Tùng Tri

Kính thưa quý thính giả,

Chắc quý vị đã có lần nghe về tình bạn tâm giao của Bá Nha và Tử Kỳ. Sách Trung Hoa Kim Cổ Kỳ Nhân có ghi lại thời Xuân Thu Chiến Quốc, có một danh sĩ, tên hiệu là Bá Nha, vốn người nước Sở, nhưng lại làm quan tại nước Tấn đến bực Thượng đại phu. Thuở đó, hai nước Sở và Tấn giao hảo với nhau.

Một hôm, Bá Nha phụng mệnh vua nước Tấn, đi sang nước Sở để nối chặt thêm nữa giây thân hữu giữa hai nước. Vua nước Sở tiếp đón Bá Nha thật long trọng, truyền bày yến tiệc đãi đằng rất hậu. Ngày Bá Nha phải quay về nước Tấn, vua nước Sở ban tặng cho thật nhiều vàng bạc, lụa là, gấm vóc, cũng như truyền đem một chiếc thuyền thật lớn để đưa Bá Nha về nước.

Khi chiếc thuyền vừa đến cửa sông Hán Dương, gặp lúc trăng thu vằng vặc, trời rộng sao thưa, mặt sông trong vắt như thủy tinh, cảnh trí muôn phần xinh đẹp, thì Bá Nha vốn là một người phong lưu, lỗi lạc, bèn đem đờn ra so giây, rồi đánh lên những thanh âm khi trầm, lúc bổng, thật réo rắt để trút cả tấm lòng vào tiếng tơ đồng.

Trong lúc đang hứng thú, bỗng đàn bị đứt một giây, khiến Bá Nha chợt nghi rằng có người đang nghe lén mình đánh đờn, nên vội truyền quân lính xem hai bên bờ xem có ai đang nghe tiếng đàn mà không ra mặt. Khi lệnh vừa truyền ra, thì có tiếng một người bên bờ tự nhận mình đang nghe đàn. Khi quân lính giải người đó đến trước mặt Bá Nha, thì ra đó là một người tiều phu nghèo hèn. Tuy vậy, khi Bá Nha hỏi mình vừa đàn bài gì, thì người tiều phu trả lời đúng theo như tâm trạng mà Bá Nha đã trút vào tiếng đàn.

Từ ngạc nhiên cho đến khâm phục, Bá Nha bắt đầu làm quen, rồi đến hàn huyên tâm sự. Điều đặc biệt là bất cứ bài đàn nào Bá Nha đánh lên, thì người tiều phu đều nói rõ được tâm tư, những suy nghĩ cùng nỗi lòng sâu kín mà Bá Nha trút vào tiếng đàn. Bá Nha quá xúc động vì có người hiểu thấu được nỗi lòng mình qua âm thanh của tiếng đàn, sau khi đã hỏi quý danh người tiều phu là Tử Kỳ, cả hai đã kết nghĩa làm anh em, bất chấp sự cách biệt sang hèn. Bởi từ câu chuyện này mà mới nảy sinh ra từ “bạn tri âm” để diễn tả những người bạn thật thân, thật gần gũi, có thể hiểu thấu nhau trong tận suy nghĩ và nỗi lòng, giống như Tử Kỳ thấu hiểu tấm lòng của Bá Nha vậy.

Quý thính giả thân mến,

Trong tuần trước, chúng ta có đề cập đến những mức độ thân thiết khác nhau trong tình bạn, bắt đầu với vòng sơ giao, tức là những người chúng ta chỉ biết nhưng không thân và chỉ giao thiệp với mức độ sơ sài bên ngoài mà thôi. Đó có thể là người hàng xóm chung trên một con đường, người bán hàng siêu thị nơi chúng ta thường lui tới, người cùng đón một chuyến xe đi làm mỗi sáng vv.

Bên cạnh những người sơ giao, chúng ta có những người bạn thân, là những người mà chúng ta lựa chọn để có mối quan hệ gần gũi và thân mật. Những người bạn thân, thường là những người có chung một quan niệm sống, có cùng một sở thích hay cùng một chí hướng cho cuộc đời. Những người bạn thân có ảnh hưởng thật lớn trong những suy nghĩ và quyết định quan trọng trong cuộc đời của quý vị và tôi, cho nên chúng ta phải khôn ngoan để chọn bạn, vì gần ai thì sẽ chúng ta sẽ giống người đó, như Kinh Thánh cũng nhắc nhở: “Người nào đi với người khôn ngoan sẽ khôn ngoan, Nhưng làm bạn với kẻ ngu dại sẽ bị thiệt hại” (Châm Ngôn 13:20)

Một mức độ cao hơn bạn thân là người bạn tâm giao, hay người bạn tri âm tri kỷ. Có điểm gì khác biệt giữa một người bạn thân và một người bạn tâm giao tri âm tri kỷ?

Thứ nhất, trong khi chúng ta chia sẻ quan niệm sống của mình với những người bạn thân, nhưng chúng ta phơi bày cả tất cả nỗi lòng của mình với người bạn tâm giao gần gũi nhất. Phơi bày trọn cả tấm lòng cho người bạn tri âm tri kỷ, những trăn trở sâu kín, những ước mơ, những điểm mạnh cùng những điểm yếu, những thành công cũng như những thất bại đã qua, những lý do dẫn đến những quyết định trong cuộc đời. Khi quý vị và tôi làm như vậy, chúng ta đang hạ thấp hàng rào phòng thủ cá nhân, tự đặt mình ở trong một tình trạng rất dễ bị tấn công, dễ bị lợi dụng và dễ bị tổn thương. Khi phơi bày con người thật của mình với người bạn tâm giao, quý vị và tôi chấp nhận một điều rủi ro rất lớn, hoặc là hoàn toàn được chấp nhận và cảm thông, hoặc là hoàn toàn bị chối bỏ và bị lợi dụng. Nhưng nếu chúng ta không hạ xuống hàng rào phòng thủ, không bỏ đi những cung cách khách sáo để phơi bày con người thật bên trong, không chấp nhận điều rủi ro có thể bị tấn công hay từ chối, thì chúng ta không có thể đạt đến tình bạn tâm giao được, vì tình tri âm tri kỷ đòi hỏi sự tin cậy trọn vẹn.

Thứ nhì, tình bạn tri âm tri kỷ thể hiện qua sự hy sinh, chịu đặt mình vào tình huống tổn thương đến quyền lợi và danh dự của chính mình để mưu cầu lợi ích cho bạn. Chắc quý vị có nhớ câu chuyện của Lưu Bình và Dương Lễ, vốn là hai người bạn tâm giao từ thuở thiếu thời. Nhà Lưu Bình giàu có, nhưng Lưu Bình chỉ ham chơi, trong khi Dương Lễ nhà nghèo, được cha mẹ Lưu Bình nuôi cho ăn học. Dương Lễ siêng năng học hành nên sớm đỗ đạt thành tài, còn Lưu Bình thì thi hỏng, của cải cha mẹ để lại tiêu xài hết. Do vậy, một ngày kia Lưu Bình bèn tới nhờ Dương Lễ cứu giúp. Dương Lễ không ra tiếp, chỉ bố thí cho một bữa cơm thừa với cà thiu, rồi sai lính đuổi đi. Lưu Bình ôm hận ra đi, may gặp Châu Long, là một cô gái bán quán nước bên đường, tỏ lòng thương mến và giúp Lưu Bình trở lại việc đèn sách. Lưu Bình phần vì nhục, phần hận bạn là Dương Lễ sao quá bội bạc, nên quyết tâm chừa thói ham chơi, bỏ rượu chè be bét để quyết tâm ra sức mài kinh nấu sử.

Cuối cùng Lưu Bình thi đậu làm quan, nhưng khi trở về quê định đón nàng Châu Long thì không thấy nàng đâu cả. Tưởng nàng bị hãm hại nên Lưu Bình tính việc từ quan đi tìm người mình chịu ơn. Nhưng trước khi thi hành ý định đó, Lưu Bình tìm đến Dương Lễ, định kể tội vô ơn bạc nghĩa của bạn cho hả giận. Chẳng ngờ khi gặp Dương Lễ, thì Lưu Bình mới nhận ra Châu Long là nàng hầu của Dương Lễ. Đến đây, Lưu Bình mới biết bạn mình đã âm thầm hy sinh nàng hầu cùng bao tiền bạc của cải, cũng như bạn phải gánh chịu tiếng “vong ơn bội nghĩa” bấy lâu nay, để giúp Lưu Bình dứt khoát với đời sống cũ mà chăm lo học hành cho đến đỗ đạc thành tài.

Tình bạn tâm giao là mối liên hệ sâu đậm nhất của con người, do vậy rất hiếm và rất quý. Cái giá phải trả cho tình bạn tâm giao là quý vị và tôi phải chịu đặt mình vào tình trạng có thể bị tổn thương trầm trọng cho chính bản thân mình.

Quý thính giả thân mến,

Thiên Chúa có rất nhiều danh hiệu khác nhau. Ngài còn được gọi là Thượng Đế, là Đấng Tạo Hóa, Đấng Tối Cao, Đức Chúa Trời Toàn Năng, Đấng Chủ Tể Vũ Trụ vv. thế nhưng Ngài lại khao khát làm bạn với mỗi chúng ta. Ngài không chỉ muốn làm người bạn sơ giao, cũng không chỉ dừng ở mức độ bạn thân, nhưng Ngài muốn nối tình bạn tâm giao, trở nên người bạn tri âm tri kỷ với quý vị và tôi. Đây quả là một điều đáng kinh ngạc, thế nhưng Kinh Thánh và lịch sử đã chứng minh đúng như vậy.

Khi Thiên Chúa dựng nên hai con người đầu tiên là Ađam và Êva, Ngài không chỉ dựng nên hai tạo vật hoàn hảo, mang ảnh tượng của chính Ngài, nhưng Ngài cũng muốn xây dựng mối liên hệ trọn vẹn và khắng khít với con người. Ađam và Êva vui hưởng tình bạn tâm giao thân mật với Đấng tạo dựng ra mình, gần gũi với Ngài mỗi ngày trong vườn địa đàng, cho đến khi hai con người đầu tiên này bị quỷ vương Satan, đội lốt trong con rắn, đến dụ dỗ để phản bội lại với tình bạn cao quý mà Ngài đã dành cho họ. Kể từ khi phạm tội và sa ngã, mối tương giao lý tưởng đó đã không còn nữa. Kinh Thánh ký thuật lại, chỉ có một vài người có được đặc ân làm bạn với Thiên Chúa, những người còn lại thì một số ít kính sợ Ngài, nhưng đó không phải là tình bạn tâm giao. Còn đại đa số chúng ta khiếp sợ Ngài hoặc hoàn toàn không biết gì về Ngài.

Để xoay chuyển tình huống tuyệt vọng này, để đem loài người trở lại trong mối tương giao thuận hòa khắng khít với Đấng Tạo Hóa, để đem chúng ta trở lại nguồn phước hạnh muôn đời, mà cách đây hơn 2000 năm, Thiên Chúa đã đặt Con Ngài vào tình trạng tổn thương nhất và sĩ nhục nhất.

Chính Thiên Chúa Ngôi Hai đã giáng trần, được sanh ra trong một hài nhi mang tên Giê-xu. Bạn hãy suy nghĩ, Thiên Chúa Ngôi Hai, Đấng đã cùng Cha Ngài sáng tạo nên cả vũ trụ, cả muôn loài, đã tự nguyện làm người, trở nên một hài nhi yếu ớt như bao hài nhi khác. Đấng Tạo Hóa đã trở nên loài thọ tạo, sinh ra trong chuồng chiên dơ bẩn, và mạng sống của hài nhi Giê-xu hoàn toàn phụ thuộc vào người mẹ là Ma-ri và dưỡng phụ Giô-sép. Thiên Chúa Ngôi Hai đã tự bỏ đi những vinh quang thiên thượng, hạ thấp hàng rào uy quyền, trở nên một hài nhi yếu ớt, đặt mình trong một hoàn cảnh bị tổn thương, để mỗi chúng ta có thể đến thật gần mà không khiếp sợ, có thể tiếp cận với Ngài mà không hề rụt rè. Do vậy, danh hiệu của Chúa Cứu Thế Giê-xu còn được gọi là “Emanuên”, có nghĩa là “Đức Chúa Trời Ở Cùng Chúng Ta”.

Khi lớn lên, đời sống của Chúa Giê-xu là những chuỗi ngày bị thương tổn triền miên. Ngài đã không ngừng rao giảng về món quà cứu rỗi, về tình yêu đời đời của Thiên Chúa dành cho mỗi người, nhưng những lời chân thật của Ngài đã khiến những thế lực tôn giáo ghét bỏ và cuối cùng họ đã thành công khi treo đem Ngài lên cây thập tự, xử chết Ngài trong cái chết đau thương và nhục nhã của một tội nhân gớm ghê. Nhưng kỳ thực, đây cũng chính là chương trình cứu rỗi loài người của Thiên Chúa, vì khi bị treo lên cây thập tự và bị chết, Chúa Cứu Thế Giê-xu đã đứng vào vị trí của quý vị và tôi, để lãnh thế bản án tội của mỗi chúng ta. Những ai công nhận mình có tội với Đấng tạo dựng ra mình và tin vào sự chết thế của Con Trời trên cây thập tự, thì được Thiên Chúa tha bỗng, không còn bị đoán xét, nhưng được trở lại làm con của Thượng Đế, làm bạn tâm giao với Ngài, như Kinh Thánh khẳng định: “Tất cả những người tin Chúa Cứu Thế Giê-xu đều được Thượng Đế tha tội và coi là công chính, không phân biệt một ai” (Rôma 3:22)

Để quý vị và tôi có thể được Thượng Đế tha tội và đón nhận món quà thiên đàng, Chúa Cứu Thế Giê-xu đã tự đặt mình vào sự thương tổn lớn lao, như tiên tri Êsai đã mô tả thật chi tiết khoảng 700 năm trước khi Con Trời hạ sinh như sau:

“Ngài bị loài người khinh dể, khước từ; Ngài là Con Người đau thương, quen chịu sầu khổ. Chúng ta thấy Ngài liền ngoảnh mặt, bĩu môi, khinh miệt, không thèm đếm xỉa. Tuy nhiên, Ngài đã gánh nỗi buồn bực và chịu cảnh đau thương thay chúng ta. Thế mà chúng ta tưởng lầm Ngài bị Thượng Đế đánh đập và trừng phạt. Thật ra, vì chúng ta phạm tội, Ngài chịu thương tích đầy mình; vì chúng ta gian ác, Ngài chịu vết đâm chí mạng. Nhưng nhờ Ngài chịu hình phạt, chúng ta được bình an; nhờ Ngài chịu đòn vọt, chúng ta được chữa lành. Tất cả nhân loại chúng ta giống như đàn chiên lạc lối; mỗi người tẻ tách đường ngay, chọn riêng một nẻo đường cong quẹo. Thế mà Thượng Đế lại để cho Ngài gánh tất cả tội ác của loài người”. (Êsai 53:3-6)

Kính thưa quý thính giả,

Cách đây vài năm, một nhà xuất bản tại Anh quốc đặt ra một cuộc thi có giải thưởng cho ai đưa ra định nghĩa hay nhất thế nào là tình bạn. Một số định nghĩa sau đây đã lọt vào vòng chung kết:

- Bạn là người nhân thêm lên niềm vui và chia bớt lại những nỗi buồn.
- Bạn là người hiểu được sự yên lặng của chúng ta.
- Bạn là chiếc đồng hồ luôn luôn chạy đúng giờ và chẳng bao giờ chạy chậm lại.

Và định nghĩa hay nhất đã thắng giải cuộc thi, đó là:

- Bạn là người đến với ta khi cả thế giới đã xoay lưng lại với ta.

Nhưng cách đây khoảng 2000 năm, chính Chúa Cứu Thế Giê-xu đã định nghĩa một cách thật cụ thể và trọn vẹn như sau: “Chẳng có tình yêu nào vĩ đại hơn là tình yêu của người chịu hy sinh tính mạng cho bạn hữu mình” (Giăng 15:13).

Thật vậy, Con Trời đã bị tổn thương, đã đến thế gian này, đã đến thật thấp và thật gần để cảm thông với mỗi một chúng ta, để chết thế và cứu quý vị và tôi ra khỏi trói buộc của tội lỗi cùng hình phạt đời đời, vì Ngài muốn trở nên người bạn tâm giao, sẵn sàng sẻ chia những ý định, thổ lộ những chương trình tốt lành đời đời cho mỗi chúng ta, như Ngài có từng kêu gọi: “Ta không còn gọi các con là đầy tớ nữa, vì đầy tớ không biết điều chủ mình làm; nhưng Ta đã gọi các con là bạn hữu, vì mọi điều nghe được nơi Cha, Ta đã cho các con biết” (Giăng 15:15)

Ước mong kể từ ngày hôm nay, quý vị đón nhận Chúa Cứu Thế Giê-xu làm người bạn tâm giao, người bạn tri âm tri kỷ, cùng song hành với quý vị từ nay cho đến vĩnh cữu.

Thân chào quý vị và các bạn.