Mục Sư Tiến Sĩ Ngô Minh Quang

Trí nhớ của con người là một điều phi thường, được Đấng Tạo Hóa cho mỗi chúng ta, nhưng thay vì trân trọng, gìn giữ, thì chúng ta đã vô tình hay bất cẩn mà làm hại, làm giảm trí nhớ qua những tai hại như nghiện ngập, rượu chè, hút sách hay làm việc quá độ, vui chơi quá đáng đến nỗi ngủ không đủ… Cũng có những người vì lâm vào hoàn cảnh đau thương hay thường xuyên phải đương đầu với những nan đề, hoặc luôn ưu sầu, chán nản, hoặc vì tuổi già, sức yếu, nên trí não mất dần sự nhạy bén.

Cổ Học Tinh Hoa kể lại câu chuyện của một người ở Tống Quốc, đến tuổi về hưu mắc phải bệnh quên. Buổi sáng lấy gì của ai, buổi chiều đã quên; hôm nay cho ai cái gì, ngày mai đã quên; ra đường quên cả đi, còn ở nhà quên cả ngồi; trước làm những gì, nay đã quên; bây giờ đang làm gì, sau này cũng quên hết. Cả nhà ông ta lo lắng, dùng hết đủ cách, đón thầy chữa thuốc cũng không khỏi. Một ngày kia có ông đồ bên nước Lỗ đến bảo người vợ rằng ông ta có thể chữa được bệnh ấy. Vợ của người bị bịnh quên vì thương chồng nên hứa với ông đồ hễ chữa khỏi, thì chia nửa cơ nghiệp cho ông đồ.

Ông đồ liền sai người lột áo ông chồng ra để cho ông ta lạnh và không cho ông ta ăn uống chi cả trong suốt một tuần lễ. Ông đồ cũng bắt ông ta sống trong bóng tối. Dù người bịnh van nài xin ăn, xin mặc, xin sống trong ánh sáng, ông đồ đều ngăn cấm hết. Sau đó, người chồng hoàn toàn hồi phục. Rồi ông ta đùng đùng nổi giận, chửi vợ, đánh con, cầm giáo đuổi cả ông đồ. Hàng xóm vây bắt ông và hỏi vì cớ gì khiến ông nổi giận lôi đình như thế! Ông nói: “Lúc trước ta mang bệnh quên, lòng ta thản nhiên khoan khoái, trời đất có hay không, ta cũng chẳng biết. Nay ta hết bệnh, ta nhớ lại cả những việc vài mươi năm về trước, việc còn, việc mất, việc được, việc hỏng, việc yêu, việc ghét, việc vui, việc buồn. Trong lòng lại muôn mối ngổn ngang bời bời nổi lên vậy. Ta e sau này, những việc còn, mất, được, hỏng, thương, vui, yêu, ghét ấy cứ vướng vít trong lòng ta mãi mãi, thì bấy giờ dù muốn quên cả đi một phút, một lát, liệu còn có được nữa chăng?”

Theo lời bàn: Lòng người đen trắng, việc đời đảo điên lắm nỗi ngang tai, trái mắt làm cho người ta không muốn thấy, không muốn nghe, thậm chí đến không muốn biết đến, chỉ muốn quên sạch. Bởi thế Liệt Tử thành ra chán đời, mới đặt ra câu chuyện trên để tỏ hết cái nỗi bực tức đau thương trong lòng. Nghĩ thân phù thế mà đau, Bọt trong bể khổ bèo đầu bến mê!

Đó là chuyện ngày xưa, còn chuyện mới đây vào trưa ngày 25/12/1985, sau khi dự lễ Giáng Sinh ở nhà thờ về, bà cụ Anne McDonnell ở tiểu bang New York, thấy một ông cụ già râu tóc bạc phơ như ông già Noel đang đứng trước cửa nhà. Thoạt nhìn, bà cụ tưởng một người nào đó giả dạng ông già Noel để đùa, nhưng sau khi nhìn kỹ, bà cụ nhận ra đó là chồng mình, đã biệt tích từ 15 năm qua...

Nguyên do vào ngày 24/12/1971, ông James McDonnell bị té xuống thang lầu, rồi qua hôm sau bị tai nạn xe hơi. Gần một tháng sau ông lại bị tai nạn xe hơi một lần nữa, bị chấn động não và bất tỉnh. Vài ngày sau đó, ông đi bách bộ ngoài trời cho thoáng khí, rồi từ đó đi biệt tích luôn.

Về sau, ông McDonnell kể lại rằng: "Tôi không còn nhớ gì cả. Tôi không biết tôi đã đến Philadelphia bằng phương tiện gì và bằng cách nào". Ông cũng không nhớ tên họ hay địa chỉ của mình, nên khi đi ngang qua một cửa hiệu có tên là Peter, ông tự đặt tên cho mình là Jim Peter, rồi kiếm việc làm ăn trên đó gần 15 năm.

Ngày Giáng Sinh năm 1985 vừa qua, tình cờ va đầu vào trần nhà ở sở làm, ông McDonnell bỗng phục hồi được trí nhớ. Ông nhớ lại tên tuổi, nơi sinh, chỗ ở cũng như quãng đời trước đó 15 năm. Ông liền tìm đến cuốn niên giám điện thoại để xem vợ còn ở chỗ cũ không. Khi biết chắc vợ mình chưa thay đổi địa chỉ, ông McDonnell đã đáp xe lửa về lại nhà cũ vào đúng ngày lễ Giáng Sinh!

Quên lãng có thể giúp con người tìm lại được đôi chút thanh thản trong tâm hồn, nhưng cũng có thể đưa con người đến chỗ vô ân. Thật đáng trách nếu một người không còn muốn nhớ đến nguồn gốc và công ơn sinh thành của cha mẹ mình, hoặc không còn muốn nhớ đến những liên hệ mình với người khác. Cũng đáng trách nếu một người khép mắt bịt tai trước những nỗi đau khổ của người khác.

Làm thế nào để giữ mãi trí nhớ, hay phục hồi tâm trí? Hầu như bác sĩ nào cũng khuyên bạn phải sống thư giãn. Thư giãn là cách lấy lại năng lượng, sự thông minh sáng suốt. Và mỗi người có cách thư giãn khác nhau. Các nhà khoa học đã thử nghiệm trên 124 người tình nguyện. Một nửa số người đạp xe ngoài trời 30 phút mỗi ngày, số người còn lại tập với những dụng cụ trong phòng tập thể thao. Điều thú vị là khả năng nhớ của những người đi xe đạp tăng 25%, trong khi đó khả năng nhớ của nhóm kia tăng không đáng kể. Đạp xe ngoài trời sẽ kích thích trí não sản xuất những hoóc-môn (hormones) tốt giúp tăng cường trí nhớ. Nếu bạn cảm thấy khó ngủ, hãy tập thể dục nhẹ trong ngày, có thể vào buổi sáng hoặc buổi chiều, và giữ phòng ngủ ấm áp, thoáng mát.

Các nhà nghiên cứu cũng cho rằng, ngủ ngày không tạo được giấc ngủ sâu nhưng chúng lại giúp cho não thư thái và trút hết được những phiền phức ra ngoài. Nếu có thể, bạn nên tự chơi một bản nhạc, bởi sự phục hồi của bộ nhớ sẽ tăng 17% so với những người nghe nhạc thông thường. Ngồi một chỗ chưa chắc đem lại hiệu quả bằng cách dành chút thời gian cho những mối quan hệ xã hội, cho người thân và bạn bè. Sau những lúc thư giãn đó, bạn sẽ tìm ra được nhiều cách giải quyết cho vấn đề của mình hơn... Qua kinh nghiệm của anh Andi Bell ghi lại trong Reader’s Digest, là người đạt giải quán quân về trí nhớ hay nhất thế giới năm 2003, cho biết bí quyết để giúp ta có trí nhớ tốt như sau:

  1. Hãy tập trung. Bất cứ điều gì bạn ghi nhớ, hãy tập trung hoàn toàn vào sự chú ý đó.
  2. Sử dụng không gian tự nhiên xung quanh bạn để hình dung các thông tin. Trước khi bạn đi đến cửa hàng, thử hình dung những món từ danh sách mua sắm của bạn được sắp xếp xung quanh nhà.
  3. Biến những thông tin khó thành cái gì đó liên quan đến thị giác. Nếu người ta nói đến Catherine, Mike và Tom, hãy nhanh chóng hình dung một con mèo cầm cái micro hướng về phía quả cà chua. (Trong tiếng Anh, tên Catherine gọi tắt là Kath (cat)- Tên Michael gọi tắt là Mike (phát âm giống như phần đầu của từ microphone)- Tên Thomas gọi tắt là Tom (phát âm giống như phần đầu của cà chua - tomato) )
  4. Chia sự vật thành những nhóm hợp lý. Ví dụ như, khi học từ vựng tiếng Pháp, bạn hãy lập danh sách những danh từ giống đực ở bên trái tờ giấy và những danh từ giống cái ở bên phải. Việc nhớ một từ xuất hiện của bên nào tờ giấy sẽ cho bạn biết về giống của từ.
  5. Sự lặp đi lặp lại làm cho sự vật dễ nhớ hơn. Vì thế, hãy đọc đi đọc lại những bí quyết này!

Thưa quý vị và các bạn,

Như đã nói ở trên, trí nhớ là tặng phẩm quý giá của Đấng Tạo Hóa ban cho chúng ta. Chúng ta phải biết dùng trí nhớ mình cho đúng cách vì có những điều cần phải nhớ và cũng có những điều cần phải quên.

Trước hết là phải nhớ những gì đáng nhớ: Chúng ta cần tưởng nhớ đến Đấng Tạo Hóa mình khi còn cơ hội, trước khi thời gian và bệnh tật sẽ cướp đi trí nhớ của chúng ta. Lúc nào cũng cảm ơn Đức Chúa Trời về những ân lành Ngài ban cho mình. Nếu chúng ta nghĩ đến những điều tốt lành của Đức Chúa Trời thì chúng ta sẽ sống một đời sống phước hạnh và ý nghĩa, vì nếu chúng ta quên ơn Ngài thì đó là một tội trọng. Một trong những cách để chúng ta luôn nhớ đến Đấng Tạo Hóa là luôn đọc lá thư của Ngài, tức là quyển Thánh Kinh, đồng thời nhớ đến những tặng phẩm Ngài đã ban cho chúng ta. Vì Ngài là chủ tể hoàn vũ, sáng tạo muôn loài. Lòng vô ơn là chính thái độ thờ ơ không màng đến những món quà và ân sủng của Đấng Tạo Hóa mình. Chúa Cứu Thế Jesus khi bước vào trần gian nầy để chết thế tội cho nhân loại cũng đã nhắc chúng ta luôn nhớ đến sự hy sinh của Ngài và nhớ đến trách nhiệm rao báo tin mừng cứu rỗi cho mọi người. Chúng ta cũng đừng bao giờ quên ơn cha mẹ, nhất là hết lòng phụng dưỡng cho mẹ đang khi cha mẹ còn sống như lời dạy của Chúa, cũng là một trong 10 điều răn rằng: Hãy hiếu kinh cha mẹ ngươi như Chúa Hằng Hữu là Đức Chúa Trời ngươi có phán dặn, hầu cho ngươi được sống lâu và có phước trên đất mà Chúa Hằng Hữu, Đức Chúa Trời ngươi ban cho. (Phục Truyền 5:16).

Trí óc chúng ta cũng giống như máy điện toán, nếu để nhiều dữ kiện xấu hay không cần thiết thì máy sẽ chạy chậm. Tâm trí ta cũng thế, nếu ta giữ những điều không đáng nhớ, thì sẽ gây hại cho khối óc ta. Chúng ta cũng nên quên những gì mình đã làm cho đời, những điều đã qua, dầu là những thành công sáng chói, hay những hận thù, cay đắng. Lời Thánh Kinh dạy ta rằng: Chúng ta hãy quên lửng sự ở đằng sau, mà bươn theo sự ở đằng trước, tôi nhắm mục đích mà chạy, để giựt giải tức là sự sống thiên thượng trên trời của Đức Chúa Trời trong Đức Chúa Cứ Thế Jesus. (Philíp 3:14).

Hãy tập thói quen tốt là luôn nhớ đến ơn Đấng Tạo Hóa bằng cách đọc bức thư của Ngài gởi cho nhân loại là quyển Thánh Kinh hằng ngày, đến nhà thờ để thờ phượng Chúa hằng tuần… Nhờ những thói quen hữu ích nầy, không những quý vị không bị giảm sút trí nhớ mà còn giữ được linh hồn mình. Chúa yêu quý vị nên Chúa đã giáng trần vì quý vị. Rất mong quý vị đến với Chúa ngay giờ nầy.

Kính chào quý vị và các bạn.