Kính thưa quý thính giả,
Tuần trước chúng ta đã bước sang chương thứ 7 “Đơn Thuốc” Cho Mối Quan Hệ Hạnh Phúc của sách Bí Quyết Để Có Một Đời Sống Hạnh Phúc.
Chúng ta nên hình thành thói quen vui hưởng và có một quan điểm thực tế về gia đình và bạn bè của chúng ta. Tạo ra một tiêu chuẩn giả tạo dựa vào việc so sánh chất lượng các mối quan hệ gia đình và xã hội của bản thân với chất lượng các mối quan hệ xã hội của người khác là phản tác dụng với việc đạt được sự thỏa lòng trong cuộc sống. Chúng ta là những tạo vật mang tính xã hội; vì vậy, khi sống đúng với bản chất xã hội của mình, chúng ta sẽ cảm thấy hạnh phúc hơn. Vì không thể có được cuộc sống thỏa lòng nếu không tạo ra những mối quan hệ hạnh phúc, nên chúng ta phải học biết về năm khía cạnh của các mối quan hệ: (1) giá trị của tính dễ bị tổn thương; (2) cách giải quyết mâu thuẫn tích cực; (3) sức mạnh của lòng khoan dung; (4) chấp nhận những khác biệt và (5) qui luật thời gian.
Trong phần thứ nhất Giá Trị Của Tính Dễ Bị Tổn Thương, tác giả cho biết rằng tính dễ bị tổn thương chính là nguồn của sức mạnh. Minh họa hùng hồn nhất cho tính dễ bị tổn thương là khi Đức Chúa Trời, qua Đấng Christ, đã hiểu được đau khổ của con người, nên đã chết trên thập tự để cứu chúng ta. Chúa Giê-xu là “Chiên Con của Đức Chúa Trời”, chức vụ của Ngài trên đất là sự chết hi sinh. Là Chiên Con, số phận của Ngài đã được định là bị làm thịt, làm ứng nghiệm những lời tiên tri Êsai đã nói hàng trăm năm trước khi mô tả về sự chuộc tội: “Nhưng người đã vì tội lỗi chúng ta mà bị vết, vì sự gian ác chúng ta mà bị thương; bởi sự sửa phạt ngài chịu chúng ta được bình an, bởi lằn roi người chịu, chúng ta được lành bịnh.” (Êsai 53:5). Chúa Giê-xu đã chịu đứng vào vị trí bị tổn thương, chịu đánh đập, sỉ nhục để cứu con người.
Chúng ta thường phá vỡ nền tảng của các mối quan hệ khi chà đạp người khác vào những thời điểm họ dễ bị tổn thương, khi mà lẽ ra những ràng buộc yêu thương có thể được đẩy mạnh.
Khi một người dễ bị tổn thương trong mối quan hệ, người ấy bớt cảnh giác và không phòng thủ, để mình bị rơi vào chỗ dễ bị tấn công. Lúc này, do hàng phòng thủ của người đó đã không còn, nên bạn có thể chọn lựa giữa việc làm tổn thương người ấy hay nhận được ích lợi từ vị trí dễ bị tổn thương này. Phản ứng khôn ngoan là quý trọng giây phút như một biểu hiện bày tỏ sự chân thật. Chọn con đường không nhạy cảm sẽ ngay lập tức khiến hàng phòng thủ của người đang ở vị trí dễ bị tổn thương xuất hiện trở lại. Và khi hàng phòng thủ đã xuất hiện trở lại, người này sẽ có thể tự hứa rằng sẽ không bao giờ bộc lộ chính bản thân mình nữa, ít nhất là với bạn. Trái lại, nếu bạn chọn cách ôm chặt lấy người dễ bị tổn thương, bạn sẽ có được một cơ hội hiếm có để nhìn thấu tấm lòng và tâm hồn của họ. Một sự thật đó là nếu không có những lúc dễ bị tổn thương, bạn sẽ không thể có được mối quan hệ hạnh phúc và lành mạnh.
Dễ bị tổn thương là “phơi bày”. Ý nghĩa này giúp chúng ta có một cái nhìn sâu sắc khác về giá trị của tính dễ bị tổn thương. Khi một người trong vị trí dễ bị tổn thương, họ đang để cho người khác nhìn thấy rõ rệt những nguyên nhân đằng sau hành vi, chọn lựa và ao ước trong tương lai của họ.
Trong lá thư viết cho tín hữu tại thành Philíp, Phaolô đã dốc đổ tấm lòng mình với những lời lẽ sau:
“Nhưng vì cớ Đấng Christ, tôi đã coi sự lời cho tôi như là sự lỗ vậy. Tôi cũng coi hết thảy mọi sự như là sự lỗ, vì sự nhận biết Đức Chúa Jesus Christ là quý hơn hết, Ngài là Chúa tôi, và tôi vì Ngài mà liều bỏ mọi điều lợi đó. Thật tôi xem những điều đó như rơm rác, hầu cho được Đấng Christ và được ở trong Ngài, được sự công bình, không phải công bình của tôi bởi luật pháp mà đến, bèn là bởi tin đến Đấng Christ mà được, tứ là công bình đến bởi Đức Chúa Trời và đã lập lên trên đức tin.”
Vị sứ đồ đã không giữ lại điều gì khi ông sử dụng ngôn ngữ hình tượng đến thế “tôi đã coi sự lời cho tôi như là sự lỗ vậy” hay “tôi cũng coi mọi sự như là sự lỗ vậy” khi đề cập đến gốc gác và huyết thống Do thái của mình. Từ ngữ “sự lỗ” có nghĩa là rơm rác, những thứ bỏ đi. Vị sứ đồ đang bày tỏ thái độ xem nhẹ di sản tự nhiên của mình nếu điều này đồng nghĩa với việc lựa chọn Đấng Christ, di sản thuộc linh của ông.
Khi mối quan hệ của bạn đang phát triển đến mức dễ bị tổn thương nhiều hơn, hãy nhìn thật rõ tấm lòng của người bạn của bạn. Đây là nơi bạn sẽ tìm thấy hạnh phúc và sự thân mật thực thụ.
Kính thưa quý thính giả,
Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau theo dõi tiếp khía cạnh thứ hai trong năm khía cạnh của những mối quan hệ hạnh phúc, đó là:
CÁCH GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT ĐÚNG ĐẮN
Giao tiếp là để hiểu được quan điểm của người khác cũng như bày tỏ về chính bản thân bạn theo cách để người khác hiểu được bạn. Nếu mục đích là để có được mối quan hệ hạnh phúc, thì giải quyết xung đột là một phần thiết yếu của quá trình giao tiếp. Trong quyển sách The Peacemeaker: A Biblical Guide To Resolving Person Conflict (tạm dịch: Người Giảng Hòa: Hướng Dẫn Giải Quyết Xung Đột Cá Nhân Theo Kinh Thánh), luật sư Ken Sande đã đưa ra một quá trình giải quyết xung đột gồm bốn bước. Bốn bước này được trực tiếp trích dẫn từ Kinh Thánh gồm có:
- Làm Vinh Hiển Đức Chúa Trời
- Lấy Cái Đà Ra Khỏi Mắt Của Chính Mình
- Hãy Đi Và Chỉ Cho Người Bạn Hữu (Bạn Đời) Thấy Lỗi Lầm Của Họ
- Theo Đuổi Sự Hàn Gắn Và Hòa Bình
Vợ chồng tôi thường tổ chức những buổi nhóm chuyên đề hôn nhân và hướng dẫn các cặp vợ chồng trẻ cách giải quyết xung đột trong đời sống hôn nhân của họ. Bên cạnh những kinh nghiệm từ cuộc sống chung hơn hai mươi năm của chúng tôi và kiến thức từ Kinh thánh, chúng tôi cũng dạy dỗ bốn bước trên để giúp mọi người đạt đến sự hòa thuận cuối cùng.
1. Làm Vinh Hiển Đức Chúa Trời
Làm vinh hiển Đức Chúa Trời là một quan điểm quan trọng mà bất kỳ Cơ đốc nhân nào tin cậy nơi lời Kinh thánh đều vâng theo. Phaolô đã viết: “Vậy, anh em hoặc ăn hoặc uống hay làm sự chi khác, hãy vì sự vinh hiển Đức Chúa Trời mà làm” (I Côrinhtô 10:31). Cơ đốc nhân phải luôn vững vàng với mục đích sống để Đức Chúa Trời nhận được vinh hiển từ những điều chúng ta hành động và suy nghĩ. Cách tiếp cận này với cuộc sống giúp chúng ta nhìn những xung đột và khó khăn trong giao tiếp ở đúng vị trí của nó. Tâm điểm trở nên vĩnh hằng và điều này buộc chúng ta giữ mức suy nghĩ vượt quá những điều vụn vặt, đời thường dù có đau đớn đến đâu chăng nữa. Mong muốn làm vinh hiển Đức Chúa Trời là động cơ cho chúng ta làm chủ những cảm xúc, hành động và quyết định của chính mình.
Nếu bạn và người bạn hữu (hay bạn đời) của mình không thể giải quyết những thách thức trong giao tiếp, hãy hỏi chính mình câu hỏi sau: “Tôi có đang làm vinh hiển Đức Chúa Trời với cách tôi xử lý vấn đề này không?” Tôi cam đoan rằng câu hỏi này sẽ không chỉ buộc bạn phải suy nghĩ mà còn đẩy bạn hành động để cuối cùng đem lại sự vinh hiển cho Đức Chúa Trời. Ngay cả khi điều này khiến bạn tìm cách giảng hòa với người làm lỗi với bạn, hành động công bình của bạn cho thấy bạn cũng sẵn lòng đem sự vinh hiển cho Chúa qua thái độ khiêm nhường, hạ mình.
2. Lấy Cái Đà Ra Khỏi Mắt Của Chính Mình
Cụm từ “lấy cái đà ra khỏi mắt bạn” có nguồn gốc từ lời dạy của Chúa Giê-xu khi Ngài phán với các môn đồ: “Sao ngươi thấy cái rác trong mắt anh em mình, mà không thấy cái đà trong mắt ngươi? Sao ngươi nói được với anh em rằng: Anh ơi, để tôi lấy cái rác trong mắt anh ra, còn ngươi, thì không thấy cái đà trong mắt mình? Hỡi kẻ giả hình, hãy lấy cái đà ra khỏi mắt mình trước đã, rồi mới thấy rõ mà lấy cái rác ra khỏi mắt anh em” (Luca 6:41-42). Khi tìm kiếm cách giải quyết mâu thuẫn trong mối quan hệ, bước thứ hai là nhìn vào những lỗi lầm của chính mình, là những điều gây ra mâu thuẫn trước khi chỉ ra điều người kia đã làm sai.
Bước này buộc chúng ta phải nhìn khách quan, bình tĩnh về chính mình, hay về những lỗi lầm cũng như các thiếu sót của mình trước khi chất vấn người kia. Những vấn đề của chúng ta dường như nhỏ hơn rất nhiều với cái nhìn của chúng ta so với những vấn đề của người kia. Nhưng lời của Chúa Giê-xu đầy sự khôn ngoan: trước hết hãy lấy cái đà ra khỏi mắt chính mình rồi bạn sẽ nhìn thấy rõ ràng hơn để lấy cái rác ra khỏi mắt anh em mình. Cái đà trong mắt bạn cản trở cái nhìn của bản thân về mối quan hệ và những vấn đề xung quanh mâu thuẫn. Quá trình này giúp bạn nhận biết cũng như chấp nhận yếu đuối và lỗi lầm của mình. Khi thực hiện bước này, bạn hữu (hay bạn đời) của bạn sẽ không còn phòng thủ và mâu thuẫn sẽ được giải quyết.
3. Hãy Đi Và Chỉ Tỏ Cho Người Bạn Hữu (Bạn Đời) Thấy Lỗi Lầm Của Họ
Sau khi cái đà đã được lấy ra khỏi mắt bạn, đây là lúc đẩy quá trình giải quyết mâu thuẫn sang bước thứ ba: hãy đi và chỉ tỏ cho người bạn hữu (bạn đời) thấy lỗi lầm của họ. Bước này lần nữa có nguồn gốc từ lời dạy của Chúa Giê-xu: “Nếu anh em ngươi phạm tội cùng ngươi, thì hãy trách người khi chỉ có ngươi với một mình người” (Mathiơ 18:15). Điều mà Chúa Giê-xu muốn chúng ta làm trong thời gian có mâu thuẫn trong quan hệ là đối đầu bằng tình yêu thương với người đã gây tổn thương cho chúng ta. Nếu bạn đối đầu với người kia khi bị xúc phạm thì điều này làm buồn lòng Đức Chúa Trời, hủy hoại mối quan hệ, gây tổn thương người khác và kìm hãm sự phát triển thuộc linh của những người có liên quan.
Đa số mọi người đều không gặp khó khăn khi phải đối diện với người đã mắc lỗi với họ. Vấn đề thực thụ là cách đối đầu họ. Quá trình giải quyết mâu thuẫn sẽ có khả năng đạt kết quả tích cực hơn nếu bạn chọn đúng nơi, đúng lúc để giải quyết [mâu thuẫn]. Nếu chọn sai thời điểm sẽ là một điều bất lợi ngay cả nếu những lời được nói ra với thái độ tôn trọng và yêu thương.
Hãy chọn trước những lời cần nói, là những lời sẽ giúp người bạn của bạn mở lòng vì bạn đã dự đoán trước phản ứng của họ. Trong lúc trò chuyện, hãy dùng từ “tôi” nhiều hơn là “anh/chị”. Chẳng hạn như nếu vợ chồng tôi giải quyết mâu thuẫn và tôi muốn đạt được kết quả là giúp mối quan hệ trở nên tốt đẹp hơn, tôi sẽ nói những câu như: “Anh giận khi em không trả lời anh.” Câu nói này hoàn toàn khác với câu: “Em làm anh giận khi không trả lời anh.” Câu nói thứ nhì nghe như một lời buộc tội trong khi câu thứ nhất chỉ cho thấy phản ứng của tôi trước hành động của vợ tôi. Nếu tôi đã có phản ứng sai thì đó là lỗi của tôi, chứ không phải là lỗi của Marlinda, vợ tôi. Mặc dù câu nói này không bỏ qua hành động sai trật về phía vợ tôi, nhưng nó thật sự tạo ra một nền tảng cho một cuộc thảo luận tích cực dẫn đến việc giải quyết mâu thuẫn.
4. Theo Đuổi Sự Hàn Gắn Và Hòa Bình
Bước cuối cùng trong quá trình giải quyết mâu thuẫn là theo đuổi sự hàn gắn và sự bình an. Những lời của Phaolô viết cho các Cơ đốc nhân tại thành Côrinhtô đã dẫn đường cho phương cách tiếp cận này: “Vậy, nếu ai ở trong Đấng Christ, thì nấy là người dựng nên mới; những sự cũ đã qua đi, nầy mọi sự đều trở nên mới. Mọi điều đó đến bởi Đức Chúa Trời, Ngài đã làm cho chúng ta nhờ Đấng Christ mà được hòa thuận lại cùng Ngài, và đã giao chức vụ giảng hòa cho chúng ta” (2 Côrinhtô 5: 17-18). Hòa giải là chất keo kết dính mọi người trong vương quốc của Đức Chúa Trời. Theo đuổi hòa bình là phương cách đầu tiên và cuối cùng để giải quyết mọi xung đột mâu thuẫn.
Phương cách hòa giải trong mối quan hệ hạnh phúc không tìm cách sống trong quá khứ. Phương cách này không để cho những sự việc tạo sự chia rẽ trong mối quan hệ. Hẳn nhiên hòa giải cũng bỏ qua ý nghĩ trừng phạt hay hơn thua với người gây ra tổn thương. Trái lại, hòa giải sẽ luôn bám vào sự hòa thuận và tình yêu thương. Trên thực tế, bạn có thể theo đuổi việc hòa giải bằng cách mời người kia gặp gỡ trong một buổi họp mặt. Một buổi gặp gỡ tại bữa ăn tối của nhà người láng giềng cũng đủ để thể hiện thiện chí bạn muốn quên đi những tổn thương của quá khứ.
Thực hiện bốn bước này sẽ bảo đảm cho bạn có một cuộc sống thỏa lòng vì bạn có các mối quan hệ vui vẻ, hạnh phúc. Đây là tấm lòng và ý muốn của Đức Chúa Trời dành cho bạn. Hãy theo đuổi điều đó!
Quý thính giả thân mến,
Phát Thanh Hy Vọng xin tạm dừng phần đọc sách hôm nay tại đây, chúng tôi mong được quý thính giả đón nghe chương trình của chúng tôi vào tuần sau, để tiếp tục cùng chúng tôi đi trên con đường dẫn đến hạnh phúc và có sự thỏa lòng trong cuộc sống.
Phát Thanh Hy Vọng xin kính chúc quý thính giả thân yêu một cuối tuần nhiều vui tươi và bình an bên gia đình cùng bạn hữu. Xin thân chào và hẹn gặp lại quý thính giả vào tuần sau.
