Dr. Bruce Narramore, Psychologist , Narramore Christian Foundation - Tùng Tri lược dịch Next

Kính thưa quý thính giả,

Trong ngày 16 tháng 4 năm 2007 này, tại sân trường đại học bách khoa Virginia Tech vùng Blacksburg, thuộc tiểu bang Virginia của Mỹ quốc, đã diễn ra một cuộc tàn sát vô cùng thảm khốc, làm chấn động khắp thế giới. Cậu học trò người gốc Nam Hàn, Seung-Hui Cho, đã dùng súng tàn sát 32 người, trong đó có 5 nhân viên của trường và 27 học sinh, cũng như làm trọng thương nhiều người khác. Sau khi say sưa giết người, thì kẻ sát nhân, cuối cùng đã dùng súng tự kết liễu đời mình. Đây là cuộc thảm sát tàn khốc nhất xảy ra trong khuôn viên trường học của lịch sử hiện đại Hoa Kỳ.

Điều đáng buồn hơn nữa là, đây không phải là lần đầu tiên mà cảnh tượng bạo động xảy ra ở các trường học tại Mỹ, nhưng hiện tượng kinh hoàng này cứ tiếp tục tái diễn trong 20 năm mươi năm trở lại đây. Tháng 4 năm 1999, tại sân trường trung học Columbine High, vùng Denver, tiểu bang Colorado, hai học sinh chỉ mới 18 tuổi, Eric David Harris và Dylan Klebold, đã dùng súng tàn sát 12 học sinh, một giáo viên, làm thương 24 người khác và rồi sau đó, hai kẻ sát nhân trẻ tuổi này đã tự sát. Trước đó, đã có 6 cuộc tàn sát khác diễn ra trong các sân trường, trong vòng không đầy hai năm. Các cuộc giết chóc này, kể cả cuộc tàn sát tại trường Virginia Tech, đã cướp đi mạng sống của hơn 60 học sinh và thầy cô giáo, gây kinh hoàng và đau đớn cho không biết bao nhiêu gia đình. Các bản tường trình cho biết, đa số những tay sát nhân này chỉ độ từ 11 đến 13 tuổi thôi.

Đứng trước những thảm cảnh như vậy, chúng ta không khỏi kinh ngạc và tự hỏi: “Làm sao điều này có thể xảy ra?”, “Tại sao một đứa trẻ lại trở nên hung dữ, lạnh lùng, thẳng tay bắn giết bạn bè, thầy cô, cha mẹ như vậy?”

Kính thưa quý thính giả,

Câu trả lời cho những câu hỏi trên phụ thuộc vào từng cá nhân và hoàn cảnh, nhưng tựu trung lại, những thiếu niên ra tay giết người hàng loạt mà không gớm tay như vậy thường có chung một số đặc điểm sau đây:

1./ Đó là những thanh thiếu niên giận dữ:

Một người không thể ra tay giết người được nếu không đang cay đắng hay giận dữ trong lòng. Thiếu niên có thể ra tay giết người thường là những em sống với sự buồn giận hay phẫn uất trong nhiều năm tháng. Đôi khi sự cay đắng này bộc lộ rõ ràng ra bên ngoài, qua cách sống ngược đời, không giống ai của các em. Từ cách ăn mặc, đi đứng, đầu tóc, loại nhạc các em nghe và bạn bè các em giao du, như muốn bày tỏ rằng: “Tôi đang giận dữ và không muốn giống ai hết”, “Tôi cóc cần đời”. Các em này thường nhập băng đảng, tham gia các câu lạc bộ ngầm hoặc thuộc về một tổ chức lập dị nào đó. Thái độ và hành vi của các em này biểu lộ sự cay đắng sâu thẳm từ trong đáy lòng. Hai thiếu niên sát nhân trong cuộc thảm sát tại trường Columbine High, Colorado đã từng gia nhập băng mafia, mặc đồng phục là áo choàng màu đen dài tới chân, mang kiếng đen và đội mũ bê-rê đen. Hai em này thường say mê trò chơi điện tử về chiến tranh, bạo động, đấm đá và thích khoe nhau về những vũ khí mà các em sưu tập được. Còn Seung-Hui Cho, giữa cuộc thảm sát tại sân trường Virginia Tech, đã thu hình để gởi cho đài truyền hình NBC những hình ảnh và lời tuyên bố về của Cho về lòng oán hận của mình với những học sinh khác trong trường. Seung-Hui Cho lên án những học sinh cùng trường rằng đó là “bọn trẻ con nhà giàu, sống xa hoa, trác táng, giả dối, lừa bịp”.

Tuy vậy, cũng có một số thiếu niên che dấu rất kỹ lòng oán hận của mình, và gây bao kinh ngạc cho người khác, khi các em này ra tay bạo động. Trong nhiều tháng năm dài, các em chôn dấu sự giận dữ trong lòng và đắm chìm trong thế giới tưởng tượng đầy bạo động qua phim ảnh, sách vở, âm nhạc vv... nhưng bên ngoài rất ít biểu lộ nỗi căm hờn chất chứa bên trong. Người ta kinh ngạc và không tin nỗi, khi một số em với bề ngoài yên lặng, thậm chí tử tế, lại lạnh lùng ra tay chém giết. Cái vỏ yên lặng bên ngoài đang chất chứa một cuộc chiến nội tâm sôi sục bên trong. Khi lòng oán hận đã chín muồi và trở nên dữ dội, thì những ao ước trả thù sẽ biến thành bạo động không sao cản nỗi.

Lòng oán hận là nguyên nhân đưa đến hành động sát nhân. Chúa Giê-xu đã nói như sau: “Luật pháp Môi-se dạy: ‘Không được giết người! Ai giết người phải bị đưa ra tòa xử tội.’ Nhưng Ta bảo các con: người nào giận anh em mình cũng phải bị xét xử ” (Ma-thi-ơ 5:21-22). Như vậy, trước tiêu chuẩn thánh khiết của Thiên Chúa, một người nung nấu cơn giận trong lòng thì được xem ngang như tội giết người. Lời Kinh Thánh cũng cho biết: “Lúc nóng giận, đừng để cơn giận đưa anh em đến chỗ phạm tội. Đừng giận cho đến chiều tối” (Ê-phê-sô 4:26). Điều này có nghĩa là, lúc nóng giận, chúng ta phải cẩn thận, vì trong lúc bốc đồng, dễ mà có những hành động đáng tiếc xảy ra; cũng như chớ giận lâu, vì nếu nuôi cơn giận qua đêm trường trăn trở, nó sẽ trở thành những dây leo gai góc, bám chặt lấy đời sống và tâm hồn chúng ta. Các em thiếu niên, vì lý do nào đó, nuôi dưỡng lòng hận thù cay đắng trong lòng, từ ngày nọ sang tháng kia, thì giết người là một hậu quả tất nhiên, không sao tránh khỏi.

2./ Đó là những thiếu niên bị bỏ rơi hay bị xa lánh:

Lòng hận thù vì bị bỏ rơi hay bị xa lánh là lý do đứng thứ nhì đưa các em thiếu niên vào con đường sát nhân. Các em này thấy mình bị cách biệt và không nhận được sự cảm thông từ ai cả. Các em này thấy mình không thích hợp với ai hay với một tập thể nào. Thậm chí, bề ngoài, các em làm như mình cũng hòa đồng, nhưng bên trong, các em không cảm thấy như vậy. Các em này thấy mình bơ vơ, lạc lõng, chẳng ai đoái hoài hay quan tâm đến. Đôi khi các em thấy mình khác thường so với người khác. Cảm giác đau đớn vì bị ruồng bỏ hay xa lánh là căn nguyên của nỗi oán hờn tột cùng. Khi bạn cảm thấy mình không hòa mình được trong thế giới này, bạn sẽ trẻ nên căm phẫn.

Cảm giác bị xa lánh và bỏ rơi thường xuất phát từ một duyên cớ nào đó từ trong gia đình. Thí dụ như nếu cha mẹ đang cảm thấy mình bị tách biệt với xã hội, đặc biệt nếu họ đang giận dữ về điều này, họ sẽ truyền đạt cảm giác bị bỏ rơi này đến với con cái họ trong tuổi đang lớn. Kết quả là khi lớn lên, các em sẽ nhìn về thế giới chung quanh với một nhãn quan xa cách và đầy thành kiến như sau: “Mấy người kia không thích tụi mình”, “Đừng tin mấy tụi đó, tụi nó là tồi bại cả đấy”.

Đôi khi sự bỏ rơi bắt đầu ngay từ trong một gia đình. Một đứa trẻ lớn lên cảm thấy mình khác với anh chị em, mình không được quan tâm, thương yêu và thấy căm hận. Các em này thường có sự khác biệt về thể chất và tâm lý ngày từ lúc còn rất nhỏ. Các em này hình như có một lối sống khác với những thành viên khác trong gia đình. Các em thường đọc các loại sách báo, nghe nhạc, xem phim khác hẳn với người khác. Cách các em này đùa giỡn, cái nhìn về cuộc sống, quan niệm về cái chết cũng khác và các em này thường tỏ ra ác độc với thú vật. Ở trường, các em này tỏ ra kỳ cục, hay giận dữ và thường chỉ đứng bên ngoài các hoạt động. Một vài em đi xa hơn bằng cách tỏ ra rất tiêu cực. Một số khác thì yên lặng và có năng khiếu sáng tạo, nhưng những sáng tác về văn chương hay hội họa của các em này có rất nhiều yếu tố hoang tưởng và thường đậm nét về bóng tối, sự chết, nỗi cô đơn hay những nét kỳ quái.

3./ Đó là những thiếu niên gặp khó khăn:

Ai mà ra tay giết người được đều là một người có nan đề hay gặp khó khăn trong cuộc sống. Những thiếu niên có thể lạnh lùng ra tay giết hàng loạt những bạn bè đồng lứa thường là những em, trong đời sống tâm lý, có nhiều trở ngại hơn, khi so với một kẻ sát nhân ở tuổi trưởng thành. Các thiếu niên này có một đời sống tình cảm bị xáo trộn nặng nề và trong cách suy nghĩ, thiếu hẳn một vài yếu tố căn bản của một người bình thường. Tựu trung lại, các em này thiếu khả năng để yêu hay có mối quan hệ tình cảm với một người khác. Các em không thấy mình được yêu hay không thể yêu ai được. Đó là các em có tâm hồn buồn thảm, lạc lõng, đi tìm một nơi chốn riêng cho mình trong cuộc sống. Khi thiếu đi sự gắn bó sâu đậm giữa con người với nhau, cuộc sống đối với các em này, giống như một trò chơi và giết người cũng giống như bắn một cái lon hay một trái banh vô tri vô giác. Thí dụ như tay thiếu niên giết người ở Colorado, báo chí tường thuật lại rằng, em này cười thỏa thê khi ra tay hạ sát các em học sinh cùng trường. Thái độ xem thường mạng sống con người như vậy phản ánh sự thiếu vắng khả năng yêu thương và biết quan tâm đến người khác.

Những cá nhân bị rối loạn trong đời sống tình cảm như vậy thường cũng biểu hiện những rối loạn thần kinh, có nghĩa là, quá trình suy nghĩ của các em này thường lệch lạc trầm trọng và thiếu khả năng phán đoán trong thực tế. Một số khác thì lãnh cảm, không cảm thấy hổ thẹn trong lương tâm, không có lòng thương xót, và có khuynh hướng hành động bốc đồng, không hề suy xét đến hậu quả.

Đa số các em thiếu niên bị rối loạn này thường có một quan điểm kỳ dị về chính cá nhân mình. Đó có thể là do qua nhiều năm tháng, bị cha mẹ bỏ rơi, bị người khác oán ghét, hành hạ, lạm dụng vv., nhưng tựu trung lại, các em này căn bản không thích chính bản thân mình. Các em này ghét người vì người ta ghét các em và cho rằng người khác sung sướng hơn mình, nên các em trở nên đố kỵ và ghen tức với mọi người.

Như hai tay sát nhân trẻ tuổi tại sân trường Columbine High, Colorado, tập trung cơn thịnh nộ của chúng trên các vận động viên thể thao; chúng ghen tức với những thành công hay địa vị của các vận động viên và chúng cảm thấy không sao đạt được khả năng hay địa vị đó. Cảm thấy kém tài, kém quyền, các em này quyết định “gỡ huề” bằng cách tấn công người khác. Khi bắn các em học sinh nhỏ, các tay giết người này đã nói: “Chúng tao khinh thường bọn bây. Chúng tao giỏi hơn bọn bây”. Trong khi ra tay giết người như vậy, các em này này đang “san bằng” thang điểm của trận chiến trong tâm tưởng của chúng. Trong dòng suy nghĩ lệch lạc của chúng, các em này muốn tự nâng mình lên bằng cách hạ bệ người khác – kể cả việc giết người.

Hầu hết những thiếu niên bạo động xuất phát từ những gia đình có xung đột hay những gia đình có nan đề nghiêm trọng về tình cảm. Những em chứng kiến cha mẹ xung đột và tranh cãi, cũng như đổ lỗi cho người khác, thì các em sau này cũng sẽ cư xử như vậy.

Thường chúng ta thấy cha mẹ của các em thiếu niên bạo động tỏ khiếp sợ và đau đớn, cũng như khó lòng chấp nhận những gì con họ đã làm. Nhưng chúng ta không tránh khỏi thắc mắc về những suy nghĩ và tình cảm trong gia đình các em này, khi một em thiếu niên đã ra tay giết 5 người và làm trọng thương 10 người khác, nhưng cha mẹ của em này phát biểu như sau: “Con tôi không cố ý làm hại ai”. Khi cha mẹ thiếu sự quan tâm, hoặc quá ngây ngô, bào chữa cho con mình một cách vô trách nhiệm như vậy, trách sao con cái của họ không mù quáng được? Làm sao một đứa trẻ có thể trưởng thành đúng mức, mang lấy tinh thần trách nhiệm, khi được lớn lên trong một gia đình như vậy?

Kính thưa quý thính giả,

Trong tuần tới chúng ta sẽ cùng nhau tiếp tục phân tích tại sao các em thiếu niên có thể ra tay giết người được, hầu kiếm ra một phương cách ngăn ngừa hữu hiệu, ngay từ trong gia đình cho đến nơi học đường. Xin hẹn gặp lại quý vị.

Next