng Tri

Kính thưa quý thính giả,

Chu toàn bổn phận làm cha là một thử thách lớn lao trong thời đại hiện nay. Có biết bao nhiêu áp lực đè nặng trên cuộc sống, đang xô đẩy chúng ta ra ngoài trọng trách quan trọng này.

Có một người kia, rất bận rộn với thương vụ làm ăn, một hôm gọi về nhà khi đang trên đường lái xe đi công việc, thì đứa con gái 9 tuổi bắt điện thoại. Ông nói với đứa con: “Ba muốn nói chuyện với mẹ con”. Sau đó, ông nghe tiếng điện thoại được đặt xuống bàn và rồi tiếng đứa con gọi mẹ: “Mẹ ơi, có người vô hình đang chờ mẹ ở trên điện thoại nè”. Khi nghe lời này, người thương gia bỗng chợt bàng hoàng. Thì ra, đối với con, ông là người “vô hình”, là “kẻ không chân dung” hay chỉ là “một chiếc bóng mờ ảo”, vì ông thường xuyên bận rộn với thương vụ và phải vắng nhà thường xuyên. Ông chợt nhận ra cái giá quá đắt mà ông đã trả; đó là để thành công trong công ăn việc làm, ông đã đánh mất mối liên hệ gần gũi với con cái.

Ngày càng có nhiều gia đình mà hình ảnh của người cha đã trở nên thiếu vắng. Trong ba thập niên từ 1960 cho đến 1990, tại nhiều quốc gia Tây phương, số trẻ em sống thiếu cha ruột bên cạnh đã tăng lên gấp đôi. Vào đầu thiên niên kỷ này, số trẻ em sống không có cha tại Úc Đại Lợi và Hoa Kỳ đã lên tới gần một nửa. Trong thời kỳ xa xưa, người cha không có mặt trong gia đình vì phải đi chinh chiến xa xôi hoặc bị tử trận, nhưng con số này là nhỏ nhoi khi so với ngày nay, người cha vắng bóng vì tốc độ ly dị nhảy vọt, vì nhiều con trẻ sinh ra trong tình trạng ngoại hôn, vì người cha quá bận rộn trong công ăn việc làm, hay vì người đàn ông ruồng rẫy, bỏ rơi gia đình vợ con. Một điều thật đáng kinh ngạc là trong những trẻ em không có cha bên cạnh, thì đại đa số những người cha này là những người đàn ông có đủ khả năng gánh vác trách nhiệm làm cha, nhưng họ đã lựa chọn thái độ buông thả vô trách nhiệm.

Những nghiên cứu gần đây cho biết các em bị cha ruồng bỏ một cách tự nguyện qua ly dị, hay vì là con ngoại hôn vv. thường bị tổn thương về tinh thần và tâm lý trầm trọng hơn là các em có cha qua đời. Xã hội qua bao đời nay, với những ràng buộc về pháp luật kết hợp với những quy ước trong hôn nhân, nhằm ràng buộc người cha với con cái và gia đình; thế nhưng từ cuối thế kỷ 20 cho đến nay, những định chế này đã hoàn toàn tan vỡ, tạo ra cơn đại dịch “vắng bóng người cha trong gia đình” hiện nay, gây ra vô số những vấn nạn và tội ác.

Tại Hoa Kỳ hiện nay, khoảng 60% các em gái dưới 15 tuổi đã nếm biết tình dục, với lý do chính là người cha đang thiếu vắng trong gia đình. Tỷ số thiếu niên tự tử tăng lên gấp ba lần, cũng vì không có cha. Lạm dụng rượu bia và các chất kích thích gây nghiền vượt qua tầm kiểm soát, cũng vì thiếu vắng người cha dắt dìu bên cạnh. Chỉ trong ba thập niên từ 1960 cho đến 1990, các cuộc trắc nghiệm cho thấy khả năng học vấn của các em đã giảm xuống tới 75%, chỉ vì không có người cha trong gia đình quan tâm và huấn luyện con cái đi vào nề nếp học tập.

Kính thưa quý thính giả,

Ngày nay, trên TV, báo chí, điện ảnh và những phương tiện truyền thông khác, hình ảnh của người cha ngày càng mờ nhạt. Dưới cặp mắt của xã hội ngày nay, người mẹ là tất cả; đứa bé được mẹ che chở, được mẹ chăm sóc, còn người cha bị xem là “bằng thừa”, là một “gã khờ ấm ớ và vô tích sự”. Người ta còn tung ra những quyển sách như “Raising Boys Without Men” (xin tạm dịch là “Dạy Con Trai Mà Không Cần Cha”) để cổ xướng cho việc loại trừ vai trò của người cha trong gia đình.

Giáo sư tiến sĩ tâm lý Dr. Ross Parke của đại học California, một chuyên gia tâm lý trẻ em với 30 năm kinh nghiệm, đã mô tả hậu quả của những cuộc tấn công xảo quyệt này như sau: “Việc nhồi nhét vào đầu óc trẻ con những hình ảnh tiêu cực về người cha, cũng như loại bỏ vai trò ngang hàng của người cha trong việc nuôi dạy con cái, đơn giản chỉ mang lại những tàn phá khốc liệt mà thôi”.

Mà thật vậy, biết bao nhiêu người cha đã ích kỷ chạy trốn khỏi trách nhiệm của mình. Có biết bao nhiêu người cha đang hùa theo phong trào tự do cá nhân, xem nhẹ giá trị đạo đức và hệ quả, để “phủi tay” trước thiên chức làm cha, để từ chối trở thành người chu cấp, người bảo vệ, người thầy và người hướng dẫn con cái trong gia đình.

Quý thính giả thân mến,

Có thật là ngày nay người cha đã trở nên một nhân vật thừa thãi trong gia đình?

Nuôi dạy con cái là một trọng trách, đòi hỏi nhiều quyết tâm, kiên nhẫn và năng lực. Cả cha lẫn mẹ phải hiệp tác, nâng đỡ, bù trừ những khiếm khuyết của nhau cũng như phát huy những ưu điểm riêng biệt cho nhau, thì mới có hy vọng nuôi dạy con cái thành công. Bên cạnh đó, người cha được thiên phú với những đặc điểm riêng biệt không thể thay thế được.

Đầu tiên, người cha là người bảo vệ gia đình, cũng như làm gương mẫu cho con cái noi theo. Các cậu con trai đang lớn không có cha bên cạnh thường dễ bị rơi vào nhiều cạm bẫy và rắc rối. Các em gái đang tuổi lớn, thường ít bị rắc rối hơn, nhưng có những điều các cô không học được từ người mẹ, mà chỉ duy từ cha, đó là cách tiếp xúc với người khác phái. Từ người cha, các em gái học được sự khác biệt về phái tính, sự tin cậy vào người khác phái và nhận ra giá trị nữ tính độc đáo của mình trước nam giới. Khi được người cha thương yêu và quan tâm đến, các em gái sẽ thấy mình thật đáng yêu trước mặt người khác và điều này giúp các em nâng cao lòng tự trọng, đánh giá về bản thân mình thật tích cực và đầy tự tin.

Những nghiên cứu mới nhất, đem nhiều sự ngạc nhiên cho rất nhiều người, khi khẳng định tính hiếu động của người cha, ưa thích chơi giỡn với con, là yếu tố rất quan trọng trong vai trò nuôi dạy con trẻ. Từ lúc lọt lòng cho đến tuổi thiếu niên, người cha thường thích chơi đùa với con hơn là chăm lo chi li như người mẹ. Khi các em chỉ độ vài tuổi, nếu hỏi muốn chơi với ai, đại đa số các em sẽ chọn để chơi với cha. Các trò chơi mạnh bạo thường khích động tâm lý và thể chất các em, ảnh hưởng từ thói quen kiểm soát tình cảm và xúc cảm, cho đến óc phán đoán và khả năng học vấn sau này. Các trò chơi với cha giúp các em học cách tự chủ, có tinh thần tranh đua để cầu tiến, biết xử lý tình huống căng thẳng, dám mạo hiểm, thích khám phá và có tinh thần tự lập. Khác với người mẹ với khuynh hướng cẩn thận và an toàn, cá tính mạnh mẽ của người cha trang bị cho con thái độ tự tin để sẵn sàng đối diện với cuộc sống đang thay đổi không ngừng.

Sự gần gũi của người cha còn giúp các em trau giồi kỹ năng phân tích và giải quyết vấn đề theo một cách thức hợp lý, phát triển kỹ năng ngôn ngữ và nâng cao chỉ số thông minh. Con gái mà có cha bên cạnh thường xuyên thì đâu còn sợ môn toán số. Con trai mà có cha gần gũi thì cũng ăn nói linh hoạt.

Chúng ta thường không nghĩ rằng người cha có thể ảnh hưởng gì đến khả năng cảm thông, là đức tính cần thiết để đứa trẻ khi trưởng thành thì biết tôn trọng luật pháp, có tinh thần đồng đội và hiệp tác, cũng như có thể đồng cảm với người khác. Thế nhưng cuộc nghiên cứu kéo dài 26 năm của trường đại học Harvard đã đưa ra một kết quả thật sửng sốt: đó là yếu tố quan trọng nhất để hình thành thái độ cảm thông là sự gần gũi và chăm sóc của cha mẹ, nhất là sự hiện diện của người cha.

Một người cha tích cực, khi gần gũi với con cái, không những đem vô số lợi ích cho con mình, nhưng cũng giúp chính người cha phát triển nhiều mỹ tính, như tinh thần hiệp tác, sự tin cậy, lòng chân thật, đức tính hy sinh quên mình, thái độ trách nhiệm trong việc làm để chu cấp cho gia đình vv. Chắc chúng ta đã một lần nghe nói rằng những người đàn ông từ bỏ lối sống buông thả, vô trách nhiệm khi họ lập gia đình và khi có con.

Quý thính giả thân mến,

Đã đến lúc chúng ta phải thức tỉnh trước thực tế đau thương, để tìm trở lại với những giá trị thật cho gia đình, nhất là vai trò của người cha dưới mái ấm. Chính Thượng Đế là Đấng tạo dựng nên gia đình và đặt nền tảng vững bền cho nó. Ngài đã dựng nên người đàn ông và người đàn bà khác nhau với mục đích được nêu rõ ràng trong Kinh Thánh: “Dựa theo hình ảnh Thượng Đế, Ngài dựng nên loài người. Ngài sáng tạo người nam và người nữ. Thượng Đế ban phúc cho loài người và bảo: "Hãy sinh sản, tăng thêm cho đầy dẫy địa cầu, và chinh phục đất đai” (Sáng Thế Ký 1:27-28).

Như vậy, Thiên Chúa thành lập gia đình và Ngài đặt để trong gia đình có người đàn ông, người đàn bà và sau đó là con cái được sinh ra. Thiên Chúa thành lập gia đình, không phải chỉ cho niềm hạnh phúc ngắn ngủi trong mấy mươi năm cuộc đời, nhưng cũng cho lợi ích đời đời của mỗi chúng ta nữa. Thật vậy, qua nếp sống trong gia đình trong cuộc đời hiện tại, Thiên Chúa đang chuẩn bị cho quý vị và tôi một mái ấm ngập tràn yêu thương, một gia đình vĩnh viễn lớn hơn trong nơi thiên đàng, mà chính Ngài sẽ là Cha thiên thượng của chúng ta, như chính Ngài đang mời gọi: “Ta sẽ làm Cha các con, các con sẽ làm con trai con gái Ta.” (2 Cô-rinh-tô 6:18).

Ma quỷ là thế lực chống nghịch lại với Thiên Chúa đang ngày đêm ra lôi kéo, cản trở loài người trở về Đấng tạo dựng ra mình. Bước đòn thâm hiểm nhất của ma quỷ là phá tan hoang gia đình, dưới nhiều chiêu bài rất hiện đại như chủ nghĩa tự do cá nhân, nam nữ bình quyền, giải phóng phụ nữ vv. Và cách phá hoại gia đình hữu hiệu nhất là đem người cha ra khỏi gia đình, vì làm sao có thể có một gia đình trọn vẹn khi người đứng đầu gia đình không còn ở đó nữa. Và một khi con trẻ không được nếm biết thế nào là hạnh phúc gia đình nữa, thì làm sao chúng còn dám tin vào một hình ảnh gia đình lớn hơn trong nơi thiên đàng? Một khi con trẻ mang đầy ác cảm và có cái nhìn lệch lạc về người cha trong hiện tại, làm sao chúng nó còn dám cậy tin và đến gần Thượng Đế là Đấng luôn xưng mình là Cha thiên thượng?

Cách đây hơn 2000 năm, Thiên Chúa Ngôi Hai đã tự nguyện giáng trần, trong một con người mang tên Giê-xu, để rồi cuối cùng chịu chết đau đớn trên cây thập tự, lãnh nợ tội thế cho mọi người, trong đó có quý vị và tôi. Cái chết nhục nhã của Con Trời là một minh chứng cho tình yêu vô đối của Thiên Chúa đối với loài người, như Kinh Thánh khẳng định: “Vì Đức Chúa Trời yêu thương nhân loại, đến nỗi đã ban Con Một của Ngài, để ai tin nhận Đấng ấy sẽ không bị hư mất nhưng được sự sống vĩnh phúc” (Giăng 3:16).

Trước khi Chúa Cứu Thế Giê-xu thực thi chương trình cứu rỗi loài người, có một người tên là Giăng Báp-tít được sai đi trước để làm người loan báo mở đường, kêu gọi người ta ăn năn và dọn tấm lòng sẵn sàng để tiếp nhận món quà tình yêu của Cha thiên thượng. Thiên sứ đã loan báo về sứ mạng mở đường và dọn lòng của Giăng Báp-tít như sau: “Giăng sẽ đưa nhiều người Y-sơ-ra-ên quay về với Chúa, là Đức Chúa Trời của họ, sẽ đi trước mặt Chúa với tinh thần và quyền năng của Ê-li, để đổi lòng cha quay về với con cái, hướng kẻ không vâng phục đến sự khôn ngoan của sự công chính, và để chuẩn bị một dân tộc sẵn sàng cho Chúa.” (Lu-ca 16-17)

Quý thính giả thân mến,

Một trong những trách nhiệm mở đường và dọn lòng của Giăng Báp-tít là “đổi lòng cha quay về với con cái”, vì Thiên Chúa biết rõ, nếu một người chưa bao giờ kinh nghiệm được tình thương của người cha ngay trong gia đình hiện tại thì khó lòng tiếp nhận tình thương của Cha ở trên trời.

Do vậy, làm cha được gọi là một “thiên chức”, vì Thiên Chúa không những kỳ vọng nơi người cha trách nhiệm cung cấp, che chở, chuẩn bị cho con trẻ trong cuộc đời này, nhưng Ngài cũng giao phó cho mỗi người cha một trọng trách thiêng liêng; đó là chuẩn bị tấm lòng cho con trẻ, qua hình ảnh yêu thương của người cha, để chúng nó sẵn sàng tiếp nhận Ngài hay là Cha Thiên Thượng vào trong tâm hồn.

Hãy quay về với con cái. Hãy hoàn thành thiên chức “làm cha” vì lợi ích trước mặt và lợi ích đời đời cho con. Khi bạn quyết định như vậy, Đấng Tối Cao đang đứng cùng để vùa giúp và ban phước trên gia đình và con cái của bạn.

Thân chào quý vị và các bạn.