Kính thưa quý thính giả,
Chúng ta đang ở chương thứ 8 "Cơ Bắp Săn Chắc Và Tâm Trí Nhạy Bén" của sách "Bí Quyết Để Có Một Đời Sống Hạnh Phúc". Trong tuần trước chúng ta đã theo dõi phần nói về ‘Các Định Kỳ’ qua đó tác giả đã cho biết là:
Vua Sa-lô-môn, người nổi tiếng là khôn ngoan nhất trong thời của ông, cũng là tác giả của sách Truyền đạo. Có thể ông đã viết sách này trong thời kỳ “mùa đông” của cuộc đời mình khi đã có được cái nhìn quý báu về những giai đoạn trong cuộc đời nói chung. Sa-lô-môn dường như đã nhận ra rằng phần lớn thời gian trong đời là tìm kiếm sự cân bằng giữa những điều mà chúng ta thường xem là trái ngược:
Phàm sự gì có thì tiết; mọi việc dưới trời có kỳ định.
Có kỳ sanh ra, và có kỳ chết; có kỳ trồng, và có kỳ nhổ vật đã trồng;
Có kỳ phá dỡ, và có kỳ xây cất;
Có kỳ khóc và có kỳ cười; có kỳ than vãn, và có kỳ nhảy múa;
Có kỳ ném đá, và có kỳ nhóm đá lại; có kỳ ôm ấp, có kỳ chẳng ôm ấp;
Có kỳ tìm, và có kỳ mất; có kỳ giữ lấy, và có kỳ ném bỏ;
Có kỳ xé rách, và có kỳ may; có kỳ nín lặng, có kỳ nói ra;
Có kỳ yêu, có kỳ ghét; có kỳ đánh giặc, và có kỳ hòa bình.
Kẻ làm việc có được ích gì về lao khổ mình chăng? Ta đã thấy công việc mà Đức Chúa Trời ban cho loài người là loài người dùng rèn tập lấy mình. Phàm vật Đức Chúa Trời đã làm nên đều là tốt lành trong thì nó. Lại, Ngài khiến cho sự đời đời ở nơi lòng loài người; dầu vậy, công việc Đức Chúa Trời làm từ ban đầu đến cuối cùng, người không thể hiểu được. Vậy, ta nhìn biết chẳng có điều tốt cho loài người hơn là vui vẻ, và làm lành trọn đời mình. Lại, ai nấy phải ăn, uống, và hưởng lấy phước của công lao mình, ấy cũng là sự ban cho của Đức Chúa Trời.
Những cặp câu trên có ý trái nghịch, việc cân bằng những điều này cho thấy sự hòa hợp và khó hiểu của cuộc sống. Sa-lô-môn không né tránh việc trình bày sự căng thẳng trong những điều trái nghịch của cuộc sống.
Căng thẳng không nhất thiết mang tính tiêu cực mà điều này có thể đem lại lợi ích cho chúng ta.
Ông muốn chúng ta cũng có được kinh nghiệm và sự khôn ngoan như ông khi sống với sự căng thẳng, khi sống giữa những điều có thể phân rẽ và những điều kéo chúng ta lại gần nhau hơn. Sứ đồ Phao-lô đã mô tả vai trò của Đấng Christ như một “chất keo” kết dính những điều trái nghịch nhưng cần thiết lại với nhau theo cách này. Đây là vai trò của Ngài ngay cả trước khi Chúa đến thế gian với tư cách là Giê-xu, người Na-xa-rét. Phao-lô nói rằng Đấng Christ “có trước muôn vật và muôn vật đứng vững trong Ngài” (Cô-lô-se 1:17).
Chúng ta vẫn có thể vui hưởng cuộc sống khi chấp nhận những giai đoạn trong cuộc đời như một phần trong thế giới mà Đức Chúa Trời đã tạo dựng nên và đây là điều “tốt lành” (như Chúa đã phán trong Sáng thế ký đoạn 1).
Điều quan trọng cần nhớ là khi Đức Chúa Trời phán tạo vật của Ngài là “rất tốt lành”, Ngài cũng muốn nói đến cả tính cách lẫn “những giai đoạn hay kỳ trong cuộc đời”. Hẳn nhiên, chúng ta vẫn có thể thay đổi đôi chút trong tính cách của mình để trở nên người hạnh phúc hơn và dễ hòa đồng hơn khi sống chung với người khác. Nhưng nếu chúng ta bắt đầu muốn thay đổi hoàn toàn chính mình khác với tính cách mà Chúa đã tạo dựng nên, chúng ta sẽ gặp rắc rối.
Vậy nên, hãy vui thỏa với tính cách của chính con người chúng ta cũng như vui hưởng các giai đoạn trong cuộc sống thay vì ước ao chúng ta là người này hay người kia.
Thưa quý thính giả,
Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau theo dõi tiếp:
Cõi Thiên Nhiên Và Tâm Linh
Từ câu 9-11 trong Truyền đạo đoạn 3, Sa-lô-môn đưa ra ngụ ý về sự căng thẳng giữa cõi thiên nhiên và tâm linh. Mặc dù giải quyết vấn đề về công việc thay vì là về bản chất tình cảm trong cuộc sống, tác giả vẫn đưa ra cùng một vấn đề, cùng một nhu cầu về việc cân bằng khi hỏi rằng: “Kẻ làm việc có được ích gì về lao khổ mình chăng? Ta đã thấy công việc mà Đức Chúa Trời ban cho loài người là loài người dùng rèn tập lấy mình” (c.9-10).
Nói một cách khác, nhà hiền triết thừa nhận rằng nhìn theo quan điểm của thiên nhiên, công việc có thể là gánh nặng. Đây không phải là điều gây ngạc nhiên với những ai phải làm việc khó nhọc với công việc mà họ không thích. Lao động có thể là một gánh nặng. Thế nhưng, khả năng để cân bằng sự thật khó khăn này của cuộc sống nằm ngay ở dòng kế tiếp khi tác giả trình bày khả năng khía cạnh “tâm linh” của công việc và nói rằng “Mọi sự Ngài [Đức Chúa Trời] làm đều đúng thời đúng lúc” (c.11).
Thông thường, công việc của một người có thể gây nhiều căng thẳng ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh trong cuộc sống của một người. Một nhân viên kinh doanh khó nhọc đạt đến chỉ tiêu được giao để rồi thấy rằng chỉ tiêu đó được nâng lên cao hơn vào năm tiếp theo. Trái lại, một số người đang làm những công việc dường như nhàm chán, lặp đi lặp lại và ít có cơ hội để sáng tạo đến nỗi họ cảm thấy khó hiểu làm thế nào Đức Chúa Trời có thể tạo ra bất kỳ điều gì “tốt lành” từ công việc của họ. Chẳng trách chúng ta lại hòa cùng với câu hỏi của nhà hiền triết: “Kẻ làm việc có được ích gì về lao khổ mình chăng?” (c.9).
Tôi muốn đưa ra ví dụ về một người đã học cách trả lời tích cực cho câu hỏi này. Con trai của một người bạn tôi làm việc tại một nhà máy để kiếm tiền vào đại học. Cậu bé rõ ràng có khuynh hướng “thuộc linh” và ban đầu nhận thấy công việc phân loại và cho vào kho các công cụ là việc “không thuộc linh”. Không lâu sau đó, cậu bé này cảm thấy công việc quá nhàm chán đến mức cậu có thể phát điên lên được vì chán.
Sau đó, một công nhân lớn tuổi tại chỗ làm đã chỉ cho cậu một bí quyết, đó là: “hãy nghĩ rằng làm một công việc tay chân lặp đi lặp lại sẽ giúp cho tâm trí được tự do”. Sau đó, cậu bé quả đã nghe theo lời khuyên này. Cậu bắt đầu học thuộc lòng những phân đoạn Kinh thánh mà cậu đã ghi ra trên những mảnh giấy nhỏ và bỏ trong túi áo khi đi làm. Cậu vẫn để tâm trí suy nghĩ về những câu hỏi đạo đức và tâm linh trong khi phân phát dụng cụ cho công nhân. Nhưng bạn hãy đừng vội hiểu lầm, cậu bé không mơ mộng hay cậu thuộc mẫu “có thuộc linh đến mức không làm tốt công việc thế gian”. Cậu có thể suy nghĩ tất cả những điều này trong khi vẫn không xao lãng công việc máy móc và nhàm chán. Và rồi, cậu cũng đã kiếm đủ tiền để vào đại học. Cậu đã học được cách biến công việc trở nên “đúng thời đúng lúc”.
Để minh họa nguyên tắc này theo một cách khác, tôi thường thấy mọi người, đặc biệt là những người trẻ, là những người đến với Đấng Christ với lòng nhiệt tình cam kết thuộc linh nóng cháy đến nỗi mù quáng với thực tại “tự nhiên” và đáng buồn thay với cả thiệt hại của bản thân. Kinh Thánh đề cập đến giai đoạn này là giai đoạn “con trẻ” trong Đấng Christ (I Cô-rinh-tô 3:1). Đặc điểm của giai đoạn này là sự hăng hái và mơ mộng bộc phát về những điều thuộc về Đức Chúa Trời. Nhưng tôi đã thấy sự nhấn mạnh thuộc linh đáng ca ngợi này làm lu mờ những vấn đề tự nhiên khác như hoàn tất việc học. Tôi cũng đã thấy những con trẻ trong Đấng Christ đột nhiên từ bỏ nền học vấn “thế gian” và dốc hết tâm sức vào việc học Kinh Thánh. Mặc dù đây là những sinh viên luôn đạt điểm “A” trong trường nhưng họ chỉ còn là sinh viên đạt điểm “C” sau khi dâng cuộc đời mình cho Đấng Christ. Lời bào chữa của họ là vì họ dành nhiều thời gian để đeo đuổi những điều thuộc linh như cầu nguyện, kiêng ăn, học Kinh thánh và truyền giáo.
Tương tự, tôi cũng đã nhìn thấy những doanh nhân tiếp nhận niềm tin trong Đấng Christ và đột ngột từ bỏ những nỗ lực, sự hăng hái và lòng kiên trì vốn đã giúp họ thành công trong kinh doanh. Họ mất đi lòng hăng hái tìm kiếm những khách hàng mới và để những đối thủ của mình qua mặt họ. Thế thì việc trở thành con trẻ trong Đấng Christ có đòi hỏi người đó trở nên ít chuyên nghiệp hơn trong công việc của mình không? Không hề! Trở thành một Cơ đốc nhân, tiếp nhận một quan điểm thuộc linh nên đem đến sự cân bằng cho khả năng tự nhiên của người đó trong kinh doanh.
Ở đây, tôi không có ý xem nhẹ niềm vui được trở thành con trẻ trong Đấng Christ. Tuy nhiên, điều mà tôi muốn chỉ ra là bằng cách vận dụng sự khôn ngoan của Sa-lô-môn, chúng ta có thể cân bằng giữa những vấn đề “thế gian” và “thuộc linh”. Việc trở thành Cơ đốc nhân nên làm tăng thêm và hoàn thiện hơn những kỹ năng sống của chúng ta thay vì xem đó là những điều nông cạn hay “dưới tầm” của chúng ta. Những điều thuộc linh và tự nhiên có thể cùng tồn tại với nhau trong chúng ta vì Đức Chúa Trời là nguồn cội của cả hai điều này. Việc giữ cân bằng cả hai có thể giúp đẩy mạnh cả hai mặt hơn là khiến chúng ta chú ý vào một điều và bỏ qua điều còn lại.
Thể Xác Và Tâm Linh
Nguyên tắc thứ hai nằm trong mười bốn cặp trái ngược mà Sa-lô-môn đưa ra là những người thật sự hạnh phúc sống trong hai lĩnh vực cùng lúc. Họ vẫn có một tâm linh trú ngụ trong thân xác. Một người thật sự hạnh phúc sẽ sáng tác thơ, đạp xe đạp, tham gia vào việc thờ phượng và đọc Kinh Thánh, xua côn trùng ra khỏi vườn tược, đi câu cá bên hồ trong khu vực lân cận, chơi đấu vật với con trẻ, hát trong ban ca đoàn hay dẫn con cái đi ăn trưa. Nói một cách khác, người hạnh phúc đã hình thành thói quen tham dự vào các hoạt động vận dụng cả tâm trí và thể lực. Chúng ta là những hữu thể vật chất có tâm trí sáng tạo. Cả hai điều này đều cần đến việc tập luyện để luôn nhạy bén và khỏe mạnh. Khi tập thể dục đều đặn, chúng ta sẽ thấy hài lòng với vóc dáng và vẻ bên ngoài của mình. Tương tự, khi trí não và tâm hồn nhận được kích thích đều đặn, chúng ta vui hưởng cuộc sống nội tâm và những người xung quanh cũng đánh giá cao sự có mặt của chúng ta. Ở đây, tôi muốn nói rằng Đức Chúa Trời đã tạo dựng nên chúng ta phù hợp với hai thế giới cùng lúc, thế giới tự nhiên và thế giới tâm linh. Chúng ta phải dành thời gian cho những hoạt động thuộc cả hai thế giới nếu muốn có một cuộc sống hạnh phúc.
Là một Cơ đốc nhân, tôi nhận thấy đức tin của bản thân đem lại cho tôi những câu trả lời khi đề cập đến vô số cặp đối nghịch trên thế giới này. Tôi tìm thấy được sự bình an khi đọc Kinh Thánh và đến với Chúa trong lời cầu nguyện khi suy gẫm về những bi kịch đau lòng, những hành động dã man của những người gian ác hay về cả những thiếu sót của tôi. Trong một cuộc nghiên cứu vào năm 1998, các nhà tâm lý học J. Gerwood, M. LeBlanc và N. Piazza cũng đã quan sát rằng những người có khuynh hướng tôn giáo dù là tôn giáo nào, đều sống một cuộc sống thỏa lòng hơn. Điều này cũng đúng với những dữ liệu về mặt xã hội cho thấy cuộc sống hạnh phúc phần nào nhờ vào việc tập thể dục. Trong quyển sách Fit to Lead (tạm dịch Mạnh Khỏe Để Lãnh Đạo), các tác giả dẫn chứng rằng “những người mạnh khỏe cũng ít bị béo phì và có nhiều khả năng có nhiều năng lượng hơn cũng như vui hưởng cảm giác khỏe mạnh”. Các tác giả cũng lưu ý rằng những người khỏe mạnh có khuynh hướng hưởng những lợi ích về mặt tâm lý như các mức độ lo lắng, chán nản và căng thẳng ít hơn những người khác trong cùng xã hội.
Kính thưa quý thính giả,
Phát Thanh Hy Vọng xin tạm dừng phần đọc sách hôm nay tại đây, mời quý thính giả đón nghe chương trình của chúng tôi vào tuần sau, để tiếp tục cùng chúng tôi đi trên con đường dẫn đến hạnh phúc và có sự thỏa lòng trong cuộc sống.
Phát Thanh Hy Vọng xin kính chúc quý thính giả thân yêu một cuối tuần nhiều niềm vui và bình an bên gia đình cùng bạn bè. Xin thân chào và hẹn gặp lại quý thính giả.