Tiến sĩ Gary Chapman

(Mời bạn bắt đầu cuốn sách Yêu Thương Như Một Lối Sống tại đây)

Hãy tử tế, vì mọi người bạn gặp gỡ đều đang tham gia một trận chiến vĩ đại. - Philo Of Alexandria

Khi mới vào nghề, Andrew Horner mơ tưởng đến việc làm chủ công ty riêng của mình, nhưng tại Dallas vào thập niên 1950 anh ta đang gặp khó khăn không tìm được một việc làm nào. Là con út trong gia đình có mười ba người con chào đời tại Belfast, Bắc Ireland, Horner cùng vợ là Joan vừa mới di cư từ Canada đến Mỹ. Sau một số lần phỏng vấn không thành công, anh tình cờ nghe có người nói đến một công việc còn trống chỗ tại S.C. Johnson & Son, cũng được biết đến với tên Johnson’s Wax. Trở ngại duy nhất là điều kiện đòi hỏi bằng đại học, mà Horner thì đã nghỉ trung học giữa chừng năm mười sáu tuổi.

Không nản lòng, Horner lái xe đến Johnson’s Wax và được Ông Lansford, giám đốc vùng, phỏng vấn. Ô. Lansford nói ông ta đang xem xét một ứng viên có bằng cấp từ Notre Dame, nhưng ông sẽ liên lạc với anh ta. “Tôi biết tôi có thể đảm nhận công việc này,” Horner viết. “Khi tôi rời khỏi tòa nhà, tôi giới thiệu chính mình với tất cả các phụ nữ trong văn phòng. Mỗi ngày tôi đi đến xem thử Ô. Lansford đã thuê được ai chưa, và khi đến đó, tôi dừng lại để nói chuyện với những phụ nữ này, hỏi thăm về gia đình của họ và làm quen với họ. Sau khoảng một tuần như thế, Ô. Lansford quyết định rằng ông sẽ để cho các bà trong văn phòng quyết định họ muốn ai làm ông chủ của mình. Họ đồng thanh đáp, ‘Chàng thanh niên dễ thương đến từ Canada đó,’ và tôi đã được nhận vào làm.”[1] Horner nói rằng anh thích kể lại câu chuyện nầy bởi vì “nó thể hiện sức mạnh của việc xây dựng các mối quan hệ.”[2] Anh không có kinh nghiệm hay trình độ học vấn mà công ty đòi hỏi, nhưng anh để ý đến người khác, bày tỏ mối quan tâm đến đời sống của họ, và nhã nhặn đối với họ.

Sự cam kết của Horner đối với việc xây dựng các mối quan hệ trở nên một phần của mọi công việc anh đã làm. Năm 1985 vợ chồng anh thành lập Công ty Liên doanh Premier Designs tại Irving, Texas. Triết lý của công ty đặt nền tảng trên cùng nguyên tắc mà theo đó Horner đã hành động từ hồi 1951, đó là: Mọi người đều có giá trị. Ngày nay công ty kinh doanh kim hoàn quốc gia nầy có trên 250 nhân viên và đem lại trên 200 triệu mỹ kim doanh thu hàng năm. Và nó không thể nào tồn tại được nếu không có thái độ nhã nhặn của Horner ngay từ đầu.

NHÃ NHẶN: Hành Động Đối Xử Với Mọi Người Như Một Người Bạn Thiết

Giá Trị Của Mối Quan Hệ

Khái niệm phổ biến về sự nhã nhặn, lịch sự là có phong cách tao nhã, lịch thiệp. Tuy nhiên, từ nhã nhặn phong phú hơn nhiều; nó có nghĩa là “thân thiện.” Trong thế giới của các mối quan hệ, không phải ai cũng sẽ chọn trở nên bạn hữu của chúng ta, nhưng sự nhã nhặn thôi thúc chúng ta đối xử với tất cả như bạn bè trong cách nói năng và hành vi cư xử của mình.

Nhã nhặn hay lịch sự có vẻ như là một điều nhỏ nhặt so sánh với những hành động kiên nhẫn hay tha thứ. Nhưng sự nhã nhặn được xây dựng trên một niềm tin có tính quyết định đối với mọi mối quan hệ: Mọi người chúng ta gặp gỡ đều xứng đáng làm bạn với chúng ta; bên dưới mọi dáng vẻ bề ngoài là một con người đáng được mọi người nhận biết. Khi chúng ta thật sự tin điều nầy, sự nhã nhặn không chỉ khả thi mà còn là điều chắc chắn nữa.

Khi chúng ta nhã nhặn với ai đó, chúng ta thừa nhận ao ước được hình thành một mối quan hệ với người ấy, dù là chỉ trong khoảnh khắc cần thiết để giúp đưa xe anh ta vào đúng tuyến đường của anh ấy. Khi chúng ta thiếu nhã nhặn, chúng ta đang hành động như thể mình là người quan trọng nhất trên thế giới vào lúc đó. Thực ra sự nhã nhặn thường là bước đầu tiên tiến tới tình bằng hữu. Khi bạn đối xử với ai đó như thể người ấy là một người bạn, bạn mở cánh cửa cho một mối quan hệ cởi mở.

Nếu chúng ta tin mọi người mình gặp gỡ đều có giá trị,
chắc chắn chúng ta sẽ cư xử nhã nhặn với họ.

Vào buổi sáng, cô bạn Angie của tôi thường xuyên đi đến một tiệm cà phê để viết lách. Cô để ý là có một phụ nữ trẻ thường hay lau dọn bàn cô ngồi và cô đặc biệt quan tâm đến chị ấy. Vào một buổi sáng Tháng Mười Hai, Angie đem tới cho chị một món quà nhỏ, là một ngọn nến để thắp vào dịp lễ Tạ Ơn và cảm ơn chị về sự phục vụ của chị suốt năm qua. Ba năm sau người nhân viên trẻ đó vẫn mỉm cười với Angie mỗi khi cô đến đó. Đôi lúc họ trò chuyện về những biến cố trong đời sống mình. Sự nhã nhặn hai phụ nữ này dành cho nhau đem lại cho họ cơ hội để hình thành một mối quan hệ. Họ có thể không trở thành bạn bè thân thiết, song họ vui thích mỗi khi gặp nhau, và sự gặp gỡ này đem lại niềm vui cho một ngày bình thường của họ.

Sự nhã nhặn là một phần thiết yếu của việc biến yêu thương thành một lối sống bởi vì nó đặt giá trị trên các mối quan hệ. Nếu thiếu nhã nhặn với những người xa lạ, bạn bè, và các thành viên trong gia đình mình, chúng ta không thể nào xây dựng các mối quan hệ tích cực vốn thừa nhận giá trị của người khác.

Tôi có nhã nhặn không?

Hãy trả lời những câu hỏi sau theo thang điểm từ một đến năm. Nếu câu trả lời của bạn là “hiếm khi”, thì bạn được một điểm. Nếu câu trả lời của bạn là “thường xuyên” thì bạn được năm điểm.

  1. Tôi gửi những thiệp mừng sinh nhật và những bức thư ngắn nói lời cảm ơn.
  2. Tôi ưa thích tìm kiếm những cách thức để cư xử nhã nhặn với người khác.
  3. Khi ai đó cho tôi một món gì ngay cả khi tôi không cần đến nó, tôi vẫn đáp lại với lòng biết ơn chân thành.
  4. Tôi ra khỏi cách thức riêng của mình để cư xử nhã nhặn với những người tôi gần gũi nhất.
  5. Tôi tìm cách để tỏ ra nhã nhặn với những người có vẻ như đang gặp một ngày khó khăn.

Hãy đếm những câu trả lời của bạn. Nếu điểm tổng cộng là từ 20 đến 25, bạn đang tiến triển tốt đẹp trong việc yêu thương người khác qua cử chỉ nhã nhặn lịch sự. Nếu điểm thấp hơn, bạn có thể hiểu rõ giá trị của những điều nhắc nhở trong chương này về sự nhã nhặn như là một cách thức để thừa nhận giá trị của người khác.

Đối Xử Với Người Khác Bằng Cử Chỉ Lịch Sự Và Nhã Nhặn

Cách đây ít lâu tôi cùng một nhóm thiếu niên thực hiện một chuyến đi giúp đỡ những người nghèo khó tại Haiti. Tại một trong các phi trường nội địa chúng tôi phải đi bằng xe buýt từ một nhà ga này đến một nhà ga khác. Tôi để ý thấy là ba hay bốn bạn thiếu niên lập tức nhường chỗ khi những người già cả bước lên xe buýt, trong khi những thiếu niên khác vẫn cứ ngồi yên khi những người lớn tuổi hơn đều đứng quanh họ. Tôi cho rằng những bạn đứng lên nhường chỗ là những người đã được cha mẹ họ dạy dỗ cách cư xử lịch sự này và những bạn vẫn ngồi yên thì không được dạy dỗ như thế. Tôi ghi nhớ việc này và sau đó khích lệ người lãnh đạo của chúng tôi đưa vấn đề lịch sự ra làm đề tài thảo luận tại một trong những buổi họp nhóm của chúng tôi.

Nếu sự nhã nhặn là một trong những phẩm chất của tình yêu thương, và nếu chúng ta mong muốn là những người bày tỏ tình yêu thương xuất sắc, thì cách cư xử nhã nhặn lịch sự không nên là một đề tài cần được thường xuyên bàn thảo sao? Đối với người yêu thương chân thật, sự nhã nhặn là một lối sống. Nó cũng là một nguồn đem lại sự vui mừng. Càng cư xử nhã nhặn, chúng ta càng vui sướng khi nhìn thấy người khác đáp ứng lại lòng tốt của mình.

Cơ hội để đối xử với ai đó như một người bạn thật không khó tìm thấy. Nếu chúng ta chưa phát huy một thái độ nhã nhặn, chúng ta không nhận ra được khi cơ hội đến với mình. Tuần sau, chúng ta sẽ cùng nhau nhìn vào một số cách thức khiến chúng ta có thể phát huy thái độ yêu thương nầy.

Kính thưa quý thính giả,

Phát Thanh Hy Vọng xin tạm chia tay quý thính giả thân yêu tại đây. Chúng tôi ước mong được quý thính giả tiếp tục theo dõi tiết mục đọc sách của chúng tôi, để cùng chúng tôi khám phá những bí quyết tuyệt vời trong một đời sống yêu thương chan hòa. Phát Thanh Hy Vọng xin kính chúc quý thính giả một cuối tuần thật nhiều niềm vui và bình an bên gia đình cùng bạn bè. Mong gặp lại quý thính giả vào tuần sau.


[1] Andrew J. Horner, By Chance of by Design? (Wheaton, Ill.: Harold Shaw, 1995), 58.
[2] Ibid.

Tìm Kiếm
Chương Trình Mới