Tùng Tri

Kính thưa quý thính giả,

Ai trong chúng ta cũng yêu mến người khiêm nhường và kiếm cách tránh né kẻ kiêu ngạo.

Ai trong chúng ta cũng công nhận rằng để trở nên khiêm nhường không phải là một chuyện dễ dàng, không phải là một chuyện có thể làm được chỉ trong một sớm một chiều.

Và ai trong chúng ta cũng có lần bối rối, có lần thắc mắc, thế nào là khiêm nhường đúng nghĩa.

Có người diễn tả về sự khó hiểu của bản tính khiêm nhường như vầy:

“Đức tính khiêm nhường là một điều thật lạ lùng. Ngay giây phút bạn nghĩ bạn đã đạt được nó, thì cũng ngay giây phút đó, bạn đã đánh mất nó”.

Có một số người hiểu lầm, cho rằng khiêm nhường có nghĩa là xem mình là thấp kém, là không đáng kể, cho mình chỉ là “cái thảm chà chân” để mọi người khác dẫm lên trên. Nếu có một người luôn miệng nói rằng: “Ôi, tôi chẳng là ai cả. Đừng quá quan tâm tới tôi”, thì người này, thoạt tiên chúng ta tưởng như một người khiêm nhường, nhưng thực ra, đây là một người kiêu ngạo ngầm bên trong.

Vì khi một người luôn miệng tự tuyên bố rằng “tôi chẳng là ai cả”, “tôi chẳng có tài cán gì cả”, thì người đó muốn được người khác chú ý đến “sự hạ mình” của mình. Người đó muốn những người chung quanh khen ngợi mình là một người khiêm nhường và dĩ nhiên, đây không phải là một thái độ khiêm nhường đúng nghĩa.

Người khiêm nhường đúng nghĩa là người trung thực với chính bản thân mình và trung thực với những người chung quanh. Một người khiêm nhường thực sự có nhận định trung thực về giá trị bản thân của mình, công nhận những ưu điểm và cũng như những khuyết điểm nào mà mình có. Nhưng quan trọng hơn thế nữa, người khiêm nhường cũng nhìn nhận giá trị của người khác. Qua thái độ nhìn nhận giá trị người khác, người khiêm nhường thực sự bày tỏ sự tôn trọng và lòng quan tâm đến quyền lợi, nhu cầu, sự an ninh và niềm hạnh phúc của người xung quanh mình, đặt những điều này lên trên quyền lợi, nhu cầu, sự an ninh và niềm hạnh phúc của chính bản thân mình.

Một người khiêm nhường đúng nghĩa, không cần phải tự hạ bệ mình xuống, không cần phải đánh giá thấp về chính bản thân mình. Một người khiêm nhường thực sự không bận rộn nói về mình, khoe về sự hạ mình qua những câu như “tôi chẳng ra gì”, “tôi chẳng có tài cán chi”, nhưng người đó thường bày tỏ sự quan tâm đến người chung quanh, lắng nghe những nhu cầu và nguyện vọng của người khác, cũng như tạo ra những dịp tiện hay nhường lại những cơ hội để người khác có thể thăng tiến.

Người khiêm nhượng thực sự không quan tâm lắm đến việc xem xét mình đã đạt đến mức độ nào trong nấc thang khiêm nhường, cũng không bận rộn nói về chính mình hay khoe khoang về thái độ khiêm nhường của mình.

Khiêm nhường là sẵn sàng bước xuống, để nhường cho người khác có thể bước lên, như Kinh Thánh có diễn tả: “Đừng làm việc gì để thỏa mãn tham vọng cá nhân hoặc tự đề cao, nhưng hãy khiêm tốn, coi người khác hơn mình” (Phi-líp 2:3).

Khiêm nhượng không có nghĩa là yếm thế, nhu nhược, nhưng hoàn toàn ngược lại, người khiêm nhượng có tấm lòng can đảm, hào hiệp và sẵn sàng hy sinh cho tha nhân.

Khiêm nhường không dính líu gì đến địa vị hay cấp bậc của một người trong xã hội. Một người ở địa vị thấp kém vẫn có thể kiêu ngạo, và ngược lại, một nhà học giả uyên bác vẫn có thể rất khiêm nhường, bởi vì khiêm nhường không phải là tự hạ bệ mình xuống, nhưng là biểu hiện của sự tôn trọng và lòng quan tâm đến với tha nhân.

Khiêm nhường đi song hành với tình yêu thương, hay nói một cách khác, quý vị và tôi không thể yêu thương một người mà đồng thời lại lên mình, kiêu ngạo, lấn lướt người đó được, như sứ đồ Phao-lô có trình bày: “Tình yêu hay nhẫn nại, nhân từ; tình yêu chẳng ghen tị, khoe mình hay kiêu căng” (I Cô-rinh-tô 13:4)

Quý thính giả thân mến,

Khái niệm khiêm nhường, cho dù hơi khó hiểu, nhưng cũng không quan trọng cho bằng, chúng ta có thực sự hành động một cách nhún nhường trong đời sống mỗi ngày hay không.

Thí dụ như, khi nghe một người kể về những thành tích người ấy vừa đạt được, quý vị có cắt đứt câu chuyện của người đó bằng câu chuyện kể về những thành công to lớn hơn của mình, hay quý vị tuy im lặng nhưng ra dấu trong cử chỉ rằng chuyện đó chẳng đáng vào đâu, hay quý vị bày tỏ sự quan tâm qua thái độ chăm chú lắng nghe và tìm hiểu?

Thí dụ như, khi đối diện với cấp trên, quý vị có gây ấn tượng như mình là người đạt nhiều thành tích nhất, hay quý vị chỉ ra sự đóng góp của người khác và để cho kết quả của công việc của mình nói về chính mình?

Khi một người bạn hay một người thân trong gia đình, thành công trong một việc gì, quý vị có “bới lông tìm vết” để giảm thiểu giá trị của người đó, hay làm ngơ trước sự thành đạt đó, hay đến để thành thật chúc mừng và chung vui với người đó?

Khi một người mà quý vị không ưa thích chẳng may bị lỡ bước hay thất bại trong một việc gì, quý vị có toan lợi dụng tình thế để trục lợi cho chính mình, hay thầm thì to nhỏ với người khác về thất bại của người đó, hay quý vị tìm kiếm một cơ hội để ủi an, nâng đỡ và khích lệ người đó?

Kính thưa quý thính giả,

Kinh Thánh có ký thuật lại, sau khi sáng tạo trời đất và muôn loài, Thiên Chúa đã tạo nên hai con người đầu tiên là A-đam và Ê-va, đặt họ giữa khung cảnh vườn Ê-đen tuyệt đẹp, chu cấp cho họ mọi sự cần thiết, làm bầu bạn ở giữa họ, ban cho họ mọi thứ cây quý giá trong vườn, kể cả Cây Sự Sống ở giữa vườn, nhưng Ngài chỉ nghiêm cấm hai người không được đụng đến Cây Biết Điều Thiện và Điều Ác.

Quỷ vương trong lốt con rắn, đã dụ dỗ Ê-va bất tuân mạng lệnh, khi nó nói: “Chắc chắn không chết đâu! Thượng Đế biết rõ khi nào ăn, mắt anh chị sẽ mở ra, anh chị sẽ giống như Thượng Đế, biết phân biệt thiện ác." (Sáng Thế Ký 3:4-5). Lời dụ dỗ thật ngọt ngào, khiêu gợi lòng kiêu ngạo rằng “anh chị sẽ giống như Thượng Đế” đã khiến Ê-va bùi tai, xúi dục nàng bất tuân Đấng Tạo Hóa, như Kinh Thánh có ký thuật tiếp: “Người nữ nhìn trái cây thèm thuồng, thấy vừa ngon, vừa đẹp, lại mở mang trí khôn, liền đưa tay hái ăn, rồi trao cho chồng đứng bên mình. Chồng cũng ăn nữa.” (Sáng Thế Ký 3:6).

Kể từ giây phút sa ngã đó, tội lỗi đã xâm nhập vào dòng lịch sử nhân loại. Kế thừa bản tính của tổ tiên, tất cả chúng ta được sinh ra với bản tính tự nhiên đầy kiêu ngạo.

Không có mấy ai trong chúng ta quan tâm hay nhận biết Đấng Tạo Hóa.

Hầu như ai cũng quan tâm đến mình trước, đặt mình cao hơn hết, tự cho mình quan trọng hơn những người chung quanh, cho phép mình có quyền lất lướt, có quyền đấu tranh, để giành phần lợi, để giành phần thắng về mình và điều này khiến cho bài học khiêm nhường thật là lạ lẫm, thật là nhiêu khê, thật là khó hiểu, thật là khó nuốt trong mọi nơi chốn, trong mọi hoàn cảnh, từ chợ đời huyên náo cho đến những nơi tu viện trang nghiêm, trải dài suốt cả chiều dài lịch sử con người.

Nhưng ngay trong khi loài người còn đang mê muội trong sự kiêu ngạo của mình, thì cách đây hơn 2000 năm, chính Thiên Chúa Ngôi Hai đã tự nguyện giáng trần, sinh ra làm người trong thân xác hài nhi mang tên Giê-xu, trong nơi chuồng chiên máng cỏ đê hèn.

Chúa Cứu Thế Giê-xu lớn lên trong một gia đình lao động nghèo khó, sống với một trái tim tràn đầy nhân ái và cuối cùng, bị người ta vu oan, kết án và xử chết treo thật đau đớn và nhục nhã trên cây thập tự. Thực ra, Chúa Cứu Thế Giê-xu, hay chính là Con Trời trong thân xác con người, đã tuyệt đối vâng phục Thiên Chúa, giáng trần làm người, để rồi chịu chết trên thập tự, lãnh bản nợ tội thế, chấp nhận chết thay cho muôn người, trong đó có quý vị và tôi.

Sự hy sinh cực nhục nhưng đầy cao quý của Con Trời trên cây thập tự cách đây hơn 2000 năm, đã hoàn tất chương trình cứu rỗi cho nhân loại của Thượng Đế, mở đầu cho một kỷ nguyên ân sủng cho muôn người.

Thay vì kiêu ngạo, tự ra sức, ỷ mình, cố công tu hành, tích lũy công đức, thăng tiến trong tôn giáo, sâu nhiệm trong triết lý, nhưng vẫn không sao xác định được tình trạng thực sự của mình trước những tiêu chuẩn tuyệt đối thánh khiết và công bằng của Đấng Chí cao, thì từ nay, con người chỉ cần khiêm nhường và hạ mình, thừa nhận mình đã mắc tội với Trời, phạm lỗi với người và bằng lòng tin nhận vào sự chết thế của Con Trời, thì ngay lập tức, Thiên Chúa sẽ xóa bôi mọi vi phạm của người đó, khôi phục lại địa vị làm con của Đấng Tạo Hóa và được Ngài ban cho đời sống phước hạnh muôn đời, như lời Kinh Thánh có khẳng định: “Nhưng ngày nay, Thượng Đế công bố phương pháp cứu rỗi: con người được Chúa tha tội và nhìn nhận là công chính mà không nhờ luật pháp. Tất cả những người tin Chúa Cứu Thế Giê-xu đều được Thượng Đế tha tội và coi là công chính, không phân biệt một ai” (Rô-ma 3:21-22)

Kính thưa quý thính giả,

Giữa một thế giới đầy dẫy sự kiêu ngạo được ngụy trang bởi những điều dường như là khiêm nhường, thì sự giáng trần, đời sống tràn đầy tình thương và sự chết đau thương của Chúa Cứu Thế Giê-xu đã xác định lại thế nào là sự khiêm nhường trọn vẹn và đúng nghĩa.

Chúa Cứu Thế Giê-xu chính là Ngôi Hai trong Ba Ngôi Thiên Chúa, là Đấng Tạo Hóa với uy quyền tuyệt đối, như Kinh Thánh khẳng định: “Ban đầu có Chúa Cứu Thế, Chúa Cứu Thế ở với Thượng Đế từ nguyên thủy vì Ngài là Thượng Đế ngôi hai. Chúa Cứu Thế đã sáng tạo vạn vật; mọi loài trong vũ trụ đều do tay Chúa tạo nên. Chúa Cứu Thế là Nguồn Sống bất diệt.” (Giăng 1:1-4).

Tuy vậy, Chúa Cứu Thế từ bỏ chính mình, như Thánh Sử có ghi: “Ngài vốn có bản thể làm một giống như Thượng đế. Tuy nhiên, Chúa Cứu Thế không cố vị tham quyền là quyền hành tối linh thiêng bình đẳng với Tạo Hóa. Tình nguyện bỏ tất cả, mang thân thể con người. Hình hài người khiêm ti, chịu thân phận nô tỳ. Đi con đường vâng phục, chịu chết cách cực nhục. Trên thập tự giá hi sinh.” (Phi-líp 2:6-8)

Sự khiêm nhường trọn vẹn của Chúa Cứu Thế Giê-xu thể hiện tình yêu vô đối của Đấng Tạo Hóa dành cho loài người. Chính Chúa Giê-xu đã đặt niềm an vui vĩnh cửu của mỗi chúng ta, của quý vị và tôi, lên cao hơn cả uy quyền tuyệt đối, lên cao hơn cả địa vị tối cao của chính Ngài, để cam chịu làm người, gánh lấy thập tự đau thương, tuôn đổ cho đến giọt máu cuối cùng, hy sinh trọn vẹn, như sứ đồ Phao-lô có nhắc nhở: “Nhưng Đức Chúa Trời tỏ lòng yêu thương Ngài đối với chúng ta, khi chúng ta còn là người có tội, thì Đấng Christ vì chúng ta chịu chết” (Rô-ma 5:8)

Sự khiêm nhường trọn vẹn của Chúa Cứu Thế là cần thiết cho mỗi chúng ta, đem đến con đường cứu chuộc duy nhất cho con người, như Thánh Kinh xác quyết: “Chỉ có một Thượng Đế, cũng chỉ có một Người Hòa giải giữa Thượng Đế và loài người, là Chúa Cứu Thế Giê-xu. Ngài đã hy sinh tính mạng để cứu chuộc nhân loại.” (1 Ti-mô-thê 2:5-6)

Trước sự khiêm nhường tuyệt đối của Chúa Cứu Thế Giê-xu, chúng ta có khiêm nhường để nhìn nhận về tình trạng thiếu sót của mình không, như Kinh Thánh có tuyên bố: “Vì mọi người đều phạm tội, không còn phản chiếu vinh quang Thượng Đế” (Rô-ma 3:23)

Khi chúng ta hạ mình, ăn năn về tội lỗi, tỏ ra khiêm nhường và tin vào sự chết thế của Con Trời, đó là lúc chúng ta nhận được món quà thiên đàng đời đời, như Kinh Thánh có hứa “Nhưng nếu chúng ta thú tội với Chúa, Ngài sẽ giữ lời hứa tha thứ chúng ta và tẩy sạch tất cả lỗi lầm chúng ta, đúng theo bản tính công chính của Ngài” (1 Giăng 1:9-10)

Người khiêm nhường với tha nhân, được Thiên Chúa che chở và vùa giúp như Kinh Thánh có chép: “Người tự cao sẽ bị hạ thấp; nhưng người có lòng khiêm nhường sẽ được tôn trọng” (Châm Ngôn 29:23).

Người khiêm nhường trước Thiên Chúa, được Ngài đoái thương và tôn trọng, được vào nơi chốn phước hạnh đời đời với Đấng Tối Cao, như chính Ngài có tuyên phán: “Tay Ta đã sáng tạo các tầng trời và quả đất; tất cả không gian bao la với các tinh tú vĩ đại đều thuộc về Ta. Tuy nhiên, Ta đoái đến người biết hạ mình, ăn năn đau đớn, nghe lời Ta phán mà run sợ” (Ê-sai 66:2)

Thân chào quý vị và các bạn.