Tiến sĩ Gary Chapman

(Mời bạn bắt đầu cuốn sách Sự Giận Dữ tại đây)

Kính thưa quý thính giả,

Tuần trước chúng ta đã theo dõi xong phần cuối của Chương 2 của quyển sách “Sự Giận Dữ - Xử Lý Một Cảm Xúc Mạnh Mẽ Bằng Một Cách Thức Lành Mạnh” của Tiến sĩ Gary Chapman. Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau tóm tắt lại chương 2 để có một cái nhìn tổng quát lại về chương sách này.

Thưa quý thính giả,

Chúng ta có thể cho rằng sự giận dữ của con người sẽ làm cho Đức Chúa Trời không đẹp lòng. Nhưng tác giả tin rằng sự giận dữ của con người được thiết kế bởi Đức Chúa Trời và mục đích của Đức Chúa Trời trong sự giận dữ của con người là để thôi thúc chúng ta có hành vi xây dựng khi đối diện với việc làm sai quấy hoặc khi đối đầu với sự bất công. Điều này được minh họa bởi chính mình Đức Chúa Trời.

Kinh Thánh so sánh rõ rệt giữa cơn giận của Đức Chúa Trời với sự yêu thương của Ngài. Trong thời Cựu Ước, Ngài đặc biệt sai tiên tri Giê-rê-mi đến để rao báo với dân Y-sơ-ra-ên rằng, Ngài nổi giận trước những việc làm gian ác xấu xa của họ và kêu gọi họ ăn năn. Nếu dân sự ăn năn, cơn giận của Đức Chúa Trời nguôi đi và mọi việc đều tốt đẹp. Tuy nhiên, nếu họ không ăn năn, Đức Chúa Trời tiếp tục hành động.

Đức Chúa Trời cũng có hành động tương tự trong việc sai tiên tri Giô-na đến thành Ni-ni-ve. Dân chúng của thành Ni-ni-ve biết rõ về thanh danh và bản tính của Đức Chúa Trời. Khi tiên tri Giô-na cảnh báo về sự hủy diệt thành trong bốn mươi ngày, thì Kinh Thánh tường thuật rằng “Dân thành Ni-ni-ve tin Đức Chúa Trời. Họ công bố kiêng ăn, và mọi người từ lớn đến nhỏ đều quấn vải thô. Vua truyền lệnh công bố khắp thành Ni-ni-ve:... “Mọi người phải tha thiết cầu khẩn Đức Chúa Trời, xây bỏ lối sống ác và hành vi phạm pháp. Biết đâu Đức Chúa Trời sẽ xây lại thương xót chúng ta, cơn nóng giận Ngài sẽ nguôi đi, và chúng ta khỏi chết?”

Cơn giận của Đức Chúa Trời luôn được tác động bởi tình yêu thương của Ngài. Cơn giận của Đức Chúa Trời được biểu lộ bằng hành động tích cực, rao báo cho kẻ làm ác rằng mọi việc ác sẽ bị hình phạt. Vì tình yêu của Đức Chúa Trời dành cho họ, Ngài không thể để cho sự bất công thoát khỏi hình phạt. Tuy nhiên, khi dân thành Ni-ni-ve ăn năn và xoay khỏi đường lối gian ác của họ, lòng thương xót của Đức Chúa Trời khiến Ngài tha thứ cho họ. Việc làm sai quấy đã được chỉnh sửa lại cho đúng đắn; cơn giận của Đức Chúa Trời đã đáp ứng yêu cầu tích cực của nó.

Đức Chúa Trời dùng đến những biện pháp quyết liệt như thế đó là vì lợi ích cơ bản của tạo vật Ngài. Sự thánh khiết của Ngài sẽ không cho phép Đức Chúa Trời giữ yên lặng khi con cái Ngài bị dính líu vào hoạt động gian ác xấu xa, và tình yêu thương của Ngài luôn tìm cách để bộc lộ cơn giận Ngài, vì lợi ích rộng lớn hơn của nhân loại.

Khi chúng ta trở lại với Tân Ước và xem xét cuộc đời của Chúa Giê-xu, chúng ta thấy rằng Ngài cũng có hành động tích cực, đầy yêu thương chống lại những điều xấu xa là những điều đã khuấy động cơn giận của Ngài. Có lẽ sự kiện được biết đến nhiều nhất trong những sự kiện này là Chúa Giê-xu trong đền thờ tại Giê-ru-sa-lem, khi Ngài nhìn thấy các thương buôn mua bán bò, chiên, và bồ câu. Ngài phán: “Có lời chép: “Nhà ta sẽ gọi là nhà cầu nguyện; nhưng các ngươi thì làm cho nhà ấy thành ra ổ trộm cướp”. Sứ đồ Giăng ghi lại rằng Chúa Giê-xu bện một cái roi bằng dây, đuổi họ ra khỏi khu vực đền thờ, và “vãi tiền người đổi bạc và đổ bàn của họ”.

Một số người sẽ hỏi, “Tinh thần tha thứ của Chúa Giê-xu ở đâu?” Hãy nhớ, sự tha thứ của Đức Chúa Trời luôn là sự đáp ứng lại trước sự ăn năn của con người. Hành động của Ngài không chỉ chứng minh với các thương buôn mà cả với các nhà lãnh đạo tôn giáo rằng những điều đang diễn ra là không xứng hiệp đối với đền thờ của Đức Chúa Trời. Các môn đồ rõ ràng nhìn thấy cơn giận của Chúa Giê-xu đang được bộc lộ, và họ cho rằng cơn giận đó xuất phát từ mối quan tâm sâu xa và đầy công chính của Ngài rằng nhà của Cha Ngài phải là một nơi để cầu nguyện chứ không phải là một nơi để mua bán vì tư lợi.

Một dịp khác Chúa Giê-xu đang ở trong nhà hội vào ngày Sa-bát, và một người bị teo tay đến với Ngài. Những người Pha-ri-si đang tìm dịp để kiện cáo Chúa Giê-xu về việc vi phạm luật về ngày Sa-bát, vì thế Chúa Giê-xu hỏi họ, “Trong ngày Sa-bát, nên làm việc lành hay việc dữ, cứu người hay giết người?” Những người Pha-ri-si đều nín lặng và Chúa Giê-xu “lấy mắt liếc họ, vừa giận vừa buồn vì lòng họ cứng cỏi, rồi phán cùng người nam bị teo tay rằng: ‘Hãy giơ tay ra.’ Người giơ ra, thì tay được lành”.

Chúa Giê-xu nổi giận bởi ý tưởng duy luật của những người Pha-ri-si, vốn đặt việc giữ các luật lệ về ngày Sa-bát lên trên việc giúp đỡ cho nhu cầu của con người. Hành động của Chúa Giê-xu là chữa lành người này tại trước mặt họ, bác bỏ ý tưởng xấu xa của họ và chứng minh cách sinh động trước mọi người rằng, sự cứu giúp con người là quan trọng hơn các sự tuân giữ nghi thức tôn giáo.

Bởi đó, mẫu mực thiên thượng rất rõ ràng: Phản ứng của Đức Chúa Trời trước cơn giận luôn là thực hiện hành động yêu thương, tìm cách ngăn chặn điều ác, và cứu chuộc kẻ làm ác.

Quý thính giả thân mến,

Còn phản ứng của chúng ta trước sự không ngay thẳng và bất công là sao? Như chúng ta đã thấy, bởi vì chúng ta mang ảnh tượng của Đức Chúa Trời cho nên mỗi người trong chúng ta đều có một sự quan tâm đến sự công chính, ngay thẳng, và công bằng ở một mức độ nào đó. Bất cứ khi nào chúng ta đối diện với điều mà chúng ta tin là không ngay thẳng, không tử tế, hoặc không công bằng, thì chúng ta kinh nghiệm sự giận dữ.

Sự giận dữ này nhằm để thôi thúc chúng ta có hành vi tích cực, đầy yêu thương để tìm cách làm cho những điều sai quấy trở nên đúng đắn; và để phục hồi mối quan hệ với người làm điều sai quấy. Sự giận dữ không được dự định để khích động chúng ta làm những việc tiêu cực với những người có thể đã cư xử xấu, đối xử bất công với chúng ta, cũng không nhằm để cho phép chúng ta nói hay làm những việc tiêu cực, không có tính cách xây dựng với kẻ lân cận mình. Mục đích chủ yếu của sự giận dữ là để thôi thúc chúng ta có hành vi tích cực, đầy yêu thương vốn sẽ khiến cho mọi việc trở nên tốt đẹp hơn so với lúc đầu khi chúng ta nhận ra chúng.

Tổ chức MADD, viết tắt của “Mothers Against Drunk Drivers”, xin tạm dịch là “Các Bà Mẹ Chống Lại Các Tài Xế Say Rượu Khi Lái Xe” được ra đời từ sự giận dữ. Các bà mẹ nhìn thấy cảnh con cái họ bị giết chết trên đường phố bởi những tài xế say rượu khi lái xe. Khi những tài xế này ra trước tòa án, họ chỉ bị đánh vào cổ tay, có lẽ bị phạt chút ít tiền, và được phép trở lại lái xe tiếp ngày hôm sau.

Các bà mẹ đã nói: “điều này không hợp lẽ!” Chính sự giận dữ, bị kích động bởi sự bất công mà họ nhìn thấy, đã thôi thúc bà Lightner và các bà mẹ bị tổn thương khác thành lập một tổ chức quốc gia mà sau đó đã phát triển thành hơn bốn trăm hiệp hội.

Lúc đầu, phương pháp của họ là thay phiên nhau ngồi trong phòng xử án khi những người bị buộc tội “lái xe dưới ảnh hưởng của rượu” đang bị xét xử. Họ nhìn vào mắt của quan tòa, các luật sư, và các tài xế say rượu. Sự hiện diện của họ khiến cho các quan tòa phải suy xét cẩn thận trước khi trao trả bằng lái xe cho một tài xế say rượu. Họ cũng gây sức ép trên các nhà làm luật của tiểu bang để ban hành những đạo luật cứng rắn hơn chống lại việc lái xe khi say rượu. Tiền phạt cho việc lái xe dưới ảnh hưởng của rượu đã trở nên nghiêm khắc hơn trong vài năm qua, và số tài xế bị rút bằng lái vì lái xe dưới ảnh hưởng của rượu tăng lên nhiều hơn so với trước đây. Tất cả bởi vì một số bà mẹ đã tức giận. Tổ chức MADD tiếp tục tìm kiếm những sự cải cách của tòa án và pháp luật.

Tổ chức SADD, viết tắt của chữ “Students Against Driving Drunk”, xin tạm dịch là “Sinh Viên Chống Lại Việc Lái Xe Khi Đang Say Rượu”, được hình thành theo một cách thức tương tự. Sinh viên không hài lòng về sự thiệt hại gây ra bởi các sinh viên say rượu khi lái xe; họ nói: “thật không phải lẽ khi cho phép một sinh viên đồng bạn lái xe trong khi đang bị ảnh hưởng của rượu.” Những sinh viên này bắt đầu tổ chức, và cam kết nhờ một tài xế tỉnh táo, lái xe đưa các sinh viên đã say rượu về nhà. Họ có hành động tích cực, đầy yêu thương để đối phó lại sự giận dữ của mình.

Kính thưa quý thính giả,

Việc xóa bỏ chế độ nô lệ tại Anh và Mỹ diễn ra bởi vì một số đông người cảm thấy tức giận về các tình trạng của xã hội thời bấy giờ. Câu chuyện của William Wilberforce, một người có niềm tin lớn lao, một thành viên giàu có của Quốc Hội, và nhà cải cách xã hội, thật quen thuộc với nhiều người. Hai trăm năm trước (tức là vào năm 1807) Wilberforce và Thomas Clarkson đã thuyết phục chính quyền Anh thông qua một đạo luật chống lại nạn buôn nô lệ, nhưng trong nhiều thập niên trước đó, Wilberforce đã tiến hành một chiến dịch không mệt mỏi, đọc các bài diễn văn đầy nhiệt tình tại Quốc Hội trình bày tỉ mỉ và công khai chỉ trích những điều sai trái của việc buôn nô lệ.

Bên kia bờ đại dương, tại Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ, một số đông người, nam cũng như nữ, đã nhìn vào tình trạng bắt người làm nô lệ và nói rằng: "điều này không phải lẽ!". Nhiều năm sau đó điều sai trái này đã chấm dứt khi Tổng Thống Lincoln ký kết “Tuyên Ngôn Giải Phóng Nô Lệ”. Nhưng cần phải có những con người bị khuấy động bởi sự giận dữ trước điều sai trái và sự bất công, những người như Harriet Beecher Stowe, tác giả của quyển sách “Túp Lều Của Chú Tom”, để khơi dậy lương tâm của một dân tộc.

Điều này phù hợp với những ao ước của Đức Chúa Trời được nói đến trong sách tiên tri Ê-sai 58:6-7 rằng: “Không phải cách kiêng ăn mà Ta chọn lựa là tháo xiềng gian ác, mở dây cột ách, trả tự do cho kẻ bị áp bức, bẻ gãy mọi ách, hay sao? Chẳng phải là chia cơm với kẻ đói; đem người nghèo không nhà cửa về nhà mình; khi thấy người không áo che thân thì mặc cho và không tránh mặt làm ngơ đối với người ruột thịt, hay sao?”

Nhưng điều này hoạt động ra sao, làm sao có thể ứng dụng nguyên tắc này vào trong đời sống mỗi ngày?

Chúng ta hãy trở lại với Brooke, là người mà chúng ta đã gặp trong chương 1.

Cô tức giận với các con của mình còn ở lứa tuổi mẫu giáo vì những điều mà cô xem là những hành vi không đúng đắn của chúng, bực tức với chồng cô bởi vì anh không giúp đỡ cô thật đúng mức trong các công việc gia đình, bực dọc với chính mình bởi vì cô đã chọn lựa nghỉ làm việc để ở nhà trông nom các con, và cuối cùng giận dữ với Đức Chúa Trời bởi vì cô nghĩ rằng Ngài đã để cho cô rơi vào tình trạng rối ren này.

Lúc này, chúng ta không quan tâm tới việc Brooke sẽ có những hành động cụ thể nào; chúng ta chỉ đang nêu câu hỏi: “Mục đích sự giận dữ của Brooke là gì?”

Tôi cho rằng nó nhằm thôi thúc cô có hành vi tích cực, đầy yêu thương để giải quyết điều mà cô cho là không tử tế, không công bằng, không đúng và thiếu lòng thương người. Cô sẽ không bỏ qua cơn giận của mình. Sự giận dữ giống như một ngọn đèn đỏ bật sáng nhấp nháy trên giàn đèn của một chiếc xe. Nó cho thấy rằng một điều gì đó cần được chú ý đến.

Sự giận dữ có thể là một động cơ thúc đẩy mạnh mẽ và tích cực, ích lợi để khiến chúng ta hướng đến hành động yêu thương, để uốn nắn lại những điều sai trái và chỉnh sửa lại sự bất công, nhưng nó cũng có thể trở thành một cơn thịnh nộ dữ dội, vượt khỏi ra tầm kiểm soát.

Vì thế điều khó khăn là tất cả những mục đích tích cực và tuyệt vời này của sự giận dữ dường chạy trốn chúng ta khi quý vị và tôi đang ở trong cơn tức giận. Chúng ta quên hẳn đi là mình nên chỉnh sửa mọi sự cho đúng đắn lại, và thay vào đó, chúng ta lại rơi vào kết thúc với mọi thứ trở nên tồi tệ hơn. Điều này đưa chúng ta đến câu hỏi thúc bách kế tiếp: Làm thế nào chúng ta có thể xử lý cơn giận trong một cách thức tích cực?

Quý thính giả thân mến,

Chương 2 được kết thúc với nhận định của William Rogers, một nghệ sĩ nổi tiếng nhất thế giới vào thập niên 1920, rằng: “Những ai bay cuốn lên trong cơn cuồng nộ, sẽ luôn luôn đáp xuống đất với thật nhiều đau thương”

Chúng ta vừa theo dõi xong phần tóm tắt chương 2 của quyển sách “Sự Giận Dữ - Xử Lý Một Cảm Xúc Mạnh Mẽ Bằng Một Cách Thức Lành Mạnh” của Tiến sĩ Gary Chapman. Xin hẹn gặp lại quý thính giả vào tuần sau, để cùng với chúng tôi khám phá về nguyên nhân cùng cách thức xử lý cơn nóng giận một cách đầy khôn ngoan. Xin kính chúc quý thính giả thân yêu một cuối tuần thoải mái bên gia đình cùng bạn bè.

Thân chào quý vị và các bạn.

Tìm Kiếm