"The Lunch Box" by Marion Bond West - Tùng Trân chuyển ngữ

Vào đầu thập niên 1960, vợ chồng chúng tôi trở nên cha mẹ của hai cô con gái nhỏ, cách nhau khoảng hai tuổi. Hai đứa thật ngoan ngoãn, dễ thương và từ tốn làm sao ấy!

Tôi mau chóng đảm đương lấy vai trò của một người mẹ, đầy tự tin, miệng luôn điểm nụ cười, dành trọn thời giờ, năng lực, với lòng hăng hái và cũng không thiếu phần kiên nhẫn nữa.

Khi hai đứa con gái sắp được tám tuổi và sáu tuổi, thì hai đứa con trai sinh đôi vừa chào đời. Hai đứa con trai thật hiếu động, ồn ào, đòi hỏi lắm chuyện và cứng đầu. Julie, đứa con gái đầu lòng, trở thành người giúp việc trung thành cho tôi; phải xếp cả chồng tả, dẫn hai đứa em nhỏ đi chơi, giúp đứa em gái của nó là Jennifer chuẩn bị áo quần sách vở để đến trường, đọc sách cho các em nghe trong khi tôi phải lo nấu ăn. Có lẽ tôi luôn cần có nó giúp đỡ và thật sự là như vậy. Có quá nhiều việc mà, một mình tôi kham không nỗi!

Những ngày thảnh thơi vô tư của tôi và hai đứa con gái bỗng nhiên vụt biến mất. Người mẹ làm việc quá sức nay rã rời ra từng chút và thay vào đó là một người phụ nữ mệt mỏi hay cau có. Đôi khi tôi khóc thầm vì quá hao mòn đuối sức. Julie cũng nhiều lần thấy tôi khóc và nó cố gắng siêng năng hơn nữa để giúp tôi. Nó chẳng bao giờ phàn nàn cả.

Chỉ sau này, khi Julie đã trưởng thành và lập gia đình, tôi mới biết được những nỗi đau của nó hồi đó. Một ngày kia, nó vừa cười vừa hỏi tôi rằng: "Mẹ còn nhớ những món ăn trưa mẹ làm để cho con đem đi học không? Mấy đứa bạn con đựng đồ ăn trưa trong những chiếc hộp bé xíu dễ thương mà con rất thích. Mẹ có biết con thấy mắc cỡ khi phải ăn trưa chung với tụi nó không? Mấy cái hộp ăn trưa của tụi nó đựng nhiều thứ thật là tuyệt mà mẹ tụi nó bỏ vào trong đó".

Tôi nghiêng người về phía trước, mặt mẹ con chúng tôi cách nhau chỉ một gang tay, để lắng nghe từng chút. Julie dường như trở nên một đứa con gái nhỏ như ngày nào. Nó kể tiếp: "Đồ ăn trưa của bạn Jeannie là tuyệt nhất. Bạn ấy có những miếng bánh mì sandwich được cắt ra nửa lát, có hình tam giác hay hình tròn, được gói lại trong những bao giấy chuyên dùng cho bánh mì sandwich. Bạn ấy có những thỏi cà-rốt bé xíu được cắt thật gọn ghẽ xinh xắn làm sao! Trên đó là miếng giấy lau có hình trang trí thật đẹp nữa."

"Mấy ngày trời lạnh, bạn Claire có món súp nóng hay chô-cô-la nóng đựng trong chiếc bình thủy xinh xinh. Rồi mẹ các bạn ấy thường nhét vào trong hộp một mảnh giấy có ghi mấy lời nhắn nhủ..."

Tôi lắng nghe Julie, bị quyến rũ theo lời kể của nó. "Mẹ, đôi khi mẹ thảy vào bịch ăn trưa của con hai củ cà-rốt chưa rửa mà cũng chưa gọt nữa, kèm với hai miếng bánh mì cứng ngắc có trét bơ đậu phụng, với một trái táo đã lâu ngày và một miếng bánh sắp bị bể ra. Cái bịch ăn trưa của con nó mới lớn làm sao ấy. Con cuốn hoài để làm cho nó nhỏ lại mà không được".

Tôi hỏi lại nó, mà trong lòng dâng lên một niềm đau xót: "Julie, hồi đó sao con không bao giờ nói với mẹ về những điều này?"

Nó cười vang lên, cái nụ cười thật chân thật và dường như nó đang trở lại một người đã trưởng thành. "Hồi đó mẹ bận rộn quá sức mà. Con thấy mẹ cố gắng lắm với hai đứa em trai của con mà cũng không xong. Con biết mẹ lúc nào cũng mệt mỏi lắm... Dầu vậy, Jen và con cũng có được những áo quần xinh xắn, hợp màu với những cái nơ cài tóc của tụi con. Mẹ lúc nào cũng giúp tụi con làm xong những tờ giấy vẽ hình, rồi đến trường đón tụi con khi tụi con phải ở lại trường thật trễ mà không thể đón xe buýt về nhà được. Mẹ còn nhớ những chiếc áo đi mưa, mẹ lựa mua cho hợp màu hợp kiểu với những cái dù không?".

Julie cố gắng hết sức để làm như mọi sự đều thật tốt đẹp. Đã bao nhiêu năm cho đến giờ này, nó vẫn hết lòng giúp đỡ tôi.

Dầu vậy, tôi không thể chấm dứt câu chuyện cũ tại đó được. Tôi thắc mắc hỏi tiếp: "Vậy khi hồi chuông trưa vang lên, thì lúc đó con làm sao?"

"Con...con lúc nào cũng sợ đến giờ ăn trưa. Con thường giấu cái bịch ăn trưa trong các đống đồ trong phòng giữ quần áo. Có lần, con thấy có một tờ biên nhận nhỏ mua đồ ăn ở dưới đáy bịch và trong một tích tắc, con cứ tưởng là đó là... mảnh giấy nhỏ có ghi lời nhắn nhủ của mẹ".

Tôi nói thì thầm trong niềm hối tiếc: "Mẹ đâu có bao giờ biết có muốn có một chiếc hộp đựng đồ ăn trưa đâu!".

Năm tháng trôi qua và rất nhiều lần tôi vẫn nghĩ về chiếc hộp đựng đồ ăn trưa mà Julie ao ước khi còn nhỏ. Tôi mường tượng ra Julie đang ngồi lẻ loi một mình trong giờ ăn trưa, trong khi các bạn của nó nói cười vui vẻ, thưởng thức những món ăn trưa tuyệt vời và trao cho nhau xem những mảnh giấy nhỏ có ghi lời mẹ chúng nhắn nhủ.

Tháng chín vừa rồi, hai đứa con gái nhỏ của Julie, một đứa đi mẫu giáo, còn đứa kia đã đi học lớp hai. Nó gọi điện thoại kể cho tôi nghe hai đứa vừa leo lên xe buýt để đến trường trong ngày khai giảng: "Mẹ ơi, tụi nó tự bốc lấy hộp đựng đồ ăn trưa. Hộp của Jamie màu hồng, còn hộp của Kathy thì màu vàng. Con chuẩn bị đồ ăn trưa cho tụi nó tối hôm qua". Một niềm vui thích dâng tràn qua điện thoại, tràn ngập trong trái tim tôi khi nó kể tiếp: "Bánh mì sandwiches cắt hình tam giác nè. Có túi chô-cô-la viên M & M's. Có chùm nho đỏ. Một miếng phó-mát. Bánh bích quy thì con tự tay làm lấy. Mọi món được gói riêng ra".

Tôi la lên trong điện thoại: "Julie, con có nhớ mảnh giấy nhỏ có ghi mấy lời nhắn nhủ chứ?"

"Có chớ, mẹ ơi, có chớ". Nó trả lời tôi.

Một ngày kia tôi đang dọn dẹp lại cái nhà kho. Tay tôi đụng đến đáy của một chiếc thùng giấy đầy bụi bặm và mang lên một chiếc hộp. Đó là chiếc hộp bằng thiếc để đựng đồ ăn trưa! Trên nắp hộp có hình một chú cọp thường thấy trong phim hoạt hình, đang tươi cười thật dễ thương. Tôi ngồi thẫn thờ trên sàn nhà kho, tay giữ chặt lấy chiếc hộp đặt ở trong lòng.

"Chúa ơi! Có cách nào Ngài cho con một cơ hội thứ nhì không?"

Một tiếng nói vang lên trong tâm trí, thúc dục tôi: "Con đừng ngần ngại. Chẳng bao giờ trễ đâu!".

Tôi mang chiếc hộp đến chậu rửa chén, chà rửa nó thật kỹ lưỡng cho đến khi nó trở nên sáng bóng. Một người mẹ nên để vào hộp đựng đồ ăn trưa những món gì cho một đứa con gái đang sống xa ngàn dặm? Một vài thỏi kẹo, một hộp nho khô, một vài chiếc bánh bích quy.

Nhớ lại niềm say mê của Julie là những món đồ xưa đa cảm của con gái, tôi đặt vào chiếc hộp những con búp bê nhỏ xíu bằng giấy, một chiếc khăn tay có viền bằng ren và một chiếc khăn dùng trong nhà bếp được thêu bằng tay. Chiếc hộp tuy nhỏ nhưng chất chứa biết bao là tình thương của tôi dành nó. Tôi cũng đặt vào hộp một chiếc lược cài tóc và một quyển sách nhỏ nói về tình bạn, được phát hành vào đầu thập niên 1900. Trong quyển sách này, tôi ghi: "Julie, hãy xem như đây là những thỏi cà-rốt được rửa, được gọt và được cắt thật ngay ngắn, nhé con!".

Trong chiếc hộp nhỏ xíu bọc bằng lụa sa tanh, tôi đặt vào đó một cái trâm cài tóc kiểu xưa mà một người bạn đã tặng tôi mấy năm trước. Tôi cũng thêm vào chiếc hộp đựng đồ ăn trưa một ít món dùng để trang điểm mà Julie ưa thích. Khi cái hộp không còn chỗ nữa, tôi thận trọng đặt lên trên một tờ giấy lau được xếp lại ngay ngắn - loại giấy lau trang trí có in hình một con gà tây nâu với những lá bằng vàng, đi kèm với dòng chữ: "Happy Thanksgiving". Dĩ nhiên, tôi không quên đặt ở dưới đáy hộp một mảnh giấy nhỏ có ghi những lời nhắn nhủ.

Lái xe ra bưu điện với chiếc hộp được gói lại thật kỹ lưỡng, tôi suy luận thật là vui vẻ, cho dù có thể chẳng hữu lý chút nào: "Cho dù chiếc hộp đựng đồ ăn trưa có trễ hơn hai mươi năm thì cũng không sao! Cho dù Julie sắp gần ba mươi rồi, thì cũng không sao! Cuối cùng, thì nó cũng có được chiếc hộp đựng đồ ăn trưa! Chúa ơi! Xin đừng để đến quá trễ nữa!".

Ba ngày sau, chuông điện thoại vang lên. Thoạt tiên, tôi không nhận ra được giọng nói của ai. Người nào đó, bên kia đường giây điện thoại, giọng nói có phần nghẹn ngào, vừa cười mà cũng vừa thổn thức nữa: "Mẹ ơi, con không thể ngờ rằng mình vẫn còn mới lên bảy tuổi. Con xúc động, đến nỗi lồng ngực bị chận lại, thở không muốn được luôn! Khi mở chiếc hộp mẹ gởi, con cứ tưởng như mình đang ngồi bên cái chiếc bàn dài trong lớp và tất cả bạn bè con đang ngắm nhìn con!".

Tôi cũng nghẹn ngào: "Cuối cùng, thì chiếc hộp đựng đồ ăn trưa đến cũng không quá trễ, hả con?"

"Quá trễ? Ô, chăng bao giờ quá trễ đâu, mẹ ơi!".

Dừng lại một chút, rồi nó nói tiếp: "Trong tất cả các món, con vẫn thích nhất là cái mảnh giấy nhỏ ở dưới đáy hộp có ghi mấy lời nhắn nhủ của mẹ. Mẹ ơi! hồi còn học lớp hai, có thể con đã từng ao ước một miếng bánh sandwich cắt hình tam giác thật ngay ngắn, hay thích được một thỏi cà-rốt được cắt rửa, và nhất là nhận được cái mảnh giấy nho nhỏ có ghi lời mẹ nhắn nhủ. Nhưng mẹ ơi, con luôn luôn biết rằng, mẹ lúc nào cũng yêu con!".