Ngọc Diệp

Quý thính giả thân mến,

Ngồi viết những giòng tâm tình này cùng quý thính giả của đài Phát Thanh Hy Vọng về ngày Mother's Day 2012 mà lòng chúng tôi cứ mãi phân vân, vì có nhiều ý để viết nhưng chọn ý này mà bỏ ý khác thì lại thấy tiếc. Nói về tình yêu của mẹ thì nói mấy cũng không hết ý, vì tình yêu của mẹ dành cho con bao la như sông dài biển rộng, êm đềm như ánh trăng thanh, ngọt ngào như sữa, như mật. Biết bao thi sĩ, nhạc sĩ, văn sĩ trên khắp thế giới đã viết và ca tụng tình yêu của mẹ. Điểm lại những bài viết ngắn trên báo chí cùng những tác phẩm văn chương, hội họa và âm nhạc trên thế giới về đề tài người mẹ thì chắc chắn nhân loại đã có một kho tàng văn chương, nghệ thuật phong phú và quý giá tuyệt vời.

Quý thính giả hãy tưởng tượng rằng chúng ta đang ngồi bên nhau trên thảm cỏ xanh mướt trong công viên vào một buổi chiều mùa hè. Hãy để cho những bận rộn của đời sống tạm lắng đọng trong giây lát. Hãy cho phép chính mình được có những phút thinh lặng để nhớ về tuổi thơ bên mẹ. Quý vị có những thói quen nào bên mẹ? Chắc chắn mỗi chúng ta đều có rất nhiều kỷ niệm với mẹ để kể cho nhau nghe.

Em gái út của chúng tôi có một thói quen khá ngộ nghĩnh. Hễ ngồi bên cạnh mẹ là em ôm tay mẹ và mân mê phần da mềm phía trong cánh tay của mẹ. Đôi lúc nếu đang bận tay làm gì đó thì mẹ mắng yêu cô út vài câu, nhưng tôi thấy đôi mắt mẹ lóng lánh niềm vui khi thấy đứa con gái út đeo mẹ như sam. Thói quen đáng yêu của em út tôi, chắc chắn, đã đem lại cho mẹ niềm hạnh phúc và nhiều an ủi khi những đứa con lớn trong gia đình không còn quấn quít bên mẹ như ngày nhỏ nữa. Thói quen ấy có lẽ chỉ biến mất khi em út tôi lìa xa mái ấm gia đình.

Sau khi đã sanh các anh chị của chúng tôi, trong sáu năm sau đó, mẹ lại sanh liên tiếp bốn đứa con gái nữa mà tôi là lớn nhất. Mẹ thích cho bốn đứa con gái ăn mặc giống nhau từ quần áo đến giầy dép và mái tóc ngắn kiểu Bob. Chúng tôi là niềm vui và niềm hãnh diện của mẹ vì mỗi khi đi ra ngoài phố hay tham dự tiệc tùng thì mọi người đều ưa thích ngắm nghía bốn cô công chúa của mẹ trong những chiếc áo đầm xinh xắn giống nhau do chính tay mẹ vẽ kiểu.

Lúc tôi còn nhỏ thì việc ăn mặc giống các em không bao giờ là vấn đề, nhưng khi tôi bắt đầu lớn hơn, có chút nhận thức về cá nhân và hình thành tính cách độc lập ở tuổi pre-teen thì việc ấy làm cho tôi khổ sở hết sức. Có cùng kiểu tóc và ăn mặc giống các em khiến tôi ngượng ngùng vô cùng mỗi khi ra đường. Khi tôi được mười tuổi thì bé út mới được bốn tuổi, và theo tôi, kiểu áo của một bé gái bốn tuổi chắc chắn không thích hợp với một đứa con gái đã 10 tuổi. Trong suy nghĩ của tôi lúc ấy, mặc chiếc áo đầm cùng một kiểu với cả ba đứa em gái quả là cả một cực hình và là một sự đáng xấu hổ vì trông như đang mặc đồng phục nhà trường. Trong khi các em vẫn còn hồn nhiên nhe răng sún và vui thích được mặc áo mới thì tôi lại thấy tay chân mình lóng cóng, ngượng nghịu không biết để vào đâu trong chiếc áo ấy.

Mỗi khi thấy mẹ may áo mới cho chúng tôi, thay vì vui mừng và cám ơn mẹ, tôi lại cố gắng tìm cách thuyết phục mẹ sửa kiểu áo của tôi khác các em một chút như đừng thắt nơ, tay ngắn thay vì tay dài, may thêm túi hay cầu vai áo, thêm đường viền bằng vải khác, vân vân. Không nói thì có lẽ quý thính giả cũng biết việc ấy kết thúc ra sao. Kết quả là sau khi may theo lời tôi đề nghị, mẹ thấy đẹp và vừa ý nên nhiều khi áo của các em gái tôi cũng được may giống y như vậy!

​Lớp năm, tôi ước mơ được để tóc dài cột đuôi ngựa hay thắt bím như mấy đứa bạn học, mẹ nói thời tiết nóng quá, để tóc dài sẽ bị chảy mồ hôi đầu. Lần khác mẹ từ chối với lý do tóc dài dễ bị lây chí và lây cho các em nữa thì mẹ khó lòng chăm sóc. Nhưng tôi xin mãi cho đến khi sắp lên trung học thì mẹ mới cho phép để tóc dài chấm vai. Cũng từ đó, chị em chúng tôi mỗi đứa có kiểu tóc khác nhau và cũng không còn mặc quần áo giống nhau nữa. Mẹ đã phải kiên nhẫn với tôi thật nhiều trong tuổi thiếu niên.

Quý thính giả thân mến,

Giờ đây khi nhớ lại tuổi thơ và nhìn những tấm hình xưa tôi có thể thông cảm với suy nghĩ và niềm vui của mẹ. Trong những tấm hình đầy ắp kỷ niệm là bốn cô gái nhỏ mặc những chiếc áo đầm cùng một kiểu, tóc ngắn kiểu Bob, giầy đen có nơ, vớ trắng có viền ren, hay mang giầy xăng-đan (sandals) giống nhau, đứa lớn cao hơn đứa nhỏ khoảng một cái đầu. Các tấm hình cho thấy theo thời gian chị em chúng tôi lớn lên thì khoảng cách về chiều cao cũng dần dần bớt cách biệt. Hai đứa em gái sanh kế tôi bắt đầu cao xuýt xoát bằng nhau, giống y như một cặp song sinh với miệng cười chúm chím và đôi mắt tròn to, đen nháy rất dễ thương.

Kính thưa quý thính giả,

Từ ngàn xưa đến nay, phong tục tập quán, văn hóa, ngôn ngữ cùng nếp sống và cách sinh hoạt xã hội của các dân tộc trên thế giới, dù ít dù nhiều, đều có những biến đổi theo thời gian. Vai trò của người phụ nữ hay người mẹ trong gia đình, do hoàn cảnh, cũng có nhiều thay đổi. Người mẹ ngày nay không còn đóng khung trong gia đình để chỉ ở nhà chăm sóc chồng con và lo việc nhà, nhưng họ còn là những phụ nữ có nghề nghiệp vững chắc, có địa vị xã hội cao và thành công vượt bậc trên thương trường.

Tuy vậy, niềm hãnh diện của người mẹ không nằm trên sự thành công cá nhân, nhưng đặt nơi sự thành đạt và hạnh phúc của các con trong gia đình. Có thể nói mà không sợ sai lầm, rằng niềm vui của người mẹ là những đứa con của chính họ. Được thăng tiến trong nghề nghiệp hay gặt hái những thành công trong thương trường không đem lại cho người mẹ niềm vui và hãnh diện bằng khi thấy các con ngoan ngoãn, chăm chỉ học hành, hoặc thể hiện một hành động hiếu thảo hay ân cần chăm sóc mẹ khi thấy mẹ buồn hay đau bệnh. Nói cách khác, đối với cha mẹ, nói chung, có lẽ không có gì buồn cho bằng sự thờ ơ của các con trong lúc cha mẹ bệnh hoạn hay cao tuổi, không còn khả năng tự làm những việc mà mình thường làm khi còn sức khỏe. Nhất là người mẹ, vì là phụ nữ nên tình cảm dồi dào, dễ thấy tủi thân.

Cách đây vài năm, trong một lần về thăm quê hương, tôi dừng chân ở một ngôi chợ nhỏ cách Đà Lạt khoảng mười hai cây số vào một buổi chiều giá lạnh. Phiên chợ muộn màng không còn bao nhiêu người đi lại, hàng quán lục tục đóng cửa và sương mù bắt đầu giăng nhẹ trên thị xã. Trong khung cảnh hiu hắt của buổi chợ chiều ấy tôi đã gặp một bà cụ khoảng trên 70 tuổi đang ngồi bán trước một thúng khoai lang. Những nếp nhăn trên khuôn mặt và đôi tay bà khiến tôi chạnh lòng thương cảm. Nhìn qua là biết ngay đó là một phụ nữ đã trải qua nhiều thăng trầm trong cuộc sống và nhọc nhằn về mặt mưu sinh. Sau khi bắt chuyện với bà, tôi được biết hoàn cảnh bà thật đáng buồn vì một đứa con mất sớm, một đứa theo chồng đi làm xa nên bà chỉ ở một mình. Những ngày bệnh hoạn chẳng ai chăm sóc, bà chỉ cầu mong có sức khỏe để tự kiếm sống nuôi thân.

Trong cuộc sống thực tế, tôi cũng đã gặp những bà mẹ già khác với hoàn cảnh tương tự, có con cháu nhưng chẳng ai chịu nuôi mẹ vì người nào cũng nại những hoàn cảnh ​khó khăn riêng tư để thoái thác. Đạo hiếu là một trong những luật đạo đức của người Việt Nam. Điều răn thứ năm trong Luật Mười Điều Răn của Đức Chúa Trời cũng ghi rõ rằng con cái phải hiếu kính cha mẹ vì điều ấy đẹp lòng Chúa. Chính Chúa Jêsus cũng quở trách những người đạo đức giả và lời quở trách của Ngài được ghi chép trong Phúc Âm Lu-ca như sau:

"Các ông đã khéo léo gạt bỏ điều răn của Đức Chúa Trời để giữ tục lệ mình, vì Môi-se đã nói: "Hãy hiếu kính cha mẹ ngươi" và "ai nguyền rủa cha mẹ thì phải bị xử tử", nhưng các ông lại bảo: "Một người thưa với cha mẹ rằng những gì mình có để phụng dưỡng cha mẹ thì đã dâng cho Chúa hết rồi. Vậy người ấy không còn cần phải báo hiếu cha mẹ nữa. Vì giữ các tục lệ cổ truyền, các ông đã làm cho đạo của Đức Chúa Trời trở thành vô hiệu."

Ngày Từ Mẫu năm nay là năm thứ tư tôi không còn dịp để nói với mẹ lời chúc mừng ngày lễ nữa. Mặc dầu vậy, những kỷ niệm với mẹ sẽ là những viên ngọc quý giá nhất trong hành trang ký ức của tôi suốt quãng đời còn lại trên thế gian này. Tôi nhớ mẹ thật nhiều vào những buổi chiều trời gần tắt nắng, hình ảnh thân yêu của mẹ đứng chờ tôi trước ngõ với câu nói đầy âu yếm ân cần: Sao hôm nay con đi học về muộn thế? Mẹ đang lo...

Quý thính giả thân mến,

Nếu quý thính giả vẫn còn có mẹ trên đời, xin cho phép chúng tôi được chúc mừng và ước mong quý thính giả vui hưởng một ngày Mother's Day tuyệt vời bên người mẹ thân yêu. Xin Đức Chúa Trời là Đấng đã sáng tạo ra những người mẹ và đặt vào lòng họ tình yêu thương, sự nhẫn nại để nuôi dạy con, ban mọi phước lành của Ngài trên gia đình của quý thính giả khắp nơi. Nếu quý thính giả không còn cơ hội để nói với mẹ rằng "Mẹ ơi, con thương mẹ thật nhiều", tôi xin mượn lời của Rita Mae Brown để an ủi quý vị: "Tôi vẫn nhớ đến những người thân yêu đã không còn ở bên tôi nữa, nhưng tôi biết ơn rằng tôi đã từng có họ trong đời để yêu thương. Lòng biết ơn này, cuối cùng, đã thắng hơn nỗi đau buồn mất mát trong lòng tôi."

Phát Thanh Hy Vọng xin tạm chia tay quý thính giả tại đây và xin hẹn gặp quý vị vào tuần sau.