Tiến sĩ Gary Chapman

(Mời bạn bắt đầu cuốn sách Yêu Thương Như Một Lối Sống tại đây)

Quý thính giả thân mến,

Tuần trước chúng ta đã nghe rằng người có tình yêu thương chân thật biết sử dụng sức mạnh của lời nói mình. Đừng bao giờ đánh giá thấp sức mạnh của những lời lẽ tử tế ân hậu để thay đổi đời sống của ai đó. Vì thế, người nhân hậu và tử tế sẽ biết nói ra NHỮNG LỜI KHẲNG ĐỊNH. Đúng vậy, những lời tử tế ân hậu khẳng định người ta là ai và những gì họ thực hiện.

Người đầy tình yêu thương cũng sẽ nói ra NHỮNG LỜI HY VỌNG. Câu chuyện về nhà tâm lý học John Trent mà chúng ta đã nghe trong tuần trước cho thấy John đã trải qua thời niên thiếu rất đau khổ. Đến hết thời trung học, ông vẫn chỉ là một học sinh rất kém về mặt học vấn và thậm chí đã có lần bị đuổi học vì hạnh kiểm xấu. Nhưng những lời nói khích lệ của người mẹ hết lòng yêu thương ông đã cho ông thấy một cánh cửa hy vọng trong tương lai. Vì những lời đầy hy vọng ấy mà John lớn lên và trở nên như điều mà mẹ ông đã khích lệ ông; ngày nay ông là một nhà văn nổi tiếng và viết nhiều sách hay.

Như vậy, người có tình yêu thương chân thật nhìn thấy điều tốt nhất trong một người và công bố điều đó ra bằng những lời tử tế ân hậu. Chúng ta cũng đã nghe rằng người tử tế là người nói ra NHỮNG LỜI CHÂN THẬT. Những lời tử tế ân hậu không phải luôn là những lời tích cực. Người có tình yêu chân thật không nói những điều giả dối, dãi bôi ngoài miệng để lấy lòng người khác. Tình yêu chân thật đối chất với người khác khi hành vi cư xử của họ tiêu cực, không gây dựng. Khi chúng ta đối đầu với ai đó vì lợi ích của người kia trong một tinh thần mềm mại thì ngay cả sự đối đầu cũng có thể chứa đựng những lời lẽ tử tế ân hậu. Sự thách thức là nói ra lẽ thật và nói trong tình yêu thương.

Như thế, làm sao để chúng ta có thể NÓI TRONG SỰ TỬ TẾ ÂN HẬU? Chúng ta học tập nói những lời tử tế ân hậu như thế nào?

Trước hết, bạn phải ý thức rằng lời nói của bạn có sức mạnh đủ để đem đến sự sống hoặc sự chết, vì thế hãy ý thức tầm quan trọng của lời nói. Hãy lắng nghe chính mình nói. Để biến điều này thành một thói quen, hãy hỏi chính mình sau mỗi lần trao đổi chuyện trò với một người khác, “Mình đã nói những lời tử tế nào và mình đã nói những lời không đẹp đẽ nào? Kế đó hãy trở lại và xin lỗi về những lời nói không đẹp đẽ mình đã nói ra. Bởi vì việc xin lỗi có thể khó khăn nên nó thường là một sự nhắc nhở tốt để thay đổi kiểu cách nói năng của chúng ta.

Thứ hai, hãy thay thế những lời không đẹp bằng những lời tốt đẹp. Một nơi tốt để bắt đầu là trong nơi riêng tư, khi bạn lẩm bẩm rủa xả hay mắng thầm một ai đó vì bạn cảm thấy bất bình hay bực tức. Thí dụ như khi có một chiếc xe vượt quá mặt bạn rồi lấn vào lane của bạn trong khi bạn cũng đang mong nhanh chóng trở về nhà sau một ngày dài làm việc, thì bạn sẽ phản ứng ra sao? Theo thói thường, chúng ta rất có thể rủa thầm người tài xế ấy. Vậy tại sao ngay bây giờ bạn lại không thay đổi lời lẽ của bạn? Thay vì nói, “Anh chàng ngu ngốc kia, anh sẽ tông chết người cho coi,” có lẽ bạn có thể nói, “Cầu mong anh về đến nhà an toàn chứ không gây thiệt hại cho chính mình hay một ai khác trước tiên.” Khi bạn chuyển những câu nói tiêu cực thành những câu nói tích cực trong nơi riêng tư, bạn rất có khả năng thực hiện điều đó nơi công cộng hơn.

Thứ ba, hãy nhớ giá trị của mỗi người bạn gặp. Mỗi một người trong chúng ta có một vai trò độc đáo trong cuộc sống. Nếu bạn ghi nhớ rằng mỗi người quan trọng như thế nào thì bạn rất có khả năng nói những lời lẽ tử tế ân hậu hơn. Hãy nhạy bén nhận ra ngay khi bản thân bạn đang nghĩ tiêu cực về chính mình hay một người nào khác. Hãy thay thế những lời lẽ đó trong tâm trí bạn bằng một điều nào đó tích cực về bạn hay người kia.

Kính thưa quý thính giả, Tuần này chúng ta sẽ cùng nhau nói đến NHỮNG THÓI QUEN CẦN ĐẠT ĐƯỢC để trở nên một người tử tế nhân hậu.

Trước hết, chúng ta sẽ nói đến Đối Thủ của Sự Tử Tế, đó là Những Thói Quen Xấu.

Nếu việc cư xử tử tế không đến cách tự nhiên với bạn, đó chẳng phải vì bạn là một người không tử tế. Tôi viết quyển sách này vì mỗi một người trong chúng ta đều có khả năng yêu thương người khác. Thông thường chúng ta thất bại trong việc yêu thương người khác chân thật chỉ vì chúng ta thiếu thực hành mà thôi.

Chúng ta thường nghĩ đến những thói quen xấu như là những tật xấu, chẳng hạn như việc cắn móng tay hay ăn sô-cô-la trước khi đi ngủ. Nhưng các thói quen cũng có thể liên hệ tới những việc chúng ta không làm. Nếu chúng ta không có thói quen nhìn vào mắt một người bồi bàn khi gọi thức ăn, thì chúng ta sẽ không làm như vậy. Nếu chúng ta quen với việc bỏ ly tách và chén dĩa đó trên kệ bếp tại văn phòng để cho một ai khác dọn đi, lần hồi chúng ta có thể thậm chí sẽ không nhận thức được là mình đang làm điều đó.

Phải chăng bạn đã nghe câu chuyện đùa xưa cũ “Cần đến bao nhiêu chuyên gia về tâm thần để thay một bóng đèn?” Câu trả lời là: “Một. Nhưng cái bóng đèn phải muốn thay đổi.” Bước đầu tiên trong việc thay đổi một thói quen của tính tàn nhẫn, thiếu nhân hậu là mong muốn trở nên tử tế, nhân ái.

Một phụ nữ trẻ bảo tôi, “Tôi biết người bạn cùng phòng của tôi thích một phòng tắm sạch sẽ, nhưng ở một giai đoạn nào đó tôi đã bị nhiễm thói quen bỏ khăn tắm ướt trên sàn nhà. Lần sau đó khi tôi đi tắm thì cái khăn luôn được treo lên trên giá, và tôi không nghĩ gì nhiều về điều đó. Rồi một buổi sáng nọ cái khăn tắm đó lại nằm trên sàn nhà trước mắt tôi. Tôi nhận thức rõ mình đã bị nhiễm một lối cư xử không tốt đẹp mà thậm chí tôi chẳng hề nhận ra. Tôi tập thói quen nhặt khăn tắm lên mỗi ngày sau khi dùng. Kế đó tôi bắt đầu lưu ý đến những cách thức khác để có thể cư xử tử tế với người bạn cùng phòng của mình, giống như việc vặn âm thanh của ti-vi nhỏ lại khi cô ấy đang cố dỗ giấc ngủ. Tôi thật kinh ngạc trước tất cả những thói quen xấu mình đã bị nhiễm vào! Nó trở thành một trò chơi khi suy nghĩ đến những cách thức cư xử tử tế với cô ta bằng cách nhận ra điều gì làm cho cô cảm thấy được yêu thương.”

Sự tử tế sinh ra sự tử tế. Đó là lý do vì sao thật hữu ích khi đọc về những hành động tử tế mà người khác đang thực hiện. Nó không chỉ đem lại cho chúng ta những ý tưởng rõ ràng cụ thể, song nó cũng làm cho tâm trí chúng ta nhạy bén trước những cơ hội để cư xử tử tế với người khác. (Một số tờ báo, chẳng hạn như tờ Chicago Sun-Times, mới đây đã khởi sự đăng tải một loạt câu chuyện về “những hành động tử tế ngẫu nhiên” trong cộng đồng.)

Khi chúng ta biến sự tử tế thành một thói quen cố ý, chúng ta có nhiều khả năng nhìn thấy giá trị của mỗi người hơn. Khi tầm nhìn mới của chúng ta về người khác trở nên rõ ràng, chúng ta mong muốn cư xử tử tế chỉ vì tất cả những người chúng ta gặp gỡ đều xứng đáng được khẳng định.

Phát Huy Sự Tử Tế

Một thương gia tuổi trung niên đến gặp tôi trong tình trạng bồn chồn không yên và không thỏa mãn với cuộc sống của mình. Richard thường cãi nhau với vợ, và các con anh dường như tránh mặt anh. Anh biết anh hay phê phán gia đình và nhân viên của mình, nhưng anh không biết làm thế nào để thay đổi.

Điều đầu tiên tôi đề nghị là Richard nên ghi lại những lời lẽ anh đã nói hoặc những việc anh đã làm tại công sở hoặc ở nhà mà anh cho là không tử tế, ân hậu.

Tuần lễ kế tiếp anh trở lại và bảo tôi, “Khi tôi xem xét lại thời gian qua và liệt kê những lời nói cùng những hành động thiếu tử tế, ân hậu của mình, tôi nhận thức rõ mình cần phải thay đổi.”

Chỉ cần Richard nhận thức được rằng anh ta đã không đối xử tử tế và ân hậu ra sao đã là một bước chính yếu giúp Richard có thể trở nên một người tử tế. Và rồi đến lúc anh phải xử lý những thất bại trong quá khứ của mình. Mỗi tối anh ngẫm nghĩ về những điều mà anh đã rất có thể làm tổn thương người khác ngày hôm đó. Hôm sau anh trở lại và nói lời xin lỗi với những người mà anh đã từng cư xử thiếu tử tế trước đó.

Richard nói: “Đó là một trong những tuần lễ thay đổi đời sống nhiều nhất trong cuộc đời tôi. Cho đến cuối tuần đó tôi cảm thấy như mình đã phá vỡ một khuôn mẫu tiêu cực.” Anh mỉm cười và nói tiếp. “Không điều gì giống như việc xin lỗi để thúc đẩy một người thay đổi hành vi cư xử của mình.”

Đống đổ nát của những thất bại trong quá khứ đã được dọn sạch. Giờ đây anh sẵn sàng để bắt đầu xây dựng một lối sống mới với sự tử tế nhân hậu. Tôi đề nghị anh nên khởi sự với gia đình của mình. Anh nói, “Tôi nghĩ sẽ dễ dàng hơn nếu bắt đầu nơi làm việc.”

“Phần lớn những gì người ta gọi là sự tử tế,” Tôi nói, “chỉ là sự vận động của con người để có được ai đó mua sản phẩm của mình hoặc đối xử tử tế với mình. Đó không phải là sự tử tế mà chúng ta mong muốn có được. Chúng ta đang nói về những hành động và những lời lẽ tử tế ân hậu nhằm đem đến lợi ích cho người kia. Chúng ta không đang nói về những điều tế nhị tinh vi của những cách thức tốt đẹp; chúng ta đang nói về sự tử tế tuôn tràn từ tình yêu thương đích thực.”

“Được rồi,” Richard nói, “thế thì tôi sẽ bắt đầu tại gia đình. Tôi nghĩ mình đã hiểu ra vấn đề rồi.”

Tôi gật đầu, nhưng tôi biết đây là một bài học sẽ phải được lặp lại, chủ yếu bởi vì tôi biết tấm lòng của chính mình và biết bao lần tôi đã trở nên chán nản trước khuynh hướng thiên về sự không tử tế của bản thân mình. Tôi khích lệ Richard mỗi buổi sáng hãy tái cam kết tìm kiếm những cơ hội để thực hiện sự tử tế cả trong gia đình lẫn nơi làm việc của anh.

Nhiều tháng sau Richard nói với tôi, “Đó là sự bắt đầu của chương hay nhất trong đời tôi. Vợ và các con tôi say mê sự tử tế hạng nhất, và bầu không khí nơi làm việc của tôi đã trở nên dễ chịu hơn nhiều.” Là một nhà tư vấn tôi vui sướng khi nhìn thấy Richard đang trải nghiệm bông trái của việc sống tử tế với những người quanh mình.

Kính thưa quý thính giả,

Phát Thanh Hy Vọng xin tạm chia tay quý thính giả thân yêu tại đây. Chúng tôi ước mong được quý thính giả tiếp tục theo dõi tiết mục đọc sách của chúng tôi, để cùng chung tôi khám phá những bí quyết tuyệt vời trong một đời sống yêu thương chan hòa. Phát Thanh Hy Vọng xin kính chúc quý thính giả một cuối tuần thật nhiều niềm vui và bình an bên gia đình cùng bạn bè. Mong gặp lại quý thính giả vào tuần sau.

Tìm Kiếm